Ticaret Mahkemesinde görülen kaçak elektrik tüketimi kaynaklı icra takibi itirazının iptali davasında, davalının tacir olmaması nedeniyle görev uyuşmazlığı incelemesi.
Özet: Davacı kurum tarafından çoklu sayaçlar üzerinden tespit edilen kaçak elektrik tüketimi neticesinde tahakkuk ettirilen faturaların ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle açılan bu davada, mahkeme, kaçak elektrik kullanımından kaynaklanan alacak iddiasının Türk Ticaret Kanununda mutlak ticari dava olarak düzenlenmediğini ve davacı kurumun tacir olmasına karşın davalının tacir sıfatına sahip olmadığını belirterek, uyuşmazlığın nispi ticari dava niteliği taşımadığını ve bu nedenle Asliye Ticaret Mahkemesinin görev alanına girmediğini hükme bağlamıştır.
T.C.
İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2026/1680 EsasKARAR NO : 2026/662DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : 14/09/2026KARAR TARİHİ : 30/09/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan incelemesi sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TALEP:Davacı vekili tarafından sunulan 14/09/2026 tarihli dava dilekçesinde özetle; Müvekkili kurum tarafından yapılan kaçak tespitinde ve kaçak elektrik fatura tahakkukunda hata bulunmadığını, davalının adresinde birden fazla sayaç üzerinden EPTHY madde 42/1(a) bendi uyarınca sözleşmesiz - sayaçsız kaçak elektrik tüketimi yapıldığı tespit edildiğini, akabinde kaçak elektrik tespit tutanakları (her bir sayaç için 9 adet kaçak tespit tutanağı) tanzim edildiğini ve kaçak tüketim faturaları tahakkuk ettirildiğini, karşı tarafın işbu fatura borçlarını ödememesi ve kaçak elektrik tüketimine devam etmesi neticesinde alacaklarının sürüncemede kalmaması ve borçlunun karşılıksız yararlanmasının önüne geçmek amacıyla icra takipleri başlatıldığını, bu nedenlerden dolayı; ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne, davanın kabulüne, .... İcra Dairesi ... E. sayılı dosyalara yapılan itirazların iptaliyle takiplerin takip talebindeki şartlarla devamına, davalı yanın her bir icra dosyası için ayrı ayrı olmak üzere %20’den aşağı olmamak kaydı ile icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmilini talep etmiştir.DELİLLER :.... İcra Dairesi ... esas sayılı icra dosyaları, faturalar, kaçak tespit tutanakları, ... kayıtları, Ticaret Sicil Kayıtları, Vergi Dairesi kayıtları ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Mahkememizce yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafça davalı aleyhine kaçak elektrik kullanımından kaynaklı fatura alacağına ilişkin başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır. Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir: "MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;a) Bu Kanunda,b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."6100 Sayılı HMK'nın 2.maddesinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;"Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' hükmünü haizdir.Somut olayda, eldeki davanın kaçak elektrik tüketiminden kaynaklı ödenmeyen faturalardan doğan alacağa ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle açılan davalardan olduğu anlaşılmış olup uyuşmazlık konusu TTK’da düzenlenmediğinden mutlak ticari dava niteliğinde değildir, ancak taraflardan her ikisinin de tacir olması halinde, davanın nispi ticari dava olduğu kabul edilecek Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olacaktır. Davacı tarafın tacir olduğu sabitse de Davalının celp edilen vergi kayıtlarına ve Ticaret Sicil Müdürlüğünün müzekkere cevabına göre tacir olmadığı, davanın nisbi ticari dava olması için her iki tarafın tacir olması ve her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi gerektiğinden somut olayda, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün 21/09/2026 tarihli cevabında davalının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığının mahkememize bildirildiği ve Aslanbey Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevabında 10/04/2018 tarihi itibariyle faaliyetini terk ettiği, mükellef olduğu dönemde gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olarak işletme hesabına göre defter tuttuğu ve vergiden muaf olmadığı tespit edildiği bu nedenle davalının tacir olmadığı anlaşılmakla; eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve davada asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunun kabul edilebilmesi mümkün değildir. Bu nedenle, somut olayda; 6102 sayılı TTK hükümlerinin uygulanamayacağı ve uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı kuşkusuzdur. Genel görevli mahkeme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Yargıtay içtihatları, yasal düzenlemeler ve tüm bu açıklamalar uyarınca Mahkememizin görevli olmaması, eldeki davaya ilişkin aksine bir düzenleme bulunmadığından Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olması sebebiyle davanın görev yönünden usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,2- HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere İstanbul Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına resen karar verilmesine, 3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,Dair; taraflar vekillerin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 30/09/2026Başkan ... e-imza* Üye ... e-imza* Üye ... e-imza* Katip ... e-imza*