Ankara Fikri ve Sınai Haklar Mahkemesinde, davalıya ait fincan tasarımlarının davacının kamuya arz edilmiş ürünlerine benzerliği nedeniyle YIDK kararının iptali ve sicilden terkin istemiyle açılan dava.
Özet: Bu dava, davacının, davalıya ait fincan tasarımlarının, müvekkili tarafından davalının başvuru tarihinden önce kamuya arz edilen tasarımlarına ayniyet derecesinde benzediği, dolayısıyla davalı tasarımlarının yeni ve ayırt edici nitelikte olmayıp müvekkilinin tasarımlarının bir varyasyonu olduğu gerekçesiyle, itirazlarının ilgili kurum tarafından reddedilmesine ilişkin kararın iptali, söz konusu tescilli tasarımların hükümsüz kılınması ve sicilden terkin edilmesi talebiyle açılmıştır.

T.C. ANKARA 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/1 Esas - 2026/128

T.C.
ANKARA
2. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
KARAR TÜRK MİLLETİ ADINA
Esas No : 2025/1
Karar No : 2026/128
...
Dava : Tasarım İle İlgili YİDK Kararının İptali, Tasarım Hükümsüzlüğü İle Sicilden Terkin
Dava Tarihi : 07/08/2021
Karar Tarihi : 02/04/2026
Gerekçeli Kararın
Yazıldığı Tarih : 02/04/2026
Davacılar vekili tarafından davalılar aleyhine açılan Tasarım İle İlgili YİDK Kararının İptali, Tasarım Hükümsüzlüğü İle Sicilden Terkin istemli davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA :
Davacılar vekili dilekçelerinde özetle; davalı şirket tarafından, tasarım tescil için başvuruda bulunulan ve 357 sayılı Endüstriyel Tasarım Bülteninde yayımlanmış olan....) no'lu tasarımlar ile ilgili olarak müvekkili tarafından 6769 sayılı kanun gereği itirazda bulunulduğunu, davalı tarafın tasarım tescil belgesi almak için başvuruda bulunduğu “fincan” tasarımlarının, davalının başvuru tarihinden önce, müvekkili tarafından kamuya arz edilmiş fincan tasarımlarının ayniyet derecesinde benzer olması sebebi ile kurum nezdinde itiraz edildiğini, itiraz üzerine davalı .... tarafından yapılan inceleme sonucunda itirazlarının; “Yukarıda hükümler kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde itiraza konu ....sıra numaralı tasarımlar ile itiraza gerekçe olarak gösterilen acarhome_online Instagram hesabında yer alan ürün görselleri bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle farklı görülmüştür. Bununla birlikte,.... sıra numaralı tasarım tescilleri yapılan bir başka itiraz üzerine kurulun 11.06.2021 tarih ve .... sayılı kararı ile hükümsüz kılınmıştır." gerekçesi ile itirazlarının kurum tarafından ret edildiğini, davalı tarafın tescil başvuru belgesinde yer alan (7) ve (8) no'lu tasarımların kurum tarafından iptal edildiği için dava konusu yapılmadığını, davalının tasarım tescil belgesi almak istediği (9) ve (10) sıra numaralı tasarımların iptali için bu davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu, davalı .... tarafından verilen bu kararın somut olaya ve hukuka aykırı bir karar olduğunu, iptalinin gerektiğini, davalı tarafın, tasarım tescil belgesi almak istediği ürünlerin müvekkilinin tasarımlarına ayniyet derecesinde benzediğini, davalı.... tarafından her ne kadar davalı tarafın tasarım tescil müracaatında bulunduğu tasarımlar ile tasarımları müvekkiline ait ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle farklı oluğunu belirtmiş ise de bunun doğru bir tespit olmadığını, davalının tasarım tescil belgesi almak istediği tasarımların müvekkilin bu tarihten önce kamuya arz etmiş olduğu tasarımlarına ayniyet derecesinde benzediğini, davalı tarafın tasarımlarda yaptığı ufak farklıkların, bu tasarımları yeni ve özgün bir tasarım haline getirmediğini, müvekkilinin tasarımlarının bir varyasyonu veya serisi niteliğinde olduğunun çok açık olduğunu, müvekkiline ait tasarımların davalının tasarım tescil belgesi almak için başvurduğu tarihten önce kamuya arz edildiğini, davalı tarafından tasarım tescil belgesi almak için kuruma 31.12.2020 tarihinde müracaatta bulunulduğunu, müvekkili tarafından bu tarihten önce söz konusu tasarımların kamuya sunulduğunu, müvekkili tarafından bu tasarımların "instagram" sayfası üzerinden, müvekkilinin markası olan "...." markası ile müşterilerine satışa arz edildiğini, söz konusu instagram adresleri ve fotoğraflarının yayına itiraz dilekçelerinde ayrıntılı olarak sunulduğunu, müvekkiline ait ürün tasarım formları ile davalıya ait ürünlerin tasarım formları incelendiğinde davalıya ait tasarımların müvekkiline ait tasarımlar karşısında belirgin bir farklılığının olmadığı ve bu hali ile davalıya ait tasarımların, müvekkiline ait tasarımların bir varyasyonu / çeşidi niteliğinde kaldığının görüleceğini, davaya konu tasarımların fincan tasarımı olduğunu, bu alanda davalının seçenek özgürlüğünün çok fazla olmasına rağmen davalı tarafın bir çaba ve emek sarf etmeksizin kendi tasarımlarında belirgin bir faklılık ortaya koymaksızın müvekkilinin tasarımlarının ayniyet derecesinde benzerini yaparak kuruma başvuruda bulunduğunu, müvekkiline ait tasarımlar karşısında davalıya ait tasarımların yeni bir tasarım olarak kabul edilemeyeceği gibi davalıya ait tasarımların ayırt edici niteliğe de sahip olmadığını, müvekkiline ait tasarımlar karşısında, davalıya ait tasarımların yeni bir tasarım olmadığı, davalıya ait tasarımların müvekkiline ait tasarımların bir varyasyonu / çeşidi niteliğine sahip olduğunun açık olduğunu, davaya konu kurum kararında davalıya ait tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdinde ayırt edici niteliğe sahip olduğunun belirtildiğini, söz konusu tasarımların her ikisinin de "fincan" tasarımı olduğunu, müvekkili ve davalının aynı sektörde faaliyette bulunduğunu, aynı müşterisi kitlesine hitap ettiklerini, ürünlerin aynı/benzer mekanlarda satıldığını, davalı tarafın söz konusu tasarım için sonsuz seçenek özgürlüğüne sahip olmasına rağmen müvekkillerin tasarımlarının bire bir aynısını yaparak satışa arz ettiğini, davalıya ait tasarımlardaki ufak ayrıntıların davalıya ait tasarıma belirgin bir faklılık katmadığı gibi bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yeterli bir ayırt edicilik sağlamadığını, bu hali ile davalıya ait ürünlerin müvekkiline ait ürünler arasında bilgilenmiş kullanıcı nezdinde iltibasa yol açacak nitelikte olduğunu ifade ederek, .....sıra numaralı tasarım başvurusunun tescil edilmesi halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı....sıra numaralı tasarımlar ile itiraza gerekçe olarak gösterilen acarhome_online Instagram hesabında yer alan ürün görsellerinin genel izlenimlerinin bilgilenmiş kullanıcı nezdinde farklı olduğu kanaatine ulaştığını, bu nedenle davaya konu tasarımların tescil işlemlerinin devamına karar verdiğini, söz konusu tespitler ve kanaatin bu gün için de geçerliliğini sürdürdüğünü ifade ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı şirket vekili cevaplarında özetle; 1971 yılında emaye mutfak eşyaları üretmek için kurulan..... 1973 yılında faaliyete geçtiğini, 1977 yılından itibaren ürünlerin üretiminde kullandığı çoğu ham madde ve makineyi kendi bünyesinde üretmeye başlayarak entegre bir yapı haline geldiğini, Türkiye'de 1980'li yıllardan bu yana mutfak eşyaları sektöründe öncü firmalardan birisi olduğunu, 1973 yılından beri verdiği yoğun emek, zaman ve tanıtım faaliyetleri sonucunda .... markasını meşhur ve maruf hale getirdiğini, gerek satış ağı gerekse kalitesi sebebiyle Anadolu'nun en ücra köşelerinde dahi bu markanın bilinmesini sağladığını, mutfak eşyaları sektöründe faaliyet gösteren müvekkili şirketin, Türkiye'nin birçok ilinde mağazası ve bayisi bulunan, özellikle mutfak ürünleri alanında halka hizmet veren ve tüketici tarafından bilinen, ....nezdinde tescilli yüzlerce tasarımı, markası, faydalı modeli bulunan, fikri mülkiyet haklarına saygılı köklü kurumsal bir şirket olduğunu, davacı tarafından dosyaya sunulan delillerin itiraza mesnet tasarımların daha önce kamuya arz edildiğini ispat kabiliyetinden yoksun olduğunu, davacı müvekkiline ait tasarımın, başvuru tarihinden önce kendileri tarafından kamuya arz edildiğini ve bu nedenle müvekkilinin tasarımının yenilik vasfını taşımadığını iddia ettiğini, sunduğu delillerin bu iddiasını ispat kabiliyetinden yoksun olduğunu, sunulan deliller incelendiğinde, davacının kendisine ait instagram hesabında paylaşılan gönderilere ilişkin bir takım görseller olduğunun görüleceğini, bu delillerin her zaman yaratılabilecek nitelikte deliller olduğunu, bunların teyit edilebilmesi ve bilirkişilerce incelenebilmesi için gönderilere ait linklerin dosyaya sunulmasının gerektiğini, davacı tarafın tarih bilgisi içermeyen bir kısım tasarım görsellerini de deliller arasında dosyaya sunduğunu, söz konusu belgelerin yalnızca tasarım görselinden ibaret olduğunu, tasarımların nerede ve ne zaman kamuya arz edildiğinin davacı tarafça sunulan belgelerden anlaşılamadığını, bir takım bilgisayar çıktılarından ibaret olan bu delillerin davacı tarafın itiraza mesnet tasarımlarının, müvekkilinin tescil tarihinden önce kamuya arz edildiğine yönelik ispat kabiliyetinden yoksun olduğunu, bu delillerin yenilik incelemesinde dikkate alınabilmesinin mümkün olmadığını, ilgili tasarımlar karşılaştırıldığında müvekkilinin tasarımı ile davacılar tarafından mesnet gösterilen tasarımların, bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer olmadığının açıkça görüldüğünü, davacının sunduğu görsellerin yenilik değerlendirmesinde dikkate alınacağı düşünülse dahi yukarıda görsellerine karşılaştırmalı olarak yer verdiğimiz tasarımlar incelendiğinde görüldüğü üzere müvekkilinin tasarımı, gerek formu, gerekse dış yüzeyi ve deseni itibariyle davacının itiraza mesnet tasarımlarından oldukça farklı olduğunu, müvekkilinin tasarımındaki dalgalı ve ortaya doğru daralan girintili yapının tasarımı ayırt edici kıldığını, müvekkilinin tasarımında, fincan gövdesinin altında ve üstünde eşit büyüklükte genişleyen, orta kısmında ise daralan bir yapıya yer verildiğini, gövde ve kulp formu, yüzeyi, ağız kısmındaki yaldızlı çizgi şeklindeki detay ile birlikte müvekkilinin tasarımının bir bütün olarak davacının itiraza mesnet tasarımları karşısında yeni ve ayırt edici olduğunu, davacının daha önce kamuya arz edildiğini iddia ettiği fincan tasarımlarının yukarıdan aşağıya doğru genişleyen bir formda olduğunu, gövde yapılarının yanı sıra taban yapısı, şekli, kullanılan desen, renk ve kulpları da bir bütün olarak değerlendirildiğinde bu tasarımların, müvekkilinin tasarımından oldukça farklı olduğunu, aralarında benzerliğin bulunmadığının kolaylıkla görüldüğünü, müvekkilinin tasarımı ile itiraza mesnet tasarımlar arasında, ayniyet derecesinde bir benzerlik bulunmadığını, birbirinden oldukça farklı tasarımlar olduğunun son derece açık olduğunu, bu hususun .... tarafından da isabetli olarak tespit edildiğini, ilgili tasarımların bilgilenmiş kullanıcı nezdindeki genel izlenimi üzerinden değerlendirme yapıldığında, bahse konu tasarımların kolaylıkla ayırt edilebileceğini, sıradan bir kullanıcı gözünde dahi bu tasarımların birbirinden oldukça farklı olduğu sonucuna ulaşılacağını, dava konusu tasarımın bir fincan tasarımı olduğunu, ürünün amacını yerine getirebilmesi için belirli unsurları taşımasının zorunlu olduğunu, tasarıma konu ürünün işlevinin öngördüğü gerekliliklerin ürün görünümünü belirli bir forma hasrettiğinden tasarımda seçenek özgürlüğünü de sınırladığını, seçenek özgürlüğünün kısıtlı olduğu tasarımlarda, karşılaştırmaya konu tasarımlar arasındaki ufak sapmaların dahi bilgilenmiş kullanıcı nezdinde yaratılan genel izlenimde farklılığa yol açtığını, dava konusu tasarımların gövdesi, şekli, yüzey yapısı, kulpların dizaynı, renk/desen seçimi vs. unsurlarıyla birbirinden oldukça farklı olduğunu, bilgilenmiş kullanıcının bahse konu tasarımları kolaylıkla ayırt edebileceğini ifade ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın açılmasını müteakip yargılamaya katılımı olan tarafların dava, cevap, cevaba cevap, ikinci cevap dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, marka tescil ve başvuru dosyaları ile alâkalı kayıtları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, arabulucuya gitme hakları hatırlatılmış, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip, Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yazı İşleri Yönetmeliği'nin 41/2. maddesi hükmü de gözetilerek taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.
GEREKÇE :
Mahkememizin 14/04/2022 tarih ..... sayılı kararı ile, "Davanın Reddine," karar verilmiştir.
Kararı davacılar vekili istinaf etmiştir.
....sayılı kararıyla mahkememiz kararını; "Tasarım, 6769 sayılı SMK'nın 55. maddesinde tanımlanmış olup aynı Yasa'nın 56. maddesinde, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların anılan Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağı düzenlenmiş, aynı maddenin 4. bendinde de yenilik unsuru tanımlanmış ve bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarımın yeni kabul edileceği, sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteren tasarımların aynı olduğu hüküm altına alınmıştır. Görüldüğü üzere anılan hüküm ile tasarımlar yönünden mutlak yenilik kriteri kabul edilmiştir. Mutlak yenilikten söz edilebilmesi için de, tasarım tescil başvurusu yapılan ürünün görünümünün dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulan tasarımlardan yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi sınırları içinde kalmak kaydıyla, küçük ayrıntıların ötesinde farklı özelliklere sahip olması gerekli ve yeterlidir.....sayılı kararında da açıklandığı üzere bir tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığı resen gözetilmelidir. Bu nedenle dava konusu olan bir tasarımın, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıyıp taşımadığı, davaya konu tasarım tescil belgesindeki ürün tasarımı ile söz konusu ürünün piyasada mevcut, bilinen tasarımlarla arasında belirgin bir farklılığın bulunup bulunmadığı, davaya konu tasarımın yeni mi, yoksa harcı alem bir tasarım mı olduğu hususları, tasarımın ilgili olduğu alanda uzman bilirkişilerden rapor alınmak suretiyle tespit edilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir. Somut olayda, davaya konu tasarımlar fincan tasarımıdır. İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda, dava konusu tasarımların, yeni ve ayırt edici olduğu açıklanmış, mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığı yönünden bir değerlendirme ise yapılmamıştır. Öte yandan, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davacıların delil olarak dayandığı görsellerin tamamı değerlendirilmediği gibi davacılar vekilinin bilirkişi raporuna yaptığı ciddi itirazlar da karşılanmamıştır. Bu itibarla, somut uyuşmazlığın çözümünde, yukarıdaki paragrafta belirtilen hususların araştırılması, işbu dava yönünden esasa etkili bir delil niteliğinde bulunduğundan, yeni bir bilirkişi heyetine inceleme yaptırılmak suretiyle anılan hususlar değerlendirildikten sonra yeni bir karar verilmesi zorunludur. Açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülebilmesi için mahkemesine iadesine, kararın niteliğine göre, davacılar vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir." şeklindeki gerekçe ile kaldırılmasına karar vermiştir.
Mahkememizce kaldırma kararı gereğince dosya yeni esasa kaydedilmiştir.
Dosya uyuşmazlık konuları hakkında rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve ek rapor tanzim ettirilmiştir.
Dosya değerlendirildiğinde, usul ve yasaya uygun... ilamı, kısmen benimsenen bilirkişi ek raporları ve tüm dosya kapsamına göre;
SEÇENEK ÖZGÜRLÜĞÜ:
Fincan tasarımını şekillendiren kriterler arasında, geleneksel formların baskınlığı, malzemenin olanak sağladığı form, ergonomi, moda olan diğer tasarımlar ve üretim kolaylığı gelmektedir.
Dolayısıyla dava konusu fincan tasarımında seçenek özgürlüğünün çok geniş olmadığı açıktır. Ayrıca piyasada çok sayıda fincan tasarımı bulunması sebebiyle, bu alanda yoğun bir tasarım faaliyetinden bahsedebiliriz. “Çatal bıçak takımı ve giyim eşyası gibi tasarım faaliyetinin yoğun olduğu ve crowded art olarak nitelenen sektörlerde çok az bir katkı korumayı hak edebilir. Çünkü bu gibi sektörlerde tasarımcının tasarım geliştirme seçeneği sınırlıdır.”
BİLGİLENMİŞ KULLANICI:
“Bilgilenmiş kullanıcı, söz konusu tasarımı havi ürünün doğası ve görünümü hakkında bilgi sahibi olan ve daha önce o ürünü belli bir süre kullanmış, başka bir deyişle ürün hakkında deneyimi olan kişidir. Bu kişi bir tasarım uzmanı olmayıp, bilgilenmiş bir kullanıcıdır. Ürünün türüne göre bilgilenmiş kullanıcı, nihai tüketici olabileceği gibi ara tüketici de olabilir. Örneğin, bir mobilya takımı için ev hanımı, nihai tüketici olarak bilgilenmiş kullanıcı olabileceği gibi, otomobil yağını değiştirmeye yarayan bir huni için oto tamircisi de ara tüketici sıfatıyla bilgilenmiş kullanıcı kategorisine girecektir.”
Somut uyuşmazlıkta ise dava konusu fincan olup, bu ürünü satın almak isteyen kişilerin bilgilenmiş kullanıcı olduğu kanaatine varılmıştır.
TASARIMLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ:
Taraf tasarımları değerlendirilirken tüm benzerlik ve farklılıkları saptanacaktır. Değerlendirme ise tasarımın bilgilenmiş kullanıcı gözündeki genel izlenimi açısından yapılmıştır. Genel izlenimi Gestalt Psikolojisi doğrultusunda ele almak doğru bir yaklaşım olacaktır. “Bütün kendisini oluşturan parçaların bir araya gelmesinden farklı bir şeydir.” Unutulmamalıdır ki; tasarımın, öncekilerden tamamen farklı olmasını beklemek yerinde bir davranış değildir. Başka bir deyişle, tasarımın tüm özelliklerinin, öncekilerden farklı olması gerekmez.
... sıra numaralı tasarım ile... sıra numaralı tasarımın değerlendirilmesi;
... sıra numaralı tasarım ile... sıra numaralı tasarım, alt kısımda bir çıkıntının olduğu, çıkıntıdan sonra bombeli, daha sonra incelen ve en son altın renkli şerit uygulanmış ağız kısmında tekrar genişleyen yapı ortak özellikleridir. Aralarında fotoğrafın çekildiği açı ve fotoğraftan algılanamayacak milimetrik farklılıklar hariç bir farklılık bulunmamaktadır.
Benzerliklerin yanında farklılıkların, tasarımcının seçenek özgürlüğü de göz önünde bulundurulduğunda, davalının tasarımına yenilik ve ayırt edici nitelik kazandıramadığı, bu bağlamda mesnet tasarım karşısında ... kararının iptali ve davalı tasarımının hükümsüzlük koşullarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.
... sıra numaralı tasarım ile .... sıra numaralı tasarımın değerlendirilmesi;
... sıra numaralı tasarım ile... sıra numaralı tasarımın alt kısımda bir çıkıntının olduğu, çıkıntıdan sonra bombeli, daha sonra incelen ve en son altın renkli şerit uygulanmış ağız kısmında tekrar genişleyen yapı ve kulp ortak özellikleridir. Aralarında fotoğraftan algılanamayacak milimetrik farklılıklar hariç bir farklılık bulunmamaktadır.
Benzerliklerin yanında farklılıkların, tasarımcının seçenek özgürlüğü de göz önünde bulundurulduğunda, davalının tasarımına yenilik ve ayırt edici nitelik kazandıramadığı, bu bağlamda mesnet tasarım karşısında ... kararının iptali ve davalı tasarımının hükümsüzlük koşullarının oluştuğu kanaatine varılmıştır.
SMK madde 57; KAMUYA SUNMA
SMK MADDE 57- kapsamında (1) Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz.
(2) Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez. hükmüne amirdir.
57/2nci fıkra yeni bir başvuru için değil kamuya sunulan ancak başvurusu yapılmayan tasarım(lar) için geçerlidir. Bu uyuşmazlıkla ilgisi bulunmamaktadır. Kamuya sunma tasarımı insanlara göstererek tasarım hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamaktır. Kamuya sunma tasarıma ulaşılabilir olma durumunu yaratmaktır.
Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından yayımlanan Tasarım İnceleme Kılavuzu’nun 13 ve 14 üncü sayfalarında yer alan açıklamalar aşağıdaki gibidir;
Tasarım Tescilini Etkilemeyen Açıklamalar:
Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez (SMK Madde 57(2)).
Bu düzenlemeyle, bahsi geçen kişilerce tasarımın piyasada denenmesi, bir nevi tasarımın ekonomik anlamda piyasada test edilmesini müteakip, tescil ile koruma yolunun seçilmesine imkân sağlanması amaçlanmıştır. Bu sayede tasarımcıya veya halefine, tasarımın yeniliği etkilenmeksizin tasarımın ekonomik anlamda getirisini en fazla on iki ay süreyle (hoşgörü süresi (grace period)) ölçebilmesi ve tasarımın tescilli tasarım ile korunup korunmayacağına bu dönem içerisinde karar vermesi imkânı tanınmıştır.
Bu kapsamda, kötü niyetin aşikar olduğu durumlarda üçüncü kişiler, tasarımcı veya halefinden elde ettiği bilgi neticesinde tasarımı kopyalayarak, başvuru veya rüçhan tarihinden önce on iki ay içinde tasarımı kamuya sunarsa, bu açıklama tasarımın yeniliğini etkilemez.
Ancak, kötü niyetin aşikar olmadığı durumlarda aynı veya benzer tasarımlar, başvuru veya rüçhan tarihinden önceki on iki aylık süre içinde, üçüncü kişiler tarafından kamuya sunulmuşsa, yapılan açıklamalar tasarım başvurusunun yeniliğini etkiler. Bu sebeple, başvuru sahiplerinin tasarım başvurusu yapmadan önce tasarımlarını kamuya sunmaması tavsiye edilir.
Ayrıca, aynı başvuru sahibi tarafından on iki aylık hoşgörü süresi içerisinde olsa dahi, farklı günlerde birbirine benzer tasarım başvuruları yapılmamalıdır. Önceki benzer tasarım başvurularının Bültende yayımlanması durumunda sonraki tasarım başvuruları “yenilik” kriteri açısından değerlendirilerek ret edilecektir. Tasarım Bülteninde yapılan yayımlar, tasarım tescilini etkileyen açıklamalar arasında değerlendirilir.
Neticede, dosya incelendiğinde, kısmen benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından;
....sıra numaralı tasarımın ..... nolu tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığı değerlendirilmiş olup, dolayısıyla ... kararının yerinde olmadığı ve iptali koşullarının oluştuğu, davaya konu tasarımın hükümsüzlüğü ile sicilden terkin koşullarının oluştuğu anlaşıldığından, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M :
Davanın Kabulüne,
... sayılı kararının iptaline,
Davaya konu.... nolu tasarımların hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine,
6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun 51/4.maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip resen ... gönderilmesine,
Alınması gereken 732,00.-TL harçtan peşin alınan 59,30.-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 672,70.-TL maktu ilam harcının davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
Davacının kendisini vekil ile temsil ettirmesi sebebiyle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesap olunan takdiren 55.000,00.-TL maktu ücreti vekâletin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının yapmış olduğu ve aşağıda dökümü yazılı 3.018,33.-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Davalıların yapmış olduğu giderlerin kendileri üzerinde bırakılmasına,
Yatırılan ve kullanılmayan gider avansının, hükmün kesinleşmesini müteakip re'sen yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde ....İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.02/04/2026
Kâtip Hâkim ....
✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır
MASRAF DÖKÜMÜ
İlk Masraf : 127,10.-TL
Bilirkişi Ücreti : 2.250,00.-TL
İstinaf Harçları : 301,40.-TL
P.M. : 339,83.-TL
TOPLAM : 3.018,33.-TL