Trafik kazası sonucu maluliyet iddiasıyla açılan maddi ve manevi tazminat davasında, zorunlu trafik sigortacısının davacı ile yaptığı sulh protokolünün sorumluluğuna ve davanın reddine etkisi üzerine temyiz incelemesi.
Özet: Yaralanmalı trafik kazası sonucu malul kalan davacının, kusurlu sürücü ve zorunlu trafik sigortası kapsamındaki sigorta şirketinden talep ettiği maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece ve istinaf mahkemelerince kısmen kabul kararı verilmiş; ancak davalı sigorta şirketi, yargılama sürecinde davacı ile sulh protokolü imzalayarak ödeme yapmasına rağmen, davacının feragat yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve bu nedenle aleyhlerine hükmedilen tazminatın hatalı olduğunu ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.
4. Hukuk Dairesi         2022/16653 E.  ,  2025/16314 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1145 E., 2022/1416 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Söğüt 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2016/281 E., 2020/72 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 01.07.2015 tarihinde davalı ...Ş nezdinde zorunlu trafik sigortası ile teminat altına alınan ve davalı ...'in sevk ve idaresinde bulunan araç ile davacının sevk ve idaresinde bulunan aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacının yaralanarak malul kaldığını, kazanın oluşumunda davalı ...'in asli ve tam kusurlu olduğunun belirlendiğini, kaza nedeniyle malul kalan davacının iş bulamadığını, çalışamadığını, davacının tarifi imkansız acı ve ızdırap duyduğunu belirterek fazlaya ilişkin talep hakları saklı kalmak kaydıyla 40.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 50.000,00 TL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 16.05.2019 tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminata ilişkin talebini 569.025,99 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının iddiasını ispatla yükümlü olduğunu, davacının eğer gerçekten bir zararı varsa bu zararın ancak bilirkişi incelemesinden sonra netleşeceğini, manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava konusu aracın kaza tarihinde davalı ... şirketine sigortalı olmadığından husumet itirazında bulunduklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davalı ...Ş.'nin sorumluluğu 290.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere 551.996,42 TL maddi tazminatın 40.000,00 TL'lik kısmı için davalı ... yönünden kaza tarihinden (01.07.2015) itibaren, davalı ...Ş. yönünden dava tarihinden (15.11.2016) itibaren; bakiye 511.996,42 TL'lik kısmı için her iki davalı yönünden ıslah tarihinden (16.05.2019 ) itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 45.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden (01.07.2015) itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, kararın düzeltilerek esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına, davanın kabulü ile davalı ...Ş.'nin sorumluluğu 290.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere 569.025,00.TL maddi tazminatın 40.000,00 TL'lik kısmı için davalı ... yönünden kaza tarihinden (01.07.2015) itibaren, davalı ...Ş. yönünden dava tarihinden (15.11.2016) itibaren; bakiye 529.025,00. TL'lik kısmı için her iki davalı yönünden ıslah tarihinden (16.05.2019) itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline; 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden (01.07.2015) itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsiline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ...Ş vekili temyiz dilekçesinde; davacı ile yargılama sırasında sulh olunduğunu, sulh nedeniyle davalı şirket yönünden yargılamanın sonlandırılması gerekirken aleyhe tazminata hükmedilmesinin hatalı olduğunu, davalının, davacı yan ile imzalanan 16.07.2020 tarihli "Sulh Protokolü, İbraname, Feragatname ve Makbuz" belgesi uyarınca 281.173,92 TL anapara, 38.460,56 TL faiz, 22.742,56 TL dava vekalet ücreti, 32.539,72 TL icra vekalet ücreti ve 1.761,77 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 384.853,23 TL ödeme yaptığını, davacının da konu protokole istinaden ödemenin akabinde iki iş günü içerisinde maddi tazminata ilişkin teminat limiti uyarınca ödeme yapıldığından, davalı şirket bakımından tazminat taleplerinden feragat edeceğini kabul ettiğini, buna rağmen davacının, dosyaya feragat sunmadığını ve protokoldeki yükümlülüklerini yerine getirmekten kaçındığını, yapılan ödemenin, ödeme tarihi itibariyle eksiksiz olup davalı şirket yönünden herhangi bir bakiye bulunmasının söz konusu olmadığını, sulh nedeniyle davanın şirket yönünden reddine karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm verilmiş olmasının hatalı olduğunu belirtmiştir.
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; tedavi giderlerinin de maddi tazminattan düşülmesinin bir zorunluluk olduğunu zira bu giderlerin tazminattan düşülmemesi halinde davalının mükerrer ödeme yapması gerekeceğini, bilirkişi raporunda davacının geçmiş dönem zararı tespit edilirken rapor tarihi baz alınarak hesap yapıldığını, hesaplama yapılırken ya kaza tarihindeki asgari ücretin veya dava açıldığı tarih itibariyle asgari ücretin baz alınması gerektiğini, eğer en son bilinir tarihteki asgari ücret baz alınacaksa bile, bu sefer de davacının bu tarihte almakta olduğu maaşa bakılması ve bu maaş ile asgari ücretin orantılanması gerektiğini, raporda yapılan bu yanlışlığın itirazlarına rağmen düzeltilmediğini, Bölge Adliye Mahkemesince belirlenen manevi tazminat miktarının da fahiş olduğunu, davalının işçi olup üzerine yüklenen bu tazminatları ödeyebilecek gelir seviyesinde bulunmadığını belirtmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
1.Davalı ...Ş tarafından temyiz dilekçesi ekinde davacı vekili tarafından düzenlenen 16.07.2020 tarihli ''Sulh Protokolü, İbraname, Feragatname ve Makbuz'' başlıklı belgenin sunulduğu, sunulan belgede 281.173,92 TL anapara, 38.460,56 TL faiz, 22.742,56 TL dava vekalet ücreti, 32.539,72 TL icra vekalet ücreti ve 1.761,77 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 384.853,23 TL'nin ödenmesi ve davanın sulhen sonuçlandırılması konusunda ... Sigorta A.Ş ile mutabık kalındığının belirtildiği ancak Bölge Adliye Mahkemesi tarafından sulh hususunun değerlendirilmediği anlaşılmakta olup sulh yönünden yapılacak değerlendirme sonucu bir karar verilmesi gerektiğinden hükmün bozulması gerekmiştir.
2.Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalıların diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.
VI. KARAR
1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalıların temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
2. Bozma nedenine göre davalıların diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalılara iadesine,
Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.