Hizmet alım sözleşmesinde pandemi kaynaklı iş eksilişi sonrası sözleşme bedelinin %80inden az tamamlanan iş için %5 fark bedeli alacağının yargıtay kararı ile tahsili.
Özet: Kamu ihale sözleşmesiyle diş protez laboratuvarı hizmeti üstlenen yüklenicinin, pandemi nedeniyle işin sözleşme bedelinin %80inden daha düşük bir bedelle tamamlanması sonucu ortaya çıkan iş eksilişi tazminatı talebinin, ilgili sözleşme maddesi ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24. maddesi uyarınca haklı bulunarak %5lik alacağın davalı idareden tahsiline yönelik verilen kararın, davalı idarenin pandemiyi gerekçe göstererek ileri sürdüğü imkansızlık savunmasına rağmen Yargıtay tarafından onanmasıdır.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/602 E., 2025/49 K.Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin kurduğu adi ortaklık ile davalı idare arasında 11.04.2019 tarihli ... İl Sağlık Müdürlüğü'ne bağlı sağlık tesislerinin diş protez laboratuvarlarından hizmet alım sözleşmesi imzalandığını,ihalenin yapılmasından sonraki süreçte pandemi ilan edildiği ve iş bitirme belgesinden de anlaşılacağı üzere iş eksilişi olduğu, sözleşmede kararlaştırılan bedelin %80'inden düşük bedele işin bitirildiği, sözleşmenin 29.1. maddesi ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 24. maddesi çerçevesinde iş eksilişinin yapılabileceğini, ihale konusu işin sözleşme bedelinin %80'inden daha düşük bedelle tamamlanabileceğinin anlaşılması halinde yükleniciye yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici karına karşılık olarak sözleşme bedelinin %80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5 ödeneceğinin düzenlendiğini %5'lik bedelin ödenmediğini ileri sürerek, şimdilik 20.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacılar vekili 17.05.2022 tarihli ıslah dilekçesiyle; 407.304,85 TL'nin hakediş tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsili ile müvekkillerine ödenmesini talep ve dava etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; iş eksilişi durumunda işin esasında idarenin ihtiyacını karşılayacak şekilde tamamlandığı, bu tamamlanma durumunun ise işin sözleşme bedelinden daha düşük bedelle gerçekleşmiş olma halini ifade ettiği dikkate alındığında, ... salgını nedeniyle idarenin Türk Borçlar Kanunu’nun imkansızlık hükümleri uyarınca işlem tesis ettiği sözleşmelerde, sözleşmenin ifa edilemeyen kısmına karşılık iş eksilişi yapıldığından bahisle yükleniciye ödenmesinin mümkün olmadığına dendiğinden yükleniciye, 4735 sayılı Kanun'un 24. maddesinde öngörülen %5'lik tazminat tutarı adı altında herhangi bir ödeme yapılmadığını savunarak hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 19.07.2022 tarihli kararı ile ...salgını nedeniyle işin TBK’nın imkansızlık hükümleri uyarınca sözleşme bedelinden daha düşük bedelle gerçekleşmiş olması nedeniyle davalı idarenin ücret ödeme borcunun olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin 19.07.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi'nin 10.07.2023 tarihli, 2023/1652 Esas, 2023/2418 Karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.VI. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİBölge Adliye Mahkemesinin 10.07.2023 tarihli 2023/16 52... /2418 Karar sayılı ilamı süresi içinde davacılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesince, iş eksilişinin gerçekleştiği işin sözleşme bedelinin % 80 inden az bedelle tamamlandığı sabit olduğundan sözleşmenin 29. maddesi esas alınarak davacının isteyebileceği alacak miktarının hesaplanması gerektiği gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.İlk Derece/Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamına uyulmasına ve iş eksilişinin gerçekleştiği işin sözleşme bedelinin % 80'inden az bedelle tamamlandığının sabit olduğu, ihale konusu işin sözleşme bedelinin %80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde yükleniciye yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici karına karşılık olarak sözleşme bedelinin %80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının %5'inin ödeneceğini belirten sözleşme hükmü nedeniyle davacının 407.304,85 TL'yi talep edebileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde:a. Davacı talebinin zamanaşımına uğradığını, b. Sözleşmeye göre davacının alacağının bulunmadığını, c. Nispi vekalet ücreti hükmedilmemesi gerektiğini beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.07.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.