Şirketin bankaya rehinli borcu kalmadığı iddiasıyla, bankanın 440.000 TLlik icra takibinin durdurulması ve borçsuzluk tespiti talepli menfi tespit davası.
Özet: Davacı şirket, bankaya olan rehinli borçlarının ödendiğini ileri sürerek, banka tarafından 440.000 TL asıl alacakla başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve takibin durdurulması talebiyle menfi tespit davası açmıştır; davacı, bankanın kötü niyetle mükerrer takip başlattığını ve rehne dayalı borcun kalmadığını iddia ederken, davalı banka ise rehin sözleşmesinin tüm kredi sözleşmelerini kapsadığını, konkordato sürecindeki 158.000 TLlik rehinli alacak tutarının eksik tespit edildiğini ve faizleri içermediğini belirterek takibin hukuka uygun olduğunu savunmuştur.
T.C.
İSTANBUL11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/643 EsasKARAR NO : 2026/625DAVA : Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit)DAVA TARİHİ : 23/03/2022KARAR TARİHİ : 09/09/2026Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,TALEPDavacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davalı alacaklı tarafından 440.000-TL asıl alacak talebiyle İstanbul ... Alacakları İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E. sayılı dosyası üzerinden müvekkil şirket aleyhine taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığını, müvekkil şirketin davalı bankadan kullandığı 19.07.2016 tarihli 40.000-TL tutarlı ve 22.06.2016 tarihli 100.000-TL tutarlı iki adet rehne dayalı kredinin vadelerinde ödendiğini, davalı bankaya rehne dayalı hiçbir borcun kalmadığını, davalı bankanın kötü niyetli olarak rehne dayalı takip başlattığını, davalı banka tarafından Konu Edilen Alacağa İlişkin ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/... E. sayılı dosyasında açılan davada rehinli alacağın 158.000-TL olduğunun ikrar edildiğini, aynı alacak için mükerrer takip başlatıldığını, müvekkil şirketin konkordato projesinde reddedilen alacaklar için davalı bankanın ayrıca .... Asliye Hukuk Mahkemesi 2019/... E. sayılı dosyası ile dava açtığını, davalı bankanın hem tespit ve tahsil davası açıp hem de icra takibi başlatarak alacağı mükerrer hale getirdiğini, rehne dayalı borç bulunmamasına rağmen 440.000-TL üzerinden takip yapılmasının hukuka aykırı olduğunu, davalı bankanın genel kredi sözleşmesine dayanarak haksız işlem tesis ettiğini, müvekkil şirketin rehne dayalı borcunun bulunmadığının tespitini, Neticeten İstanbul Anadolu Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün 2021/... E. sayılı icra takibinin tedbiren durdurulmasını, icra veznesine girecek paranın davalıya ödenmemesini, kötü niyetli takip nedeniyle alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAPDavalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; İstanbul ...Alacakları İcra Dairesi 2021/... E. sayılı dosyasından ... plakalı araçlar için başlatılan rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takibe karşı davacı tarafından açılan menfi tespit davasının dayanaktan yoksun olduğunu, davacı şirketin .... Asliye Hukuk Mahkemesi 2019/... E. sayılı dosyasında konkordato başvurusunda bulunduğunu, müvekkil bankanın alacağının rehinle temin edildiğini, konkordato projesinin sadece adi alacaklılar yönünden tasdik edildiğini, rehinli alacak yönünden tasdik edilmediğini, borçlunun konkordato dosyasındaki itirazları üzerine alacağın 418.927,43-TL adi alacak ve 158.000-TL rehinli alacak olarak kaydedildiğini, rehinli alacağın nisap yönünden eksik tespit edilmesi ve faizlerin dikkate alınmaması nedeniyle .... Asliye Hukuk Mahkemesi 2021/... E. sayılı dosyasında çekişmeli alacak davası açıldığını, rehin sözleşmesinin tüm kredi sözleşmelerini kapsadığını, davacının rehne bağlı alacak bulunmadığı iddiasının gerçeği yansıtmadığını, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 2012/5132 K. ve 2012/7181 sayılı kararı uyarınca teminat ipoteğinin doğacak tüm borçları kapsadığını, konkordato sürecindeki kıymet takdirinin sadece nisap tespiti amacıyla yapıldığını, bu nedenle 158.000-TL'lik tutarın rehinli alacağın tamamı olarak kabul edilemeyeceğini, mükerrer tahsilat iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, konkordato dosyasındaki alacak kaydının maddi anlamda kesin hüküm teşkil etmediğini, rehinli alacak yönünden takip işlemlerine devam edilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığını, davacının süreci uzatmak amacıyla kötüniyetli davrandığını belirterek davanın reddini, davacının %20 oranında kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.İNCELEME VE GEREKÇE Dava hukuki niteliği itibariyle, davacının İstanbul Anadolu Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı dosyasından davalıya borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Hakimler ve Savcılar Kurulunun 30.06.2026 tarih ve 1420 sayılı kararı ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin faaliyetinin durdurulmasına ve dava ve işlerinin mahkememize tevzi ile devredilmesine ilişkin karar gereğince .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... Esas sayılı dosyası mahkememize tevzi edilmiş ve 2026/643 Esas numarasına kaydedilmiştir.Usulünce duruşma açılarak; tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip ihtilaflı ve ihtilafsız konular ön inceleme duruşmasında resen belirlenerek uyuşmazlığın çözümü doğrultusunda tarafların tüm delilleri tahkikat duruşmalarında toplanıp bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır. İstanbul ... Alacakları İcra Müdürlüğü'nün 2021/... Esas sayılı takip dosyasının UYAP'tan celp olunarak yapılan incelemesinde; davalının davacı aleyhine kredi sözleşmesine dayalı olarak 440.000,00TL asıl alacağın tahsili için taşınır rehninin paraya çevrilmesi yolu ile ilamsız takip başlatıldığı, davacının yasal süresi içerisinde borca itiraz ettiği takibin durduğu görülmüştür.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda; davacının, 19.07.2016 ve 22.06.2016 tarihinde kullanılan 24 ay ve 36 ay vadeli araç kredilerinin ödenmesine rağmen, rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını; ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2021/... Esas sayılı dosyasında da rehinli alacağın 158.000,00TL olduğunun ikrar edildiğini; Konkordato projesinde kabul edilmeyen alacak kapsamında da 31.317,31TL alacak davası açtığını; bu davanın da reddedildiğini; buna rağmen rehne dayalı 440.000,00TL üzerinden başlatılan takipte borçlu bulunmadığının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmıştır.Tarafların delilleri toplanarak, tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamı ile mahkememizce yapılan ön inceleme duruşmasında zapta geçen beyanlar ve uyuşmazlık tespiti dikkate alınarak borçlu olup olmadığı hususun tespiti için dosya üzerinde inceleme yapmak suretiyle bankacı bilirkişiden rapor tanzim ettirilmiştir.Dosyada bankacı bilirkişi tarafından 18/09/2024 tarihinde sunulan kök raporunda özetle; ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile ... Bankası Anonim Şirketi arasındaki kredi ilişkisinden kaynaklanan menfi tespit davasında, taraflar arasında imzalanan genel kredi sözleşmeleri uyarınca banka kayıtlarının esas alındığı, davacı şirkete kullandırılan taksitli ticari kredi, ... numaralı kredi ve ...****... numaralı kredi kartı borçlarının incelendiği, 18.06.2019 tarihli ihtarnameler ile kredilerin Kat edildiği ve 22.06.2019 tarihi itibarıyla temerrüdün gerçekleştiği, 20.08.2021 takip tarihi itibarıyla taksitli ticari krediden 1.248.520,52 TL, ... numaralı krediden 45.522,73 TL ve kredi kartından 33.063,23 TL olmak üzere toplam 1.327.106,48 TL tutarında alacaklı olunduğu, 23.03.2022 dava tarihi itibarıyla ise toplam 1.516.705,24 TL tutarında alacak bulunduğu, ayrıca dava tarihinden sonra ... tarafından icra müdürlüğü ve haricen kanallarıyla toplam 192.696,37 TL tutarında ödeme yapıldığının tespit edildiği hususlarında kanaatleri bildirilmiştir. Dosyada bankacı bilirkişi tarafından 11/11/2025 tarihinde sunulan ek raporunda özetle; davacı vekili tarafından sunulan dilekçede, banka kayıtlarının eksik incelendiği, konkordato sürecinin ve mühlet kararlarının dikkate alınmadığı, yapılan ödemelerin mahsup edilmediği, rehin kapsamının hatalı değerlendirildiği ve müvekkil şirketin borcu bulunmadığı iddialarının ileri sürüldüğü, davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ise, takibin tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla başlatıldığı, takip tarihi itibarıyla 1.327.106,48 TL ve dava tarihi itibarıyla 1.516.705,24 TL alacak bulunduğu, raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu ve davanın reddinin gerektiği savunulduğu, davacı vekili tarafından 07.01.2025 tarihli beyan dilekçesinde, .... İcra Müdürlüğü’nün 2019/... E. sayılı dosyası ile İstanbul ...Banka Alacakları İcra Dairesi’nin 2021/... E. sayılı dosyası üzerinden yürütülen takiplerin konkordato mühlet kararları ile çeliştiği ve rehin borcunun kalmadığı belirtilerek takibin iptalinin talep edildiği, davalı vekili tarafından 18.12.2024 tarihli beyan dilekçesinde ise, birden fazla takibin hukuka uygun olduğu ve borcun devam ettiği vurgulanarak davanın reddinin istendiği, .... İcra Dairesi’nin 2019/... Esas sayılı dosyasında yapılan incelemede, konkordato geçici mühlet kararı gereğince borçlu şirket hakkındaki takibin durdurulmasına ve hacizlerin kaldırılmasına karar verildiği, İstanbul ...Banka Alacakları İcra Dairesi’nin 2021/... ESAS sayılı dosyasında ise ... plakalı araçların muhafaza ve satış işlemlerinin durdurulmasına karar verildiği, her iki icra dosyasında da davacı tarafından yapılmış yeni bir ödeme tespit edilemediği, bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmede, kök rapordaki kredi bazlı hesaplamaları değiştirecek nitelikte yeni bir belge veya ödeme kaydı sunulmadığı, rehin kapsamının hukuki bir değerlendirme konusu olduğu ve bu hususun mahkemenin takdirinde bulunduğu, sonuç olarak kök raporda yer alan tespitlerin korunması gerektiği kanaatine varıldığı tespit edilmiştir.Dosyada hesap alanında uzman bilirkişi tarafından 04/02/2026 tarihinde sunulan kök raporunda özetle; davacı ... San. Tic. A. Ş. vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde, davalı ... Bankası A. Ş. tarafından başlatılan rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipte borçlu bulunulmadığının tespitinin talep edildiği, davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ise konkordato sürecinde rehinli alacakların tasdik kapsamı dışında kaldığı ve alacağın teminatlı olduğu belirtilerek davanın reddinin istendiği, uyuşmazlığın davalı bankanın rehin kapsamında kalan alacak miktarının ve takip tarihi itibarıyla faiz alacağının tespiti noktasında toplandığı, İstanbul/... Banka Alacakları İcra Müdürlüğü’nin 2021/... Esas sayılı dosyasında 19.08.2021 tarihinde 440.000,00 TL üzerinden takip başlatıldığı, rehin sözleşmelerinin ...plakalı araçlar üzerinde tesis edildiği, davacı şirket hakkında .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2019/... Esas sayılı dosyasında konkordato projesinin imtiyazsız alacaklar bakımından tasdikine karar verildiği, 6. .... Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2021/... E. sayılı dosyasında davalı bankanın alacak iddialarının incelendiği ve davanın reddine karar verildiği, rehin sözleşmelerinde miktar belirtilmemiş olsa dahi 4721 sayılı TMK hükümleri uyarınca taşınır rehninin geçerli olduğu, konkordato geçici mühlet kararının 17.06.2019 tarihinde verildiği, bu tarih itibarıyla davalı bankanın toplam alacağının 573.147,46 TL olarak belirlendiği, konkordato dosyasında 418.927,43 TL tutarında adi alacak kaydı bulunduğu, bu tutar düşüldüğünde rehinle temin edilen bakiye borcun 154.220,03 TL olduğu, İİK m. 294/3 uyarınca rehinli alacaklar bakımından faiz işletilmesinin mümkün olduğu, 17.06.2019 geçici mühlet tarihi ile 19.08.2021 takip tarihi arasında geçen 794 günlük süre için %50,92 temerrüt faizi üzerinden hesaplanan faiz alacağının 170.827,12 TL olduğu, sonuç olarak davalının takip tarihi itibarıyla 154.220,03 TL anapara ve 170.827,12 TL faiz alacağı bulunduğu kanaatine varıldığ bildirilmiştir. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 2021/2 E., 2023/1 K. ve 20.01.2023 tarihli kararında da belirtildiği üzere, rehinle teminat altına alınan, aynı zamanda kambiyo senedine de bağlanmış alacağın tahsili amacıyla borçlu aleyhine tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile aynı anda ve sıra gözetilmeksizin hem rehnin paraya çevrilmesi yolu ile, hem de kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip yapılamayacağı, tercih hakkını kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip türünden yana kullanan alacaklının aynı borca ilişkin olarak ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapamayacağı, Davacı aleyhine .... İcra Dairesinin 2019/... esas sayılı dosyasında Örnek No : 10* Kambiyo Senetlerine dayalı olarak takip başlatıldığı, bu takipten sonra davacı aleyhine İstanbul ... alacakları İcra Dairesinin 2021/... sayılı dosyasında Örnek No: 8* Taşınır Rehninin Paraya Çevrilmesi Yolu İle Takip yapıldığı, ilgili takipte tahsilde tekerrür edilmemek üzere .... İcra Dairesinin 2019/... sayılı dosyasının gösterildiği, yani takip konusu edilen alacağın farklı alacağa ilişkin olduğunun davalı tarafça ileri sürülmediği, icra dosyalarında tahsilde tekerrür olmamak kaydının düşüldüğü, bu itibarla İstanbul Anadolu Banka alacakları İcra Dairesinin 2021/... sayılı dosyasındaki icra takibinin mükerrer takip niteliği taşıdığı gerekçesiyle davanın kabulüne şartları olmadığından kötü niyet takip tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davanın Kabulüne, davacı aleyhine başlatılan İstanbul...Alacakları İcra Müdürlüğü'nün 2021/... sayılı dosyasında davacının davalıya karşı borçlu olmadığının tespitine, 2-Harçlar Kanunu'na göre belirlenen 30.056,4TL ilam harcından peşin alınan 7.514,1TL harcının mahsubu ile bakiye 22.542,3 TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına, 3-Davacı tarafından sarf edilen 15.000,00TL bilirkişi ücreti, 9.673,25TL posta masrafı, 80,7 TL başvuru harcı, 7514,1 TL peşin harç olmak üzere toplam 32.268,05TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 70.400,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davacıya verilmesine, 5-HMK 333 ve gider avansı tarifesinin 5. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesinden ilgili tarafa iadesine,Kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar davacı vekili ile davalı vekilinin yüzlerine karşı açıkça okunup anlatıldı. 09/09/2026Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır