İş kazası sonucu oluşan %13,1 maluliyet oranının Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sürekli iş göremezlik aylığı bağlanmasında mahkeme kararına göre bağlayıcı olup olmadığına ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Bu dava, davacının 2017de geçirdiği iş kazası sonrası Burdur 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla %13,1 sürekli iş göremezlik oranının tespit edilmesine karşın, davalı sosyal güvenlik kurumu tarafından kendi sağlık kurulu raporuyla %0 oranında bir tespit yapılarak sürekli iş göremezlik aylığı bağlanmasının reddedilmesi üzerine açılmıştır; ilk derece mahkemesi ise kesinleşmiş mahkeme kararını esas alarak davacının aylık bağlanması talebini kabul etmiş, bu karar davalı kurum tarafından temyiz edilmiştir.
10. Hukuk Dairesi         2025/13678 E.  ,  2025/15948 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2024/525 E., 2025/122 K.
Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 20.04.2017 tarihinde dava dışı .... Nak. San ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait ... ili ... köyündeki mermer ocağında usta mermer işçisi sıfatıyla çalışırken iş kazası geçirdiğini, Burdur 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/557 Esas sayılı dosyasında ATK'dan rapor aldırıldığını, raporda davacının maluliyet oranının %13,1 olduğunun tespit edildiğini, Mahkemece maluliyet oranı kabul edildiğini, dosyanın karara çıkarak kesinleştiğini, davalı Kuruma 09.02.2023 tarihinde başvuru yapılarak sürekli iş göremezlik geliri tahsil edilmesinin talep edildiğini, davalı Kurumun Mahkemece verilen kararın Yargıtay tarafından onanmasından sonra davacıya aylık bağlanacağını bildirdiğini, tüm bu nedenlerle davacının 20.04.2017 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası sebebiyle Burdur 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.12.2022 tarih, 2018/557 Esas, 2022/318 Karar sayılı kararı ile kesinleşen %13,1 maluliyet oranına istinaden davalı ... tarafından davacıya sürekli iş göremezlik aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı Kurum üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 5510 sayılı Kanun'un 25... . maddeleri gereğince yapılan, çalışma gücü kaybına ilişkin maluliyet ve oran tespitlerinde Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği esas alındığını, Kanun'un 58. maddesi gereği, çalışma gücünün maluliyeti gerektirecek derecede kaybı, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik derecesi ve vazife malullük derecesine ilişkin Kurumca verilen kararlardan itiraza konu olanları Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu inceleyerek karara bağladığını, ilgililerin itirazda bulunmaları halinde, karar ve itiraz tarihi arasında süre şartı aranmaksızın dosyaları Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kuruluna gönderileceği, buna göre davacı tarafın Kurum Sağlık Kurulunu öğrendiği an itibari ile Kuruma karşı maluliyet oranı hakkında itiraz hakkı bulunmakta iken işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, anılan nedenle davanın öncelikle hukuki yarar yokluğu sebebi ile usulden reddine karar verilmesini, Kurumumuz sigortalısı 3...0 T.C kimlik numaralı ..., .... Nak. San.ve Tic. Ltd. Şti. yerinde çalışırken 12.04.2017 tarihinde iş kazası geçirdiğini, ...'a Burdur İl Müdürlüğünce bağlanan aylık olmadığını, dosyası ... ... Sosyal Güvenlik ... Müdürlüğüne gönderildiğini, 3...0 T.C kimlik, 1...8 sigorta sicil numaralı ... 29.03.2017 tarihinde Medka Et ve Et Ürünleri San Tic. Ltd. Şti. işe girdiği 21.04.2017 tarihinde iş kazası geçirdiği tespit edildiğini, 5510 sayılı Kanun'un 19. maddesi gereği sürekli iş göremezlik geliri, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu oluşan hastalık ve engellilik nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurulları tarafından verilen raporlara istinaden Kurum sağlık kurulunca meslekte kazanma gücü en az % 10 oranında azalmış bulunduğu tespit edilen sigortalıya gelir bağlanacağından sigortalının hastaneye sevki sonucu alınan raporlar Kurumca sağlık kurulunda incelenmesi neticesinde meslekte kazanma gücü kaybı (0) sıfır olarak bildirildiğinden sigortalıya gelir/ aylık bağlanamadığını, dava dilekçesinde Adli Tıp Kurumu tarafından % 13.1 sürekli iş göremezlik oranı verildiği belirtilmekte ise de Kurumun taraf olmadığı maddi ve manevi tazminat davalarında tespit edilen sürekli iş göremezlik dereceleri ile kusur oranlarının Kurumu bağlayıcılığı bulunmadığından, bu tür kararlarla ilgili herhangi bir işlem yapılmayacağını, davacı tarafın Adli Tıp Raporuna ilişkin dayanaklarda bulunulmuşsa da Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğünce yayınlanan 2016-6 sayılı e-Tahsis yazısında Adli Tıp Kurumunda alınan raporlar ve sonuçlarının Kurumu bağlamayacağının açıkça belirtildiğini, dolayısıyla Adli Tıp Kurumunun düzenlediği Sağlık Kurulu Raporlarına istinaden işlem yapılamadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 07.12.2023 tarih ve 2023/243 E. 2023/761 K. sayılı kararında özetle; "Davanın kabulüne, davacının 20.04.2017 tarihli iş kazası sebebiyle Burdur 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/5 57... /318 Karar sayılı ilamı ile kesinleşen %13,1 maluliyet oranına göre başvuru tarihi olan 10.02.2023 itibaren davalı Kurum tarafından davacıya sürekli iş göremezlik aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine, ..." karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 07.12.2023 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 29.02.2024 tarihli kararı ile davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine
karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Bölge Adliye Mahkemesinin 29.02.2024 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairece, "..davacı dava dışı .... Nak. San ve Tic. Ltd. Şti.'nde mermer ocağında usta mermer işçisi sıfatıyla çalışırken iş kazası geçirdiğini, Burdur 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/557 Esas sayılı dosyasında ATK'dan rapor aldırıldığını, raporda davacının sürekli iş göremezlik derecesinin %13,1 olduğunun tespit edildiğini, davalı Kuruma 09.02.2023 tarihinde başvuru yapılarak sürekli iş göremezlik geliri bağlanmasının talep edildiğini, davalı Kurumun Mahkemece verilen kararın Yargıtay tarafından onanmasından sonra davacıya aylık bağlanacağını bildirerek bağlanmadığını belirterek geçirmiş olduğu iş kazası sebebiyle Burdur 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.12.2022 tarih, 2018/557 Esas, 2022/318 Karar sayılı kararı ile kesinleşen %13,1 sürekli iş göremezlik oranına istinaden sürekli iş göremezlik geliri bağlanmasını talep etmiştir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş ise de dava dışı işveren mecburi dava arkadaşı olup, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124/4. maddesindeki; dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması halinde hakimin karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebileceğine ilişkin düzenleme de gözetilmek suretiyle, davacının dava dışı işverene husumet yöneltmesi için mehil verilmeli, husumet yöneltildiğinde, işverenin göstereceği deliller toplanmalı, bütün deliller toplandıktan sonra, yapılacak değerlendirme sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir..." gerekçesi ile bozulmuştur.
B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece bozma ilamına uyulduktan sonra verilen temyiz incelemesine konu 13.05.2025 tarihli kararla; davanın kabulüne, davacının 20.04.2017 tarihli iş kazası sebebiyle Burdur 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/5 57... /318 Karar sayılı ilamı ile kesinleşen %13,1 maluliyet oranına göre başvuru tarihi olan 10.02.2023 itibaren davalı Kurum tarafından davacıya sürekli iş göremezlik aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine şeklinde karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, Kurumca yapılan işlemler ilgili mevzuat ve usule uygun olarak yapılmış olduğundan belirtilenler değerlendirildiğinde haksız ve yersiz açılan davanın reddi gerektiğini, Adli Tıp Kurumunun düzenlediği Sağlık Kurulu Raporlarına istinaden işlem yapılamadığını, davacının dava açarken ileri sürmüş olduğu maluliyete ilişkin raporu ve bu rapor esas alınarak yerel Mahkemece maluliyetin tespitine ve aylık bağlanmasına ilişkin verilmiş olan kararı kabul etmediklerini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, sürekli iş göremezlik geliri bağlaması gerektiğinin tespitine ilişkindir.
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bent dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2. İlk Derece Mahkemesinin hüküm fıkrasının 1 no.lu bendinde ''davacının 20.04.2017 tarihli iş kazası sebebiyle Burdur 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/5 57... /318 Karar sayılı ilamı ile kesinleşen %13,1 maluliyet oranına göre başvuru tarihi olan 10.02.2023 itibaren davalı Kurum tarafından davacıya sürekli iş göremezlik aylığı bağlanması gerektiğinin tespitine,'' şeklinde hüküm kurulması uygun olmamıştır. Şöyle ki davacının dahili davalı şirkete ait iş yerinde 20.04.2017 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezlik oranı, en son Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulunun raporu ile %13,1 olarak belirlenmiş olup hükümde Burdur 1. Asliye Hukuk Mahkemesi 2018/5 57... /318 Karar sayılı ilamı ile kesinleşen %13,1 maluliyet oranından bahsedilmesi isabetsizdir.
3. Ayrıca, davacının talebinin iş kazasına dayalı sürekli iş göremezlik geliri olmasına rağmen İlk Derece Mahkemesi kararında hükmün infazında tereddüte neden olacak şekilde "sürekli iş göremezlik aylığı bağlaması" şeklinde hüküm kurulması isabetsiz olup bozma nedenidir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeple;
1.Davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
2.Hükmün (1) no.lu bendinin "1-Davacının dahili davalı şirkete ait iş yerinde 20.04.2017 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezlik oranının E cetveline göre %13,1 olduğunun ve davacının Kuruma başvuru tarihi olan 10.02.2023 tarihininden itibaren davacıya sürekli iş göremezlik geliri bağlanması gerektiğinin tespitine," şeklinde kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
24.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.