Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, akaryakıt bayilik sözleşmesinden kaynaklanan asıl ve birleşen tazminat davalarında asgari ürün alım taahhüdü ihlali ile cezai şart, cari hesap ve kredi borcu taleplerine ilişkin uyuşmazlık.
Özet: Akaryakıt bayilik sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasında, davacı taraf, davalının asgari ürün alım taahhüdünü ihlal etmesi ve sözleşmenin erken feshi nedeniyle oluşan cezai şart, cari hesap, kredi borcu ve kar mahrumiyeti alacaklarının tahsilini talep ederken; davalı, sözleşmenin imza yetkisi eksikliği nedeniyle geçersiz olduğunu, davacının kendi yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve bayilik lisansının iptaline kendi kusuruyla sebep olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmektedir.
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2020/383 Esas - 2026/621
T.C. ANKARA 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ " TÜRK MİLLETİ ADINA " KARARESAS NO : 2020/383 EsasKARAR NO : 2026/621DAVA : Tazminat ( Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : 04/09/2020KARAR TARİHİ : 07/09/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 07/09/2026Mahkememizde görülmekte olan asıl ve birleşen Tazminat ( Bayilik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 17.03.2015 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve eki niteliğinde Protokol, Ariyet Sözleşmesi, Cari Hesap Sözleşmesi ve diğer sözleşmeler imzalandığını, davalı tarafa .... adresinde akaryakıt bayiliği hakkı ve işletmeciliği verildiğini, ancak tüm protokollerin davalı tarafın bayilik lisansının ... tarafından iptal edilmesi nedeniyle davalı ile yapılmış sözleşme ve protokollerin fesholunduğunu, bunun üzerine davalı şirkete .... Noterliğinin 20/06/2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cezai şart borcunu, kredi borcunu ve cari hesap borcunu ödemesi gerektiği ihtar edildiğini, .... Noterliğinin 27/11/2019 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile de ilgili borçların ödenmesinin talep edildiğini, davalının asgari ürün alım taahhüdüne aykırı hareket ettiğini, Protokol'ün "Asgari Ürün Alım Taahhüdü" başlıklı 8. Maddesinin "Bayi, Protokol süresince; perakende standart satış fiyatından olmak ve Perakende satış yapmak üzere 7.000 m3 beyaz ürünü, 1.000 ton LPGyi ve 5 ton madeni yağı ...'den satın almayı kabul ve taahhüt etmiştir." şeklinde düzenlendiği, ancak davalı tarafın sözleşmenin yürürlük süresince, müvekkili şirketten almış olduğu ürünler ile söz konusu taahhütlerini tutturamadığını, müvekkili şirketin asgari ürün alım taahhüdünden kaynaklı 399.760,42-USD ve erken fesihten kaynaklanan 300.000-USD olmak üzere toplamda 699.760,42-USD cezai şart alacağının bulunduğunu, yine davalı şirketin müvekkili şirkete 29.653,32-TL cari hesap borcu bulunduğunu, belirterek sözleşme ve protokol hükümlerinin ihlali gereği ödenmesi gereken cezai şart bakımından 5.000-USDlik, kredi borcu bakımından 5.000-USD'lik kısmının işleyecek Devlet Bankalarının yabancı para cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesaplarına uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, sözleşme ve protokol hükümleri gereği ödenmesi gereken kar mahrumiyeti alacağının 5.000-TLlik kısmı ile cari hesap borcunun şimdilik 10.000-TLlik kısmının işleyecek ...'nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişen oranlı faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle: zamanaşımı sözleşmenin dava dışı ... tarafından imzalandığını, dava dışı ...'ın sözleşmeyi imzalarken davalı şirket adına imzaladığına dair bir şerh düşmediğini ve davalı şirket yetkilisi olmadığını, dolayısıyla söz konusu akaryakıt bayilik sözleşmesinin geçersiz bir sözleşme olduğunu, davacının sözleşme ile üstlendiği edimlerini ifa etmediğini, bu hususun davacıya gönderilen ihtarnameler ile sabit olduğunu, müvekkili şirketin iyiniyetli olarak davacının tüm taleplerini ve teminat isteklerini yerine getirdiğini, ancak sunmuş olduğu teminatlar karşısında müvekkili şirketin ticaretini sürdürmesine imkan vermeyecek derecede düşük limitler tanındığını, bu hususlar karşısında davacı tarafın hem kendi üzerindeki yükümlülükleri yerine getirmediği hem de müvekkili şirketten sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmesini istemesinin ticari ahlak ve dürüstlük kurallarıyla bağdaşmadığını, davacı şirketin haksız kazanç temin etmek amacıyla yapılan tüm bu uygulamaları neticesinde müvekkili şirketin sözleşmeyi feshetme kararı aldığını ve bu kararını davacı şirkete .... Noterliği'nin 09.03.2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile bildirdiğini, bu tarih itibariyle bayilik sözleşmesinin geçersiz olduğunu ve buna bağlı imzalanan sözleşme ve protokollerin ortadan kalktığını, ... tarafından müvekkili şirketin lisansının iptal edilmesinin sorumlusunun davacı şirket olduğunu, davacı şirketin kötü niyetli olarak bayilik sözleşmesini tadil etmediğini, 02.04.2018 tarihli yazıda ...'nın davacı tarafından sözleşmenin sona erdirilmiş olması sebebiyle, müvekkili şirketin bayilik lisansının iptal edildiğini açıkça belirttiğini, davacının söz konusu sözleşmenin ifasının imkansız hale gelmesine kendi kusuruyla sebebiyet verdiğini bu sebep davacının cezai şart taleplerinin reddinin gerektiğini, davacı tarafın kredi alacağı iddiası ile kar mahrumiyet iddiasının soyut ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir. Birleşen .... Sayılı DavasındaDAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı arasında 17.03.2015 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi ve eki niteliğinde Protokol, Ariyet Sözleşmesi, Cari Hesap Sözleşmesi ve diğer sözleşmeler akdedilerek, davalı .... adresinde akaryakıt bayiliği hakkı ve işletmeciliği verildiğini, taraflarca akdedilen Protokol hükümleri uyarınca asgari ürün alım taahhüdünde bulunan davalının, söz konusu alım taahhütlerini yerine getirmediğini, Bayilik Sözleşmesi ve eki niteliğindeki tüm protokollerin davalı tarafından gönderilen .... Noterliğinin .... Mart 2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile feshedilmesi sebebiyle taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşme ve protokollerin de sona erdiğini, davacı şirket tarafından .... Noterliğinin 20 Haziran 2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek, asgari ürün alım miktarından kaynaklanan cezai şart borcunu, kredi borcunu ve cari hesap borcunu ödemesi gerektiği ihtar edildiğini, ancak davalı şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, sözleşme ve protokol hükümlerinin ihlali gereği ödenmesi gereken cezai şart bakımından 5.000-USD'lik, Kredi borcu bakımından 5.000-USD USD'lik kısmının işleyecek Devlet Bankalarının yabancı para cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesaplarına uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, ödenmesi gereken kar mahrumiyeti alacağının 5.000-TL'lik kısmının, Cari hesap borcunun şimdilik 10.000-TL'lik kısmının işleyecek ...'nin kısa vadeli avanslar için uyguladığı değişen oranlı faizi ile birlikte davalıdan tahsili karar verilmesini talep ve dava etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE:Dava, taraflar arasında imzalanan bayilik sözleşmesi ve protokol uyarınca ödenmeyen kredi borcu, cezai şart, kar mahrumiyeti ve cari hesap borcundan kaynaklı alacak istemine, birleşen davanın taraflar arasında düzenlenen bayilik sözleşmesi ve protokol hükümleri gereğince alacak istemine ilişkindir. Mahkememizce tarafların deliller toplanmış, ilgili noterliklerden ihtarnameler ile .... davalı şirketin ticaret sicil özeti getirtilmiş, bilirkişi incelemeleri yaptırılmıştır.Asıl ve birleşen dava davacı vekili tarafından gönderilen 13/07/2026 ve 07/09/2026 tarihli feragat dilekçelerinde, mahkememizin ....Esas sayılı davası ile birleşen .... Esas sayılı davadan feragat ettikleri, yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını, davaların feragat nedeniyle karara çıkarılması bildirilmiştir. HMK.nın 310. maddesi uyarınca, feragat hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. Anılan yasanın 309/2.maddesine göre de, feragatın hüküm ifade etmesi karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatına bağlı değildir.Feragat, davayı sona erdiren tek taraflı irade beyanı olup, dava açıldıktan sonra davacı vekilinin asıl ve birleşen davadan feragat ettiği ve vekaletnamesinde davadan feragat yetkisi bulunduğu anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM:1-Mahkememizin.... Esas sayılı davasında, Davanın feragat nedeniyle REDDİNE, 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL harcın, dava açılışında alınan 1.526,36 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 545.000,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 546.526,36 TL harçtan düşülmesi ile fazla yatırıldığı anlaşılan 545.794,36 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 2-Birleşen .... Esas sayılı davasında, Davanın feragat nedeniyle REDDİNE, 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL harcın, dava açılışında alınan 1.526,36 TL peşin harçtan düşülmesi ile fazla yatırıldığı anlaşılan 794,36 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren İKİ HAFTA içerisinde .... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ'ne İSTİNAF BAŞVURU YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu. 07/09/2026 Başkan ....¸e-imzalıdır. Üye ....¸e-imzalıdır. Üye .... ¸e-imzalıdır.Katip .... ¸e-imzalıdır.