konya asliye ticaret mahkemesinde görülen, trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı tazminatı davasında özel sigorta sözleşmesinden doğan ihtilafın kusur tespiti için bilirkişiye gönderilmesi kararı.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı tazminatı davasında özel sigorta sözleşmesinden doğan ihtilafın kusur tespiti için bilirkişiye gönderilmesi kararı.

Özet: Trafik kazası sonucu aracında meydana gelen maddi hasar ve değer kaybının tazmini amacıyla açılan davada, davacı karşı tarafın tam kusurlu olduğunu iddia ederek zararlarının ödenmesini talep ederken; davalı sigorta şirketi, aracın yalnızca plastik aksamının onarılması nedeniyle değer kaybı oluşmadığını, davanın yanlış türde açıldığını ve zorunlu arabuluculuk şartının ihlal edildiğini savunmuş, ayrıca hasarın tespiti ve kusurun belirlenmesi için bilirkişi incelemesi yapılmasını istemiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :1-

VEKİLİ :

DAVALI :2-

DAVA :Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 24/04/2025 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile ... Sigorta Anonim Şirketinde sigortalı bulunan ... plakalı araç arasında Konya İli ... ilçesi ... Caddesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, 24/04/2025 tarihinde saat 17:10 varında Konya/... ... Caddesinde ilerlerken davalı ...'nın sürücüsü olduğu ... plakalı araç kırmızı ışıkta beklerken aracına arkadan çarptığını, çarpmanın etkisiyle önümde yine kırmızı ışıkta bekleyen ... plakalı aracın arkasına çarptığını ve aracım hem önden hem de arkadan hasar aldığını, olay neticesinde Konya Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü-Trafik Düzenleme ve Denetleme Büro Amirliği tarafından maddi hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı tutulduğunu, bu tutanak doğrultusunda tanzim edilen kusur raporuna göre davalıya ait araç tam kusurlu olduğunu, kaza neticesinde aracımda maddi hasar, değer kaybı meydana geldiğini, araçta meydana gelen değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davacıya ödenmesine karar verilmesini ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinden özetle; Poliçe limitlerinin, poliçe süresince araç başı toplam limit olup ödemesi yapılmış işbu tutarlar sonucunda poliçe bakiye limitimiz 231.587,23 TL olduğunu, ayrıca belirtmek isteriz ki; davalı şirket tarafından yapılan incelemeler neticesinde davacı aracın sadece plastik olan parçalarının onarımı veya değişimiyle tamirin tamamlandığı tespit edildiğini, bu nedenle değer kaybı talebi mevcut ... plakalı araçta piyasa genel şartları göz önünde bulundurulduğunda değer kaybı yaşanmadığı kanaatine varıldığını, işbu nedenle davacı araç üzerinde zmms uyarınca değer kaybı meydana gelmeyeceğinden huzurdaki haksız ve mesnetsiz başvurunun reddi gerekmekte ve taraflarınca talep olunduğunu,

huzurdaki davanın “kısmi dava” ya da “belirsiz alacak davası” olarak ikame edilmesi hukuk muhakemeleri kanunu’na aykırılık teşkil edeceğinden; işbu davanın bu gerekçeyle de usulden reddini talep ettiklerini,

özetle, dava konusu kaza sebebiyle davacı sigortalının davaya konu ettiği hasar tazminatı bedelini somut olarak hesaplayabilmesi/ tespit edebilmesi / belirleyebilmesi mümkün olduğundan, işbu davanın hmk madde 107 icabı “belirsiz alacak davası ya da kısmi dava” olarak açılmasının mümkün olamayacağı sabit olduğunu, bu sebeple, işin esasına geçilmeksizin davanın öncelikle usulden davanın reddini talep ettiklerini, huzurdaki dava zorunlu arabulucuk faaliyetleri kapsamında oduğunu, zorunlu arabulucuk başvurusu yapılmadan açılmış olan işbu davanın usulden reddi gerektiğini, ayrıca belirtmek isteriz ki; davalı sigorta şirketi tarafından yapılan incelemeler neticesinde davacı aracın sadece plastik olan parçalarının onarımı veya değişimiyle tamirin tamamlandığı tespit edildiğini,

bu nedenle değer kaybı talebi mevcut ... plakalı araçta piyasa genel şartları göz önünde bulundurulduğunda değer kaybı yaşanmadığı kanaatine varıldığını, işbu nedenle davacı araç üzerinde ZMMS uyarınca değer kaybı meydana gelmeyeceğinden huzurdaki haksız ve mesnetsiz başvurunun reddi gerekmekte ve taraflarınca talep olunduğunu,

sonuç olarak; sigorta hukuku kapsamında ilgililerin hak sahipliği, sigortayı kuran ilgili mevzuat ve bu mevzuata göre poliçe içeriğini kurala bağlayan ilgili genel şartlara göre belirlenmekte, söz konusu genel şartlarda dayanağını 5684 sayılı sİgortacılık Kanunu ve 6102 sayılı TTK’dan almakta olup AYM kararının genel şartların ekleriyle birlikte uygulanması yönünde bir etkisi bulunmadığını, işbu davaya konu aracın daha evvel başka bir kazaya karışıp karışmadığı hususu değer kaybı tazminatı isteminde bulunulması noktasında önem arz ettiğini, dolayısıyla bu konuda Sigorta Bilgi Merkezi’ne müzekkere yazılması gerektiğini, davalı sigorta şirketin sorumluluğundan bahsedebilmek için, öncelikle sigortalı araç sürücüsünün kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, bu suretle dosyanın kusur bilirkişisine verilmesini talep ettiklerini, tüm bu açıklanan nedenlerle, davalı sigorta şirketi aleyhine haksız ve dayanaksız olarak açılmış işbu davanın reddine masraf ve vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...' nın cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.

Mahkememiz ara kararı gereğince kusur oranının tespiti için dosyanın bilirkişi ...' a tevdii ile düzenlenen 01/03/2026 tarihli bilirkişi raporundan özetle; ... Plakalı (Hususi Tescilli) Otomobil Sürücüsü ...'nın; kazanın oluşumunda 2918 SKT Kanununun Madde 56/1-e Araçlar arasındaki mesafe: “Sürücüler önlerinde giden araçları yönetmelikte belirtilen güvenli ve yeterli bir mesafeden izlemek zorundadırlar.” kuralını ihlal ederek Karayolları Trafik Kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84. maddesinde yer alan asli kusurlardan (d) bendindeki (Arkadan Çarpma) kurallarını ihlal ettiği, kazanın oluşumunda yüzde yüz (%100) kusurlu olduğu; ... Plakalı (Hususi Tescilli) Otomobil Sürücüsü ...'ın kazanın oluşumunda kural ihlalinin olmadığı, 3. Dava Dışı ... Plakalı (Hususi Tescilli) Otomobil Sürücüsü ...'in kazanın oluşumunda ve kusurunun bulunmadığı şeklinde bilirkişi raporu sunduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz ara kararı gereğince hasar alanında uzman bilirkişi Makine Mühendisi ...'ya dosyanın tevdii ile 29/03/2026 tarihli düzenlenen bilirkişi raporundan özetle; davaya konu ... plakalı araçta ve dava konusu trafik kazası sonucunda araçta oluşan değer kaybının, (Yargıtay İçtihatları Ve Konya Bam İçtihatlarına (göre) 80.000,00-TL (seksen bin ) olacağı, dosyada bulunan kusur bilirkişi ... tarafından düzenlenen 01/03/2026 tarihli raporunda, davalı sürücü ...'nın, 20100 oranında kusurlu olduğu görüşünün belirtildiği, kusur oranına göre; davacı ...'ın, davalı ... Sigorta A.Ş. ve diğer davalı ...'dan, (araçta meydana gelen değer kaybına ilişkin) (ZMMS poliçedeki teminat miktarı gözetilerek) talep edebileceği, tazminat miktarının; %100x(80.000,00)= 80.000,00 tl olacağı şeklinde bilirkişi raporu sunduğu anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyasına kazandırılan bilirkişi raporları taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği görülmüştür.

Davacı vekili dava değeri artırım dilekçesi sunduğunu ve tamamlama harcını Mahkememiz dosyasına yatırdığı anlaşılmıştır.

Dava; Tazminat davasıdır.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekili davalı aleyhine Tazminat davası açmıştır.

Konunun 6098 sayılı TBK.49.maddesi ve KTK.85. ve devam eden maddelerinde düzenlendiği TBK.49/1. maddesinde; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklinde, KTK.85. maddesinde;"Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." şeklinde, KTK'nun 86/1.maddesinde;"İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur." şeklinde, KTK'nun 91/1.maddesinde;"İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklinde, KTK'nun 92.maddesinde(6704 S.K. 4. Mad. İle değişiklik öncesi);"Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar.a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler, d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar, f) Manevi tazminata ilişkin talepler." şeklinde, KTK'nun 97.maddesinde(6704 S.K. 5. Mad. İle değişiklik öncesi);"Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi dava da açabilir." şeklinde, KTK'nun 99.maddesinde(6704 S.K. 6. Mad. İle değişiklik öncesi);" Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." şeklinde düzenlemeler yapıldığı, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceğinin düzenlendiği görülmüştür.

Mahkememiz ara kararı gereğince hasar alanında uzman bilirkişi Makine Mühendisi ...'ya dosyanın tevdii ile düzenlenen 29/03/2026 tarihli hükme esas alınan bilirkişi raporundan özetle; davaya konu ... plakalı araçta ve dava konusu trafik kazası sonucunda araçta oluşan değer kaybının, (Yargıtay İçtihatları Ve Konya Bam İçtihatlarına (göre) 80.000,00-TL (seksen bin ) olacağı, dosyada bulunan kusur bilirkişi ... tarafından düzenlenen 01/03/2026 tarihli raporunda, davalı sürücü ...'nın, 20100 oranında kusurlu olduğu görüşünün belirtildiği, kusur oranına göre; davacı ...'ın, davalı ... Sigorta A.Ş. ve diğer davalı ...'dan, (araçta meydana gelen değer kaybına ilişkin) (ZMMS poliçedeki teminat miktarı gözetilerek) talep edebileceği, tazminat miktarının; %100x(80.000,00)= 80.000,00 tl olacağı şeklinde bilirkişi raporu dikkate alındığında,

Yargıtay . Hukuk Dairesi’nin ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Yargıtay uygulamasına göre değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Kazanın oluş şekline göre değişkenlik göstermekle birlikte, kazalı bir araçta hayatın olağan akışına göre değer kaybı oluşacağı muhakkaktır. Kazalı bir araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı veya oluşan değer kaybının miktarı; aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarın nitelik ve niceliği vs. gibi hususlara bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Değer kaybı; bahsedilen kriterler göz önüne alınarak, aracın hasarsız hâliyle ve kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki ikinci el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki hâline göre serbest piyasadaki ikinci el piyasa değeri arasındaki farkın tespit edilmesiyle bulunur.

Yargıtay . Hukuk Dairesi’nin ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği ve daha önce karışmış olduğu kaza da dikkate alınarak kazadan sonraki onarılmış halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya göre hesaplanması gerektiği,

TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."

Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,

Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ileDavacının davasının kabulü ile; davacının, davalılar aleyhine açtığı tazminat davası nedeniyle 80.000,00-TL değer kaybı tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen 16/11/2025 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı) alınıp davacıya verilmesine, dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE

1-Davacının davasının KABULÜ ile; davacının, davalılar aleyhine açtığı tazminat davası nedeniyle 80.000,00-TL değer kaybı tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen 16/11/2025 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı) alınıp davacıya VERİLMESİNE,

2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 5.464,80-TL harçtan dava başında yatırılan 615,40-TL peşin harç ile 1.349,12-TL tamamlama harcının toplamı olan 1.964,52-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.500,28-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad KAYDINA,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan ilk yargılama harcı olan ile 1.318,30-TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davacı tarafından yapılan 1.349,12-TL tamamlama harcı ile 11.862,90-TL bilirkişi ücretleri, tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 13.212,02-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA,

7-Davacı tarafından dava başında depo edilen gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

8-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 4.700,00-TL arabulucu ücretinin 6235 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazine'ye gelir KAYDINA,

Dair, davacı vekilinin ve davacı asilin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/06/2026

Katip Hakim