Profesyonel futbolcunun yüksek maaşına rağmen asgari ücretten bildirilen sigorta primine esas kazancının ve hizmet süresinin tespiti davasında hak düşürücü süre ve tanık beyanlarının değerlendirilmesi.
Özet: Profesyonel bir futbolcu, eski kulübüne ve müdahil kuruma karşı açtığı davada, uzun yıllar süren kariyeri boyunca aldığı yüksek maaşlara rağmen işverenin sigorta primine esas kazancını asgari ücret üzerinden bildirdiğini ileri sürerek, gerçek prim esaslı kazancının ve hizmet sürelerinin tespitini talep etmiştir; müdahil kurum ise davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, hizmet tespitinin yalnızca yazılı belge olmaksızın tanık beyanlarına dayandırılmasının hatalı olduğunu ve tanıkların taraflı, soyut ifadelerinden hüküm kurulamayacağını belirterek ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararını temyiz etmiştir.

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2750 E., 2025/292 K.İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 1. İş MahkemesiSAYISI : 2015/155 E., 2021/60 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü; I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 29.08.20 02... .05.2011 tarihleri arasında ve 31.01.20 12... .02.2015 tarihleri arasında aralıksız olarak ... futbolcusu olarak profesyonel futbolculuk kariyerini sürdürdüğünü, 2002-2003 sezonunda senelik 15.000 TL, 2003-2004 sezonunda senelik 30.000 TL, 2004-2005 sezonunda senelik 45.000 TL, 2005-2006 sezonunda senelik 55.000 TL, 2006-2007 sezonunda senelik 65.000 TL, 2007-2008 sezonunda senelik 75.000 TL, 2008-2009 sezonunda senelik 80.000 TL, 2009-2010 sezonunda senelik 90.000 TL maaşla, 2010-2011 sezonunda senelik 120.000 TL, 2011-2012 sezonunda senelik 100.000 TL, 2012-2013 sezonunda senelik 80.000 TL maaşla, 2013-2014 sezonunda senelik 80.000 TL, 2014-2015 sezonunda senelik 70.000 TL maaşla çalışmasına rağmen davalı işveren tarafından sigorta primine esas kazancının Kuruma asgari ücret üzerinden bildirildiğini ve primlerinin asgari ücret üzerinden hesaplandığını, 28.07.20 11... .01.2012 tarihleri arasında Konya ... ... Spor Kulübünde çalıştığını, müvekkilinin 28.07.20 11... .01.2012 tarihleri arasında Konya ... ... Spor Kulübündeki çalışmasının haricinde sürekli ve aralıksız olarak 29.08.20 02... .02.2015 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın 5 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, getirtilerek iddialarının değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile ''Davacı ...'ın, davalı ... ... Spor bünyesinde; 29.08.2002- 31.03.2003 tarihleri arasında günlüğü 10.919.43 TL'den 211 gün süre ile 01.04.2003- 04.04.2003 tarihleri arasında günlüğü 13.103.332-TL'den 4 gün süre ile 16.04.2003- 30.06.2003 tarihleri arasında günlüğü 13.103.332 TL'den 74 gün süre ile 01.07.2003- 01.01.2004 tarihleri arasında günlüğü 15.267.194 TL'den 180 gün süre ile 01.01.2004- 30.06.2004 tarihleri arasında günlüğü 18.320.633 TL'den 180 gün süre ile 01.07.2004- 31.12.2004 tarihleri arasında günlüğü 14.805.00 TL'den 180 gün süre ile 01.01.2005- 25.09.2005 tarihleri arasında günlüğü 16.29 TL'den 265 gün süre ile 01.05.2006- 25.09.2006 tarihleri arasında günlüğü 17.70 TL'den 145 gün süre ile 16.04.2007- 30.06.2007 tarihleri arasında günlüğü 18.75 TL'den 74 gün süre ile 01.07.2007- 04.09.2007 tarihleri arasında günlüğü 19.10 TL'den 64 gün süre ile 08.08.2008- 02.09.2008 tarihleri arasında günlüğü 21.29 TL'den 30 gün süre ile 09.06.2009- 01.07.2009 tarihleri arasında günlüğü 22.20 TL'den 21 gün süre ile 01.07.2009- 30.07.2009 tarihleri arasında günlüğü 23.10 TL'den 30 gün süre ile 16.02.2010- 30.06.2010 tarihleri arasında günlüğü 24.30 TL'den 30 gün süre ile 01.07.2010- 21.08.2010 tarihleri arasında günlüğü 25.35 TL'den 51 gün süre ile 31.01.2012- 04.02.2012 tarihleri arasında günlüğü 29.55 TL'den 4 gün süre ile çalıştığının tespitine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,'' dair karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile fer'i müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; hak düşürücü süre yönünden itirazları dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu, davacının çalışmasının salt tanık beyanlarına göre ispatlanmasının hatalı olduğunu, yazlı belge bulunmadığını, hükme esas alınan tanık beyanlarının soyut nitelikte ve taraflı olduğunu, çelişki giderilmeden hüküm kurulduğunu, kararın bozulması gerektiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, prime esas kazancın tespiti ve hizmet tespiti istemine ilişkindir. Dava, 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun’un m. 86/9. maddesi uyarınca açılmış hizmet tespiti davasıdır.1- 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalılık niteliği, anılan Kanun'un 2. maddesine göre hizmet akdinin kurulması ve 6. maddesi gereğince çalışmaya başlanması ile edinilir. 2- Hak düşürücü süre hak sahibinin hakkını Kanunda belirtilen sürede kullanmaması halinde hakkın sona ermesine neden olur. Hak düşürücü süre dava şartı olup 6100 sayılı Kanun'un 115. maddesi uyarınca hâkim tarafından re’sen gözetilir. Bir başka deyişle Mahkeme davanın her aşamasında kendiliğinden araştıracağı gibi taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. 3- 506 sayılı Kanun'un mülga 79. maddesi uyarınca Kuruma bildirilmeyen hizmetlerin sigortalı hizmet olarak değerlendirilmesine ilişkin davanın, tespiti istenen hizmetin geçtiği yılın sonundan başlayarak 5 yıl içinde açılması gerekir. Çalışmanın tespiti istemiyle hak arama yönünden Kanun ile getirilen süre, doğrudan doğruya hakkın özünü etkileyen hak düşürücü niteliktedir ve dolması ile hakkın özü bir daha canlanmamak üzere ortadan kalkmaktadır. Bu yönde, anılan madde hükmünde yer alan hak düşürücü süre; yönetmelikle tespit edilen belgeleri işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurumca tespit edilemeyen sigortalılar için geçerlidir. 4- Bir başka anlatımla sigortalıya ilişkin olarak işe giriş bildirgesi, dönem bordrosu gibi yönetmelikte belirtilen belgelerin Kuruma verilmesi veya çalışmaların Kurum tarafından tespit edilmesi halinde; Kurumca öğrenilen ve sonrasında kesintisiz biçimde devam eden çalışmalar bakımından hak düşürücü sürenin geçtiğinden söz edilemez. Ne var ki; sigortalının Kuruma bildiriminin işe giriş tarihinden sonra yapılması, bir başka ifade ile sigortalının hizmet süresinin başlangıçtaki bir bölümünün Kuruma bildirilmeyerek sonrasının bildirilmesi ve Kuruma bildirimin yapıldığı tarihten önceki çalışmaların, bildirgelerin verildiği tarihi de kapsar biçimde kesintisiz devam etmiş olması halinde, Kuruma bildirilmeyen çalışma süresi yönünden hak düşürücü sürenin hesaplanmasında; bildirim dışı tutulan sürenin sonu değil, kesintisiz olarak geçen çalışmaların sona erdiği yılın sonu başlangıç alınmalıdır.5- Somut olayda, dava 12.05.2015 tarihinde açılmıştır. Türkiye Futbol Federasyonu tarafından düzenlenen 15.10.2019 tarihli belgede, profesyonel futbolcu olarak, davalı Spor Kulübü ile imzaladığı sözleşmeler tarihleri incelendiğinde; ... Bld. Spor ile bulunan sözleşme tarihleri sırasıyla; 29.08.2002-29.08.2005, 06.08.2004-06.08.2006, 27.01.2006 - 31.05.2007, 01.06.2007- 31.05.2008 - 08.08.2008 - 31.05.2010, 01.06.2010 - 31.05.2011, 01.06.2011 - 31.0.2012, ... ... Spor ile ise; 31.01.2012 - 31.05.2013, 26.08.2013- 31.05.2015 tarihleri arasında olduğu görülmüştür. Anılan sözleşme tarihleri kapsamında davalı spor kulübünde davacının belirli dönemlerde futbol oynadığı, bu sözleşme tarihleri dikkate alındığında davacının sezon dışında da çalışmalarına ara verdiğinin bir başka deyişle çalışmaların kesintiye uğradığı anlaşılmıştır. Buna göre sözleşmelerin başlangıç ve bitiş tarihleri ile çalışmasına ara verdiği tarihler dikkate alındığında Mahkemece davacının çalışmalarında kesinti olup olmadığı gözetilmeden karar verilmesi, bu anlamda her çalışma yönünden ayrı ayrı hak düşürücü sürenin değerlendirilmemesi neticesinde yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 04.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.