İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, otoyol ve köprü ihlalli geçiş ücreti alacağından kaynaklanan itirazın iptali davasında bildirim yükümlülüğü ve yetki itirazlarının incelenmesi.
Özet: Bu hukuki ihtilaf, bir otoyol işletmecisinin, usulsüz geçiş ücretleri ve dört katı tutarındaki cezaları nedeniyle başlattığı icra takibine itiraz eden araç sahibine karşı açtığı itirazın iptali davasıdır; davacı, borcun mevcudiyetini ve davalının itirazının haksızlığını savunurken, davalı ise otomatik ödeme talimatı olmasına rağmen bildirim yapılmamasını, ceza tahakkukunda haksız birikim yaşanmasını, tüketici hakları ve hukukun genel ilkeleri uyarınca uyarı zorunluluğunu ileri sürerek takibin haksızlığını ve mahkemenin yetkisizliğini iddia etmekte olup, dosya bilirkişi incelemesine gönderilerek ihtilafın çözümü beklenmektedir.
T.C.
İSTANBUL 22. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2025/250 EsasKARAR NO : 2026/595DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 05/09/2025KARAR TARİHİ : 16/09/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin 3996 sayılı Kanun uyarınca ...'nun işletme hakkı sahibi olduğunu, davalının ... plakalı aracı ile 03.12.2024 - 20.12.2024 tarihleri arasında toplam 12 adet ihlalli geçiş yaptığını, 6001 sayılı Kanun'un 30/5 maddesi gereğince geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza tahakkuk ettiğini, davalının icra takibine haksız itirazda bulunduğunu, alacağın likit olduğunu, davalının ödeme iddiasını ispatlayamadığını, yetki itirazının yerinde olmadığını, sözleşmenin ifa yerinin müvekkili şirketin yerleşim yeri olan İstanbul olduğunu, faiz ve KDV taleplerinin yasal mevzuata uygun olduğunu belirterek davanın kabulü ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı icra dosyasındaki itirazın iptaline, takibin devamına, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ticaret sicil kaydının Nilüfer/Bursa adresinde bulunduğunu, bu nedenle mahkemenin yetkisiz olduğunu ve yetkili mahkemenin Bursa mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin köprü ve otoyol geçişleri için otomatik ödeme talimatı verdiğini, buna rağmen herhangi bir uyarı veya bilgilendirme yapılmadan ihlalli geçişlerin birleştirilerek ceza tahakkuk ettirilmesinin kabul edilemeyeceğini, özel işletmeler tarafından işletilen köprü ve otoyollarda bakiye yetersizliğine dair uyarı levhalarının bulunmadığını, ihlalli geçişlerin kullanıcılar tarafından fark edilmesinin mümkün olmadığını, davacı şirket tarafından SMS gibi hiçbir bildirim yapılmadığını, müvekkilinin kötü niyetli olarak faiz, masraf ve vekalet ücreti ödemekle karşı karşıya bırakıldığını, .... Sulh Ceza Hakimliğinin 2016/... D. İş sayılı kararında belirtildiği üzere sözleşme yapıp otomatik ödeme talimatı veren müşterilere uyarı yapmadan aylar süren ihlalleri tek tutanakla cezalandırmanın sosyal hukuk devleti ve tüketicinin korunması ilkeleriyle bağdaşmadığını, kullanıcıların bilgilendirilmeleri halinde geçiş ücretlerini kendiliğinden ödeyeceklerinin açık olduğunu, 6001 sayılı kanunun 30. maddesinin 5. fıkrası uyarınca 15 gün içinde ödenmeyen geçişler için bildirim şartı bulunmasa da hukukun temel ilkeleri gereği cezanın uygulanmasının bildirim şartına bağlı olduğunu, Karayolları Genel Müdürlüğünün işlettiği gişelerde bakiye yetersizliğinde kısa mesaj ile bildirim yapıldığını, müvekkili hakkında başlatılan haksız ve kötü niyetli takibin iptali ile borçlu olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, .... İcra Dairesinin 2025/... esas sayılı dosyası ile başlatılan takibin haksız ve dayanaksız olduğunu, bu nedenle itirazın iptali davasının reddini, alacaklı tarafın takip konusu alacağın yüzde 20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile davacının .... İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı dosyasından ihlalli geçişten kaynaklı olarak yapmış olduğu takipte davalının itirazının iptaline ilişkindir.PTT Genel Müdürlüğü ve Karayolları Genel Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere cevap verildiği, müzekkere yazı cevaplarının dosya arasına alındığı görüldü.Mahkememizce UYAP sistemi üzerinden dava konusu geçiş yapan ... plakalı aracın aktif-pasif trafik kayıtları incelenmiş, araçların davalıya ait olduğu tespit edilmiştir.Davalıya ait araçlarla ihlalli geçiş yapıldığına ilişkin görüntüler davacı tarafından dosya içerisine sunulmuştur.Dosyamız arasına alınan .... İcra Dairesinin 2025/... Esas sayılı icra dosyasının yapılan incelemesinde takibin 13/05/2025 tarihinde başlatıldığı, ödeme emrinin tebliği üzerine davalının 21/05/2025 tarihinde takibe itiraz ettiği ve takibin durduğu anlaşılmıştır.Davacının; borçlu tarafından yapılan itirazın davacı-alacaklıya tebliğinden itibaren İİK.nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık süre içerisinde mahkememize davayı açtığı anlaşıldığından, açılan davanın süresinde olduğu görülmüştür. Davada aktif ve pasif taraf husumetinin sağlandığı anlaşılmış olup taraflar arasında bu hususta çekişme yoktur.7155 sayılı Kanun’un 20. Maddesi ile eklenen 5/A maddesi uyarınca arabuluculuk başvurusunda bulunulmuştur. arabuluculuk son tutanağında icra dosya borcunun ödenmesi hususunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin arabuluculuk son tutanağı dosya arasına alınmıştır. Dosya Bilirkişiye tevdi edilerek aldırılan ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda özetle ; Dosyada mevcut beyan, bilgi ve belgelerin incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda Karayollarına ait tüm otoyollarda ve 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollarda 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlü; Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve yönetmeliklerde belirtilen şekilde geçiş ücreti ve cezasının tahsil edildiği, 6001 sayılı kanunda yapılan değişiklik ile (01/07/2022 tarihinde yürürlüğe giren ve 7417 sayılı Kanunun 53 inci maddesiyle “Ödemesiz geçiş tarihini izleyen kırk beşinci günden sonra ise geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza, araç sahibine ücret toplama sistemlerinde tanımlı olan bilgiler doğrultusunda, en az on beş gün önceden kısa mesaj, e-posta, ihbarname, e- devlet bildirimi vb. yöntemlerinden en az biriyle bilgi verilir” hükmünün yer aldığı, ücretli otoyolları kullanan sürücü veya firmaların geçiş sırasında geçiş ücretini ödeyecek mevcut yöntemlerden birini kullanmaları gerektiği, davaya konu otoyol işletmecisinin sorumlu olduğu yol güzergahında OGS/HGS sistemleri, geçiş sırasında nakit ödeme veya geçişlerini takip eden 15 gün içinde ödeme gibi alternatiflerin mevcut olduğu, geçiş sırasında OGS/HGS etiketiniz yok veya yeterli bakiyesi mevcut değil ise bariyerlerin genellikle açılmadığı, bariyerleri geçebilmeniz için ya nakit ödeme yöntemi ya da görevli personelin size vereceği ve 15 gün içinde belirtilen bankalara ödeme yapmanız ya da OGS/HGS bakiyenizi yeterli hale getirmeniz gerektiği bilgisinden sonra bariyerlerin görevli tarafından açıldığı bir sistem kullanıldığı, bu sebeple bu aşamaları geçmeden gişelerden geçilemeyeceği, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunu madde 30/5 hükmünde; 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir”, denildiği, davacı tarafından, dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş listesi ile dava dosyasına sunulmuş olan ihlâlli geçiş görüntüleri bire bir kıyaslanarak 12 adet geçişe ait tüm geçiş görüntülerinin dava dosyasına sunulduğunun tespit edildiği, davaya konu ... plaka sayılı araçların ücret ödenmeksizin geçişler yaptığı iddia edilen 03.12.2024 ile 20.12.2024 tarihleri arasında davalı ... Otomotiv ve Havacılık Sanayi Ticaret Limited Şirket adına kayıtlı olduğu, ... plaka sayılı araç için bildirilen 12 adet geçişin tamamının “ihlâlli geçiş” olduğu kanaatine varıldığı, geçiş ücreti: 11.115,00 TL + İşlemiş Faiz: 3.880,21 TL + İşlemiş Faiz KDV'si: 776,04 TL olmak üzere Genel Toplam: 15.771,25 TL olarak hesap edildiği, yapılan tespitler sonucunda davacının alacaklı olduğu tutar 15.771,25 TL olarak hesap edilmiş olmakla birlikte; dava dosyasında harca esas değerin 13.461,90 TL olarak talep edilmesi nedeniyle davacı otoyol işletmecisinin davalı araç sahibinden 13.461.90 TL talep edebileceği sonuç ve kanaatine varıldığına ilişkin raporunu mahkememize sunmuştur. Bilindiği üzere 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. Maddesinin 1.fıkrası: "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idarî para cezası verilir. " hükmünü haizdir. İlgili maddenin devamında düzenlenen 5,6,7. Fıkrası ise: "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir. Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. (Ek cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)" hükmünü haizdir.Madde metninden anlaşılacağı üzere davacının işletiminde bulunan...Tünelinden geçiş bedeli ödemeden geçen araçların 15 gün içerisinde geçiş bedelini ödememesi halinde geçiş ücreti ile birlikte bu tutarın 4 katı tutarında ceza sorumlulukları mevcuttur. Davacı tarafça dosyaya sunulan geçiş görüntülerinden davalıya ait aracın takip talebinde belirtilen tarihlerde geçiş yaptığı belirlenmiştir. Ücretsiz geçiş yapan aracın davalıya ait olduğu sabittir. Davalı taraf dosyanın gelinen aşaması itibariyle geçiş bedellerini 15 gün içerisinde ödediğini ispat edememiştir. Davacı tarafın başlattığı takibin en son geçiş tarihinden itibaren 15 günden uzun zaman geçtikten sonra olduğu anlaşılmıştır. Bu nedenle yasa kapsamında davacının geçiş ücreti ve ceza tutarı talep etme hakkının bulunduğu anlaşılmıştır. Takip talebinde belirtilen tutarın geçiş miktarları ile uyumlu olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne, davalı tarafça yapılan itirazın iptaline karar vermek gerekmiş, alacak likit ve belirlenebilir olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmiş, icra dosyasında borca itiraz dilekçesinin alacaklıya tebliğ edilmediği, 1 yılılık hak düşürücü sürenin işlemediği, davanın süresinde açıldığı anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davanın KABULÜNE, davalı tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün 2025/... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin; 11.115,00 TL Asıl Alacak, 1.955,71 TL işlemiş faiz ve 391,17 TL KDV olmak üzere toplam 13.461,90 TL üzerinden DEVAMINA,2-Asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 919,58-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 615,40-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 304,18-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 13.461,90-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan; 615,40-TL Başvuru Harcı, 615,40-TL Peşin/nisbi Harcı, 7.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 297,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 8.528,30TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,7-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ... Arabulucuk Başvuru Nolu dosyada taktir olunan 4.600,00-TL ücretin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı verilen karar KESİN olmak üzere açıkça okundu, usulen anlatıldı. 16/09/2026 Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ... ¸e-imzalıdır