Trafik kazasında yaralanan yolcunun Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında sürekli iş göremezlik tazminatı talebi ve hatır taşıması indirimi temyiz incelemesi.
Özet: Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası kapsamında sigortalı araçta yolcu olarak seyahat ederken trafik kazasında yaralanan davacının sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkin uyuşmazlıkta, ilk hakem heyeti yüzde yirmi hatır taşıması indirimi uygulayarak kısmi tazminata hükmetmişken, itiraz hakem heyeti bu indirimi kaldırarak talep edilen tam miktarı onaylamıştır; davacının tüm temyiz itirazlarını reddeden mahkeme, davalı sigorta şirketinin hatır taşıması indirimi uygulanması gerektiği yönündeki temyiz itirazının ise dikkate alınması gerektiğini vurgulayarak, taşımanın menfaat karşılığı olup olmadığının belirlenmesinin tazminat miktarında indirim yapılıp yapılmayacağının tespiti açısından önemine dikkat çekmiştir.
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : 2024/1273 E., 2024/1268 K.İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... şirketine Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı aracın 02.01.2022 tarihinde karıştığı kazada sigortalı araçta yolcu konumunda olan davacının yaralanarak malul kaldığını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 15.001,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah ile talep miktarını 244.090,99 TL olarak belirlemiştir. II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; başvuru sahibinin kaza nedeniyle maluliyetinin bulunmadığını, başvuranın yeniden maluliyet raporu alması gerektiğini, tarafların kusur oranlarının netleştirilmesi gerektiğini, başvuranın avans faiz talep edemeyeceğini, geçici iş göremezlik tazminatının ve bakıcı giderinin teminat dışı olduğunu, başvuran tarafa ödenecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini beyanla başvurunun reddine, yargılama giderlerinin başvuran üzerinde bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARIUyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile talebin kabulüne, % 20 hatır taşıması indirimi uygulanmak suretiyle 195.272,79 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 31.07.2023 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, kalan kısmın reddine karar verilmiştir. IV. İTİRAZUyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile itiraz eden davacı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile davalı vekilinin itirazının reddine, yeniden hüküm kurulmasına, talebin kabulü ile 244.090,99 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 31.07.2023 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinden tahsiline karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hakem heyetince itirazlarının dikkate alınmadığını, tazminatın eksik hesaplandığını, 09.07.2024 tarihli bilirkişi raporunda aylık gelirlerin nasıl bulunduğuna dair açıklama bulunmadığını, yine raporda yer alan verilerden aylık ve yıllık gelir kısımlarının nasıl elde edildiği hususlarının da muğlak bırakıldığını, hakem heyetince itirazları kapsar şekilde ek rapor alınması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; KTK. 97. madde gereğince usulüne uygun başvuru yapılmadığını, gerek sigorta kuruluşuna başvuru sırasında gerekse Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru sırasında sunulan maluliyet raporunun usulsüz olduğunu, bu nedenle davanın usulden reddi gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun düzenlenmediğini ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Gerekçe ve Değerlendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir. 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekilinin tüm temyiz itirazları, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2.2918 Kanun'un 87. maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir. Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir. Somut olayda, davacı davalıya trafik sigortalı araçta yolcu konumundadır. Davalı vekili cevap dilekçesinde; olayda hatır taşıması olduğunu savunmuş, Uyuşmazlık Hakem Heyetince tarafların arkadaş olduğu ve taşımanın başvuranın yararına olduğunun kabulü ile hatır indirimi uygulanmış; İtiraz Hakem Heyetince de dosyada davacının hatır için bedelsiz taşındığını kabule elverişli somut bir delil yer almadığı gerekçesi ile hatır taşıması indirimi yapılması yerinde görülmemiş, davalı tarafın hatır indirimi yapılmasına yönelik itirazı reddedilmiştir. Kaza nedeniyle yürütülen soruşturma aşamasında davacı sürücü ile arkadaş olduklarını beyan etmiştir. Davacının, sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğu ve sürücü ile arkadaş oldukları sabit olup davacının taşıma için arkadaşına ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir. Bu durumun aksi ispat edilemediğinden davalı ... şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek 6098 sayılı Kanun'un 51. maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir. VI. KARAR1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,29.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.