antalya bölge adliye mahkemesinin 2017 model land rover discovery sport aracın kronik ayıpları nedeniyle değişim ve icra itirazının iptali talepli ticari dava kararı.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesinin 2017 model Land Rover Discovery Sport aracın kronik ayıpları nedeniyle değişim ve icra itirazının iptali talepli ticari dava kararı.

Özet: Bu hukuki uyuşmazlık, sıfır kilometre olarak teslim alınan bir Land Rover Discovery Sport aracın kısa sürede geri görüş kamera, park sensörleri ve bagaj kapağı gibi çeşitli arızalar göstermesi ve onarımlar için toplam 52 gün serviste kalmasına rağmen sorunların giderilemediği iddiasıyla aracın değiştirilmesini talep eden davacı ile, ayıpların basit müdahalelerle giderildiği, sürüş güvenliğini ve değerini düşürmediği, dolayısıyla aracın ayıplı sayılamayacağı ve davacının onarım hakkını kullandığı için diğer seçimlik haklarını (değiştirme) kullanamayacağı savunması yapan davalı arasında, icra takibine yapılan itirazın iptali ve takibin devamı talebiyle açılan davayı konu almaktadır.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

11.HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Antalya 1.Asliye Ticaret Mahkemesi

KARAR TARİHİ: 04/11/2022

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ: 11/09/2026

İlk Derece Mahkemesinin kararı ve dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili; müvekkili şirketin ... şasi numaralı, ... plakalı, Discovery Sport Land Rover marka, 2017 model aracın maliki olduğunu, müvekkili şirketin aynı firmaya ait biri Jaguar diğeri dava konusu Land Rover marka iki araç için anlaşma yaptığını ve 17.12.2017 tarihinde 10.000 TL kaparo ödediğini, her iki aracın da Euro üzerinden pazarlandığı ve fiyatın da yabancı para üzerinden belirlendiğini, müvekkili şirketin her iki araç için 21.12.2017 tarihinde davalılardan ... Oto Servis ve Tic. A.Ş.'nin .... Bankası ... şube nezdindeki ... IBAN nolu Euro hesabına 210.500 Euro havale ettiğini, davalılardan ... A.Ş.'nin dava dışı Jaguar için 22.12.2017 tarihinde 492.379,98 TL fatura düzenlediğini, davalılardan ... A.Ş.'nin dava konusu Land Rover araç için de 22.12.2017 tarihinde 458.310, 40 TL bedelli bir fatura daha tanzim ettiğini, dövize bağlı olarak birkaç gün içinde gerçekleştirilen bu işlemler neticesinde her iki aracın toplam fatura değerinin 950.690,38 TL olduğunu, 17.12.2017 tarihinde ödenen kaparonun mahsubuyla bakiye 940.690,38 TL karşılığının davalılar tarafından 210.500 Euro bedele karşılık geldiğinin hesaplandığı ve böylece Euro olarak anlaşılan bedelin müvekkilleri tarafından ödendiğini, davalıların Euro kurunu 4,4688 TL olarak değerlendirdiklerini, böylece dava konusu Land Rover marka araç için Euro üzerinden bedelin 102,557,82 Euro olduğunu, icra takibinin de bu bedel üzerinden başlatıldığını, müvekkilinin Ocak 2018 tarihinde sıfır km ve sorunsuz olarak teslim aldığına inandığı araçla ilgili geri görüş kamera sistemi arızası, park sensörlerinin geç devreye girmesi, dış plastikler ön park senserönün yanlış çalışması, bagaj kapağı problemi sorunlarının olduğunu, aracın teslim alındığı Ocak 2018 tarihinden bu yana AdBlue sıvı eklemeleri hariç Nisan ayında 10 gün, Eylül ayında 35 gün, Aralık ayında 7 gün olacak şekilde 52 güne yakın araç serviste kaldığını, üstelik belirtilen problemler giderilemediği gibi bir de teslim öncesi kayıtlarda yer alan ve tesadüfen öğrenilen gizli ayıp ve endişelerinin haklılığının ortaya çıktığını, bu hususlarda davalılara Antalya 3. Noterliği'nin 10/01/2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiğini ve aracın aynen değiştirilmesinin talep edildiğini, davalılardan ... A.Ş.'nin Kadıköy 21. Noterliği'nin 29/01/2019 tarih ve ... yevmiye nolu cevabi ihtarnamesinde talebin kabul edilmediğinin bildirildiğini, arabuluculuk girişimlerinin de sonuçsuz kaldığını neticeten Antalya 12. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, haksız olarak takibe itiraz eden borçluların ayrı ayrı %20 icra inkar tazminatı ödemelerine .... motor, ... şase numaralı 2017 model M1G sınıfı, Land Rover marka, Discovery Sport AC steyşın aracın imalatından Türkiye'ye ihracatına kadar geçen safhatının davalı Jaguar Land Rover Limited şirketinden sorulmasına, davalı Jaguar Land Rover Limited firmasının da kusurlu olduğunun tespiti halinde alacak davasının bu davalıya da tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALILARIN SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı ... Oto Servis ve Ticaret A.Ş. vekili; ayıp iddialarını kabul ettikleri anlamına gelmemek kaydıyla, araçtaki servis işlemlerinin aracın sürüş güvenliğini azaltmadığını, aracın değerini düşürmediği ve orjinalliğini bozmadığının ortada olduğunu, bu doğrultuda davaya konu aracın ayıplı olduğunun söylenemeyeceğini, öncelikle dava konusu Range Rover marka aracın Türkiye distribütörünün ... Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş. olduğunu, müvekkili şirketin ... Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş. tarafından ithal edilen bu araçların yetkili satıcısı ve servisi konumunda olduğunu, davaya konu Range Rover Sport tipindeki Land Rover aracın müvekkil şirketin Antalya servisine bagaj kapağı problemi, dizel partikül filtresi arızası, geri görüş kamerası arızası şikayetleri ile getirildiğini ve bahse konu şikayet hallerinin çok basit müdahaleler ile giderildiğini, hali hazırda aracın giderilemeyecek bir arızası olmadığını, dava konusu aracın şikayetlerinin giderilmesi için yapılan servis işlemleri nedeniyle aracın sürüş güvenliğini azaltacak ve değerini düşürecek bir durumun söz konusu olmadığını, bu işlemler nedeniyle aracın ayıplı sayılması gerektiğine ilişkin iddiaları kabul etmediklerini, davacı tarafın yasanın tanıdığı seçimlik haklardan onarım hakkını kullandığını ve araçtaki şikayetlerin onarımla sona erdiğini, bu nedenle somut olayda diğer seçimlik hakların kullanılmasının söz konusu olmayacağını, her ne kadar davaya konu aracın ayıplı olmadığı ortada ise de; Yargıtay’ın emsal nitelikteki kararları doğrultusunda, aracın ücretsiz onarılmasına ya da bedel indirimine karar verilmesi gerekirken bedelinin iadesine karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, müvekkili şirketin aracı 458.310,40-TL bedel ile sattığını, bu nedenlerle davacı tarafın Euro üzerinden bedel iadesi talebinin haksız olduğunu, davanın, davacı tarafın hak düşürücü süre içinde ayıp ihbarında bulunmamış olması ve zamanaşımı süresinin dolmuş olması nedeniyle usulden reddine, davacının icra inkar tazminatı taleplerinin reddine, davanın esasına girişilmesi durumunda esas yönünden haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddine, davacının kötüniyetli olması nedeniyle %20’den aşağı olmamak üzere davacı aleyhine kötüniyet tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Otomotiv Pazarlama Ve Ticaret A.Ş. vekili; müvekkili şirketin dava konusu aracın ithalatçısı olup satış bedelini tahsil eden taraf olmaması itibari ile bedel iadesi gibi mali yükümlülükleri bulunan taleplerin müvekkil şirkete yöneltilmesinin doğru olmadığını, bu bağlamda husumet itirazı doğrultusunda esasa girilmeden davanın reddedilmesini talep ettiklerini, ayıp iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın yasanın öngördüğü ayıp ve ihbar yükümlülüğüne uygun davranmadığını bu nedenle de dava hakkının ortadan kalktığını, dava konusu araçta üretimden kaynaklı bir ayıp söz konusu olmayıp, davacının “ayıp” olarak nitelendirdiği hususların kullanım hatasına ve/veya müşteri memnuniyetsizliğine dayandığını, dava konusu aracın Türk Lirası üzerinden satıldığını ve Türk Lirası üzerinden fatura kesildiğini buna rağmen Euro bedeli üzerinden takip başlatılmasının yasaya ve hukuka aykırı olduğunu, Antalya 12. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra takibinde gönderilen ödeme emrinde bedel iadesi talep edilen aracın teslim edilmemiş olmasına rağmen araç bedeline usule, hukuka ve içtihatlara aykırı olarak takip tarihinden itibaren faiz işletilmiş olup ödeme emrinin ve faizin kabulünün mümkün olmadığını, her ne kadar davanın reddine karar verilmesi gerekse de Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davacının araç kullanımından elde ettiği fayda ve hasarlar nedeniyle meydana gelen değer kaybını iade etmesi gerektiğini, davacı tarafın ayıp iddialarını kabul anlamına gelmemek ve aracın ayıplı olmadığına dair beyanları saklı kalmak kaydıyla davacı tarafın ücretsiz onarım hakkını kullandığını, söz konusu hakkın değiştirilmesine olanak sağlayan yasal koşulların oluşmadığını neticeten davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

Mahkemece; "... araca ait fatura, davalı Kosifler firmasının dosyaya sunduğu bakım onarım servis kayıtları, iş emirleri, davacı tarafından dosyaya sunulan video kayıtları, davacı tarafından davalılara gönderilen Antalya 13.Noterliği aracılığı ile gönderilen 10.01.2019 tarihli ayıp ihbarına ilişkin ihtarname, alınan bilirkişi kök ve ek raporlarının tetkikinden; aracın 22.12.2017 tarihli fatura ile satın alındıktan sonra davalı ...firmasının yetkili servisine ilk olarak 11.04.2018 tarihinde aracın vitesinin R konumuna alındığında geri görüş kamerasının bazen göstermediği, tekrar çalışması için aracın stop edilerek başlatılması gerektiği, araç park sensörlerinin etki tepki süresinin çok uzun olduğu ve yine aracın radyosu ile ilgili şikayetler bildirilerek başvurulduğu, daha sonra sırasıyla 31.07.2018-11.09.2018-11.12.2018-14.01.2019 tarihlerinde şikayetlerle başvuru yapıldığı, 11.12.2018 tarihli şikayette yağmurlu havalarda bagaj kapağının kendi kendine açılıp kapandığı, kırmızı ışıkta beklerken ön park sensörünün kendiliğinden devreye girdiği, kameranın zaman zaman mavi ekrana döndüğü, sol ön kapı alt kısmının yerinden çıktığı şikayetlerinin, 14.01.2019 tarihli şikayette yine yağmurlu havalarda bagaj kapağının kendiliğinden açılıp kapandığı yönünde ve erken servis uyarısının yandığı şikayetinin yapıldığı, bilirkişi heyetince hazırlanan ek 1 rapor ile Kök bilirkişi raporu sonrasında ... Otomotiv vekili Av. ...’ un 30.03.2022 tarihli dilekçesi ile dava dosyasına ... plakalı araca ait satış öncesindeki talep edilen kayıtlar sunulmakla "..." şase numaralı aracın sıfır km olarak satın alınması öncesinde ... Oto Avcılar servisine davacı tarafından satın alınmadan önce 21.12.2017 tarihinde “... İş emri numarası ile “Kaporta hasarı” “Ön Tampon hasarlı, arka tampon bakaliti hasarlı” tanımıyla iş emri açıldığı, iş emrinin alt bölümünde [Omsan’a fatura edilecek.4,80 Ön tampon boyandı S/T ile 2,80 Arka tampon boyandı S/T] açıklamaları olduğu, bu nedenle aracın “Transport” taşıma sırasında hasar gördüğü ve onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış, ... Oto Servis ve Tic.A.Ş.'nin 28.12.2007 tarihli e-faturasında ... Lojistik A.Ş'ye "Ön tampon boyandı-Arka tampon boyandı" açıklaması ile 1.697,50 TL bedel karşılığında fatura tanzim edildiği, kök rapor Ek-1’de (İş Emri/Onarım İşlemleri) görüldüğü üzere aracın tescil tarihi olan 03.01.2018 tarihinden itibaren yaklaşık 1 yıl sonra garanti kapsamında 11.12.2018 tarihinde araç 19.167 km’de iken; "yağmurlu havalarda bagaj kapağı kendi kendine açıp kapanıyor, kırmızı ışıkta beklerken ön park sensörü kendiliğinden devreye giriyor. ” şikayetleri ile yetkili servise başvurduğu görüldüğü, bu şikayetler ile ilgili dosyaya davacı taraf vekili tarafından video kayıtları sunulduğu, aracın son servise giriş tarihi 14.01.2019’da 21.752 km’de iken tekrar “Bagaj kapağı yağmur yağdığında kendiliğinden açılıyor, tespit-onarım” talebi bulunduğu, bununla birlikte yapılan herhangi bir servis işlemi bulunmadığının görüldüğü, “360° park sensörlerinin geç devreye girmesi” ve “Ön park sensörünün yanlış çalışması şikayeti” ile “Yağmurlu havalarda bagaj kapağı kendi kendine açıp kapanıyor şikayetleri” ilgili 11.12.2018 ve 14.01.2019 tarihli iş emirlerinde açıklayıcı onarım işlemleri bulunmadığı, aracın sıfır km satışı öncesinde “... Otomotiv” bünyesinde yapılan ön ve arka tamponların hasar onarım işlemlerinde ön ve arka tamponların sökülme, takılma işlemleri ile hasar onarımına bağlı boyama işlemi gördüğü saptanmış olup, iş emrinde ön ve arka tampon onarım işlemleri (sensör ve elektrik tesisatı hasarı) ayrıntılı açıklanmadığından bu arızaların, basit onarımlar ile giderilip giderilemediğinin tespiti ancak aracın servis ortamında ayrıntılı incelenmesi sonucunda anlaşılabileceği, dosyaya sunulan mevcut iş emirlerine göre yapılan değerlendirmede; dava konusu araçta “Park sensörleri” ile “Bagaj kapağı” çalışma şikayetine bağlı garanti kapsamında oluşan arızaların keşif tarihi itibari ile devam ettiği, aracın bu özelliklerinden faydalanmayı engellediği, sürüş güvenliğini olumsuz etkileyebileceği, bu arızaların kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, aracın davacı firmaya satışı sırasında olağan muayene ile ortaya çıkarılamayacak nitelikte bulunduğu, zamanla ortaya çıkabilecek hususta olduğunun subuta erdiği, davacının araçla ilgili tüm şikayetlerini ... firmasına ait servise bildirdiği, ayrıca noter kanalıyla ayıp ihbarında bulunulduğu, dolayısı ile davacının gizli ayıp ihbarını TBK 223.maddesine uygun olarak yaptığının kabulü gerektiği gibi TBK 225.maddesinde ağır kusurlu olan satıcının satılandaki ayıbın kendisine bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen dahi olsa kurtulamayacağı, satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da aynı hükmün geçerli olacağı şeklinde düzenleme karşısında; satılmadan önce transport taşıma sırasında hasar görmüş ayıplı aracın sıfır olarak davacıya satılmasında davalıların ağır kusurlu oldukları, bu nedenle yasal olarak her şekilde ayıptan sorumlu oldukları, araçta bulunan ayıbın niteliğine göre davacının sözleşmeden dönme hakkının bulunduğu, kanundan kaynaklı kullanılan bu seçimlik hakkın somut olayda objektif iyi niyet kurallarına aykırı olarak kullanıldığından bahsedilemeyeceği, bu halde davacının TBK 229. maddesi uyarınca satış bedelini faizi ile birlikte geri vermesi gerektiği (davada faiz talebi yoktur), alıcının da satılanı satıcıya geri verme yükümlülüğünün bulunduğu kanaatine varılarak; itirazın iptali davasının kabulüne, yargılama sırasında davaya konu aracın davalı ... Oto...A.Ş ... Şubesi'nde bulunduğu, davacıya iade edildiğine dair iddia ve delil bulunmadığı anlaşılmakla; aracın iadesi hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına, alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karara karşı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; icra inkar talepleri reddedilmiş ise de alacağın varlığının hiç bir zaman yargılama konusu olmadığını ve yargılamayla belirlenmediğini, yargılamanın münhasıran davalıların ağır kusurlu olup olmadıkları, davacının da satış bedelini istemeye hakkı olup olmadığı noktasına odaklandığını, icra takibine konu edilen ve Euro bazında davalılara ödenen bedelin likit olduğunu, yargılama sonucu belirlenmiş olmadığını, bu nedenle icra inkar tazminatına da hükmedilmesi gerektiğini, Yerel Mahkemenin icra inkar tazminatı taleplerinin reddi ve yıllık %1,4 faiz sınırlandırılması yönündeki kararların kaldırılması gerektiğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

Davalı ... Otomotiv Pazarlama ve Ticaret A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin dava konusu aracın ithalatçısı olduğunu, satış bedelini tahsil eden taraf olmaması itibari ile bedel iadesi gibi mali yükümlülükleri bulunan taleplerin müvekkili şirkete yöneltilmesinin doğru olmadığını, ayıp iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın yasanın öngördüğü ayıp ve ihbar yükümlülüğüne uygun davranmadığını, bu nedenle dava hakkının ortadan kalktığını, somut olayda aracın 22/12/2017 tarihinde satın alındığını, davacı tarafın aracı bir süre sorunsuz kullandıktan sonra üretimden kaynaklı gizli ayıp olduğu iddialarında bulunarak davalı ... Oto A.Ş'ye bildirim yaptığını iddia ettiğini, Yerel Mahkeme tarafından noter kanalıyla ayıp ihbarı yapıldığı ifade edilmişse de bu ayıp ihbarının süresinde yapılmadığı hususunun dikkate alınmadığını, bilirkişi raporlarında da yer aldığı üzere dava konusu aracın 11/12/2018 tarihinde bagaj kapağı ve sensör şikayeti ile servise giriş yaptığını, söz konusu tarihte davacının arızadan haberdar olduğunun ortada olduğunu, yine davacı tarafın dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu ihtarnamenin keşide tarihinin ise 10/01/2019 olduğunu, davacının ayıp ihbar ve bildirimini süresi içerisinde yapmadığının kabulünün gerektiğini istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

Davalı ....Oto Servis ve Ticaret A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu araçta gizli ayıp olduğunu kabul etmemekle birlikte araçta gizli ayıbın mevcut olduğu kabul edilecek dahi olsa, hak düşürücü sürelerin aşıldığını, dava konusu aracın 22/12/2017 tarihinde müvekkili şirketten satın alındığını, davacı tarafın 10/01/2019 tarihli ihtarname ile aracın üretimden kaynaklı ayıbının olduğunu iddia ettiğini, yani aracı satın aldıktan yaklaşık 13 ay geçtikten sonra müvekkili şirkete göndermiş olduğu ihtarname ile seçimlik haklarını kullanmak istediğini, tacirin 8 günlük süre içerisinde aldığı mala ilişkin kontrolleri ve muayeneleri yaptırma külfetinin bulunduğunu, davacının bu ayıp ihbarı için 13 ay beklediğinin aşikar olduğunu, davacı tarafın, aracı bir süre boyunca sorunsuz kullandıktan sonra üretimden kaynaklı gizli ayıp olduğu iddialarında bulunarak müvekkili şirkete bildirim yaptığını, kısacası TBK'da ayıba ilişkin bildirim süresinin "derhal" şeklinde belirlenmiş olmasına rağmen davacının beklemeyi tercih ettiğini ve kanundaki hak düşürücü süreleri yine aştığını, Yerel Mahkeme tarafından noter kanalıyla ayıp ihbarı yapıldığı ifade edilmişse de bu ayıp ihbarının süresinde yapılmadığı hususunun dikkate alınmadığını, müvekkili şirkete hatalı bir biçimde ağır kusurlu olma durumunun atfedildiğini, davaya konu araçtaki şikayetlerin müvekkili şirketçe basit onarım neticesinde giderildiğini, bahse konu şikayet hallerinin hiçbirinin sürüş güvenliğini etkileyen veya maldan faydalanmayı engelleyen durumlar olmadığını, dolayısıyla aracın TBK'nın 219. maddesi kapsamında ayıplı mal olarak değerlendirilemeyeceğini ve bu suretle davacının seçimlik haklarını kullanamayacağının açık olduğunu, bir aracın TBK kapsamında ve anlamında ayıplı olarak nitelendirilebilmesi için maldaki eksiklik ya da özrün önemli olması ve maldan yararlanmayı önemli ölçüde azaltacak ya da ortadan kaldıracak bir arıza veya kusur olması gerektiğini, raporun bu haliyle eksiklikler içermesi nedeniyle hükme esas teşkil etmesinin mümkün olmadığını, bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini ancak tüm bunlara rağmen eksik ve hatalı tespitler içeren bilirkişi raporları esas alınmak suretiyle Yerel Mahkemece hüküm kurulduğunu, davacı tarafın yasanın tanıdığı seçimlik haklardan onarım hakkını kullandığını ve araçtaki şikayetlerin onarımla sona erdiğini, bu nedenle somut olayda diğer seçimlik hakların kullanılmasının söz konusu olamayacağını, davaya konu aracın ayıplı olmadığı ortada ise de; Yargıtay’ın emsal nitelikteki kararları doğrultusunda, aracın ücretsiz onarılmasına ya da bedel indirimine karar verilmesi gerekirken bedel iadesine karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının faiz talebinin hukuki dayanaktan yoksun ve mesnetsiz olduğunu, Yerel Mahkemece bu hususta hatalı bir hüküm verildiğini, uzun süre kullanılan aracın bedelinin faiziyle birlikte talep edilmesinin taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, ayrıca davacının taleplerinin kabul edilmesi durumunda, aracın müvekkili şirket veya diğer davalıya teslim edilmesine kadar olan kullanım bedelinin satış bedelinden düşülmesinin gerekeceğini, müvekkili şirketin aracı 458.310,40 TL bedel ile sattığını, bu nedenlerle davacı tarafın Euro üzerinden bedel iadesi talebinin haksız ve yersiz olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava, ayıplı araç satışı iddiasından kaynaklı araç bedelinin iadesi talebi ile başlatılan icra takibine vak'i itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kabulü ile davalıların Antalya 12. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında asıl alacağa yapmış oldukları itirazın iptaline, (Yargılama sırasında davaya konu aracın davalı ... Oto...A.Ş ... Şubesi'nde bulunduğu, davacıya iade edildiğine dair iddia ve delil bulunmadığı anlaşılmakla; aracın iadesi hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına), alacağın varlığı yargılamayı gerektirdiğinden davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Yerel Mahkemece 06/07/2021 tarihli ön inceleme duruşmasında davalılar arasında görülen Jaguar Land Rover Limited yönünden açılan davanın eldeki davadan tefriki ile Mahkemenin ayrı bir esasına kaydına karar verildiği görülmüştür.

2004 sayılı Kanun'un 58. maddesinin ikinci fıkrasının 3 nolu bendi uyarınca ilâmsız icra takibinin konusu olan alacak yabancı para alacağı ise; bu alacağın Türk parası ile tutarının takip talebinde gösterilmesi gerekir. Takip talebinde yabancı para alacağı aynen istenmiş (Türk parası ile tutarı gösterilmemiş) ise; icra müdürünün kendiliğinden takip talebini reddetmesi gerekir. Çünkü 2004 sayılı Kanun'un 58. maddesinin ikinci fıkrasının 3 nolu bendi kamu düzenine ilişkindir ve buna ilişkin şikayet, süresiz şikayettir. Bu eksiklik kamu düzenine aykırılık oluşturduğundan icra mahkemesince re'sen gözetilerek takibin iptaline karar verilmesi gerekir (Kuru, s.208, 209; Postacıoğlu, s.162).

Alacağın Türk parası ile tutarının takip talepnamesinde gösterilmesi mecburiyeti, takip talepnamesine uygun olarak düzenlenmesi gereken ödeme emri için de geçerlidir (Timuçin Muşul, İcra ve İflas Hukukunda Şikâyet, Ankara, 2018, s. 297). Alacaklı yabancı para alacağını takip talebinde Türk parası olarak göstermiş olmasına rağmen ödeme emrinde alacak yabancı para olarak gösterilmişse süresiz şikâyet yoluna başvurulması mümkündür (İbrahim Aşık vd., İcra ve İflas Hukuku, Ankara, 2022, s. 96). Ödeme emrinde de yabancı para alacağının Türk parası ile tutarının gösterilmesi gerekir, yabancı para alacağı üzerinden ödeme emri düzenlenemez. Bu noksanlık kamu düzeni ve devletin hükümranlık haklarıyla ilgili olup, takibin her safhasında doğrudan doğruya göz önünde tutulmalıdır. Buna ilişkin şikayet süresiz olup bu noksanlık sebebiyle icra mahkemesince ödeme emrinin iptaline karar verilmesi gerekir (Kuru, s. 211; Postacıoğlu, s. 162).

Hukuk Genel Kurulu'nun 12.05.1999 tarihli ve 1999/12-271 Esas, 1999/301 Karar sayılı kararında da takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk parası ile karşılığının gösterilmemesinin kamu düzeniyle ilgili olduğundan icra mahkemesince re'sen takibin iptali gerektiği benimsenmiştir ( Aynı yönde Hukuk Genel Kurulu'nun 2023/12-957 Esas ve 2024/281 Karar; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 24.02.2025 tarih 2025/617 Esas 2025/1082 Karar sayılı ilamları).

İİK'nın 67. maddesine göre itirazın iptali davalarında, usulüne uygun başlatılmış bir icra takibinin bulunması ve takibe süresi içinde itiraz edilmiş olması, özel dava şartıdır. İİK'nın 58/3. maddesine aykırı şekilde yabancı para alacağı üzerinden takip yapılırken takip talebinde ve icra dairesince gönderilen ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk lirası karşılığının gösterilmediği tespit edilmekle, itirazın iptali davasına konu, usulüne uygun bir icra takibinin mevcut olmadığının kabulü gerekir.

Somut olayda Antalya Genel İcra Müdürlüğü'nün ....Esas sayılı dosyasında, davalı takip borçluları aleyhine 102.557,82 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki karşılığının tahsili için takip başlatmıştır. Takibin dayanağı olarak ise ....plaka numaralı 2017 model Discovery Sport, Land Rover aracın alım satımındaki esaslı hata nedeniyle 102.557,82 Euro bedelin istirdadı şeklinde açıklama yapılmıştır. İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler kapsamında, geçerli bir icra takibinin bulunmasına dair özel dava şartının mevcut olmadığı resen dikkate alınarak buna göre bir karar verilmesi gerekir iken işin esasının incelenerek hüküm tesis edilmesi isabetli görülmemiştir. Ancak söz konusu hata yeniden yargılamayı gerektirmeyeceğinden hükmün düzeltilerek karar verilmesi uygun görülmüş, davanın özel dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Sonuç olarak; taraf vekillerinin istinaf başvurularının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince re'sen sebeplerle kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Taraf vekillerinin İlk Derece Mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurularının ESASTAN KABULÜNE,

2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/11/2022 tarih ve .... Esas, ....Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

a-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nın 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince, USULDEN REDDİNE,

b-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL harcın peşin olarak yatırılan 8.168,34 TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 7.436,34 TL harcın talebi halinde İlk Derece Mahkemesi'nce davacıya İADESİNE,

c-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Bakanlık suçüstü ödeneğinden ödemesi yapılacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

ç-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

d-Davalı ....Otomotiv Pazarlama Ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılan 104,00 TL tebligat giderinin davacıdan alınarak davalı ....Otomotiv Pazarlama Ve Ticaret A.Ş.'ye VERİLMESİNE,

e-Davalı ... Oto Servis ve Ticaret A.Ş. tarafından herhangi bir yargılama gideri yapılmadığından bu hususta karar verilmesine YER OLMADIĞINA,

f-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE,

g-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince karar kesinleştiğinde İlk Derece Mahkemesince ilgili tarafa İADESİNE,

3-İstinaf incelemesi yönünden;

a-Tarafların istinaf başvuruları kabul edildiğinden 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harçlarının karar kesinleştiğinde talebi halinde İlk Derece Mahkemesince yatıran tarafa İADESİNE,

b-Davacı tarafından istinaf incelemesi için yapılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 18,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 238,70 TL istinaf yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

c-Davalı ... Otomotiv Pazarlama Ve Ticaret A.Ş. tarafından istinaf incelemesi için yapılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 42,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 262,70 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ....Otomotiv Pazarlama Ve Ticaret A.Ş.'ye VERİLMESİNE,

d-Davalı ... Oto Servis ve Ticaret A.Ş. tarafından istinaf incelemesi için yapılan 220,70 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 142,00 TL tebligat, posta gideri olmak üzere toplam 362,70 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı ... Oto Servis ve Ticaret A.Ş'ye VERİLMESİNE,

e-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

f-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmının 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde İlk Derece Mahkemesince ilgililerine İADESİNE,

4-Kararın Dairemizce taraflara TEBLİĞİNE,

Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oybirliğiyle karar verildi.11/09/2026

...