Konya BAM 3. Hukuk Dairesinden iflas dosyasında rehinli malların masadan muvakkaten çıkarılması ve alacaklılar toplantısına katılım ihtiyati tedbirine ilişkin istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, iflas halinde rehinli alacaklıların alacaklarının tespiti ve rehinli malların iflas masasından geçici olarak çıkarılmasına yönelik ihtiyati tedbir taleplerine ilişkin bir istinaf başvurusunu incelemektedir; ilk derece mahkemesi rehinli alacaklıların 15.000.000 TLlik alacakla ikinci alacaklılar toplantısına katılmasına izin verirken, rehinli malların satış yapılmaksızın masadan geçici olarak çıkarılması talebini reddetmiş, bu ret kararına karşı çıkan davacılar ise rehin haklarının açıkça ispatlandığını, teminatın alacağı karşılamayabileceğini ve İcra İflas Kanununun 185/2. maddesi uyarınca malların masadan geçici olarak çıkarılması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmişlerdir.
T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.KONYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 3. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ... KARAR NO : ...KARAR TARİHİ: 29/09/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ..... (...)ÜYE : ..... (...)ÜYE : ..... (...)KATİP : ..... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : Konya .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİARA KARAR TARİHİ : 16/07/2026NUMARASI : ... DAVACILAR :1- ... 2- ........ VEKİLİ : Av.....DAVALI : (İFLAS NEDENİYLE) ........ TEMSİLCİ : Konya .... İCRA DAİRESİ DAVA : Sıra Cetveline İtiraz ve Kayıt Kabul İSTİNAF KARAR TARİHİ: 29/09/2026İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ : 29/09/2026 Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; talep edilen alacak yönünden 2004 s. İİK.nin 235. maddesi gereğince 2. alacaklılar toplantısına katılmaları ve rehinli malların satış yapılmaksızın masadan muvakkaten çıkartılması konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince; "Somut olayda; davacı taraf, rehinli malların satış yapılmaksızın masadan muvakkaten çıkartılması konusunda ihtiyati tedbir istemiş ise de, bu konudaki talebin iflas müdürlüğüne yapılması ve talebin kabul edilmemesi halinde de icra hukuk mahkemelerine şikayet yoluna gidilmesi gerektiğinden ve bu tedbir talebi yönünden mahkememiz görevli görülmediğinden bu tedbir talebi reddedilmiştir. Davacının 2. Alacaklılar toplantısına katılmasına ilişkin, tedbir talebi yönünden değerlendirmede ise, mevcut delil durumu, rehin sözleşmesi içeriğine göre buna ilişkin tedbir talebinin kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmış ve dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.1-Davacının dava dilekçesindeki İHTİYATİ TEDBİR TALEBİNİN KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ ile davacılar ........ ve ...'nin, Konya .... İcra (İflas) Dairesi'nin ... İflas sayılı dosyasında, 15.000.000 TL.'lik ALACAK PAYI ÜZERİNDEN ve REHİNLİ ALACAKLI OLARAK 2. ALACAKLILAR TOPLANTISINA KATILMALARINA İZİN VERİLMESİNE, davacıların fazlaya ilişkin taleplerinin REDDİNE" karar verilmiştir. İSTİNAF NEDENLERİ: Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müflis şirketin, rehin sahibi davacı alacaklı müvekkillerine olan 15.000.000,00 TL tutarındaki borcuna karşılık 6 adet taşınır mal niteliğindeki makineyi rehin verdiğini ve usulüne uygun şekilde rehin sözleşmesi düzenlendiğini, söz konusu rehin sicil evrakları ve noterlik nezdinde düzenlenen rehin sözleşmesi ile de redde mahal veremeyecek şekilde müvekkillerinin rehin hakkı alacaklısı olduğunu yaklaşık ispattan öte kesin olarak ortaya konulduğunu, rehinli malların değerinin müvekkillerinin 15.000.000,00 TL tutarındaki rehinle temin edilen asıl alacak tutarını dahi karşılamayacağından, İİK m.185/2 hükmünce davacı müvekkillerinin rehinli malların satılmasını istemeyip malların öncelikle kendilerine teslimini talep etmesine rağmen davalı iflas idaresinin ve ilk derece mahkemesinin rehinli malların değerini belirlemeksizin, bu hususta herhangi bir araştırma ve değer tespiti yapmaksızın/yaptırmaksızın İİK'nun lafzına ve ruhuna ve ilgili maddelerine aykırı verilen red kararlarının kabulünün mümkün olmadığını beyan ederek ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılarak ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. İİK'nın 185.maddesi;"Üzerinde rehin bulunan mallar rehin sahibi alacaklının rüçhan hakkı mahfuz kalmak suretiyle masaya girer ve iflas idaresi tarafından en yakın ve münasip zamanda paraya çevrilip muhafaza ve satış masrafları çıkarıldıktan sonra rehinli alacaklıya hakkı verilir. Ancak, rehin sahibi alacaklı, istediği takdirde iflastan sonra da masaya karşı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Rehinin kıymeti rehinle temin edilen alacağa kafi gelmiyeceği borsa rayiciyle tahakkuk eder ve mürtehin rehnin satılmasını istemezse rehin, masadan muvakkaten çıkarılır.Rehinli alacak sahibi bu işlere ait muamelelerden dolayı tetkik mercine şikayet hakkını haizdir.Fabrikaların, imalathanelerin ve bunlara benzer üretime yönelik yerlerin, üzerinde rehin bulunmasa dahi, iflas idaresince derhal satışı yapılır.Bu maddeye göre yapılacak satışlar, 166. maddenin ikinci fıkrasındaki usulle ilan edilir." hükümlerini içermektedir.İcra ve İflâs Kanunu'nun 184 üncü maddesi gereği, borçlu müflisin iflâsın açıldığı tarihte haczedilebilen bütün malvarlığı iflâs masası mevcudundadır. Bu bağlamda, müflisin rehinli malları da rehin hakkı sahibi alacaklının rüçhan hakkı saklı kalmak kaydıyla, iflâs masasına dâhildir (Kuru, Baki, İcra ve İflâs Hukuku El Kitabı, Ankara, 2013, s. 1025; Altay, Sümer, Türk İflâs Hukuku, C. I., 2004, s. 669). İcra ve İflâs Kanunu'nun 229 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, masaya dâhil rehinli malların durumu, aynı yasanın 185 inci maddesine göre belirlenir. Buna göre, masa mevcuduna dâhil rehinli malın kıymetinin rehinle temin edilen alacağa kâfi gelmeyeceği borsa rayiciyle tahakkuk eder ve alacaklı rehnin satılmasını istemezse, rehinli mal, masadan muvakkaten çıkarılır (İİK, m. 185/2). İflâsın açılmasından önce borçluya karşı rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takipte bulunan alacaklı, dilerse, iflâstan sonra da takibe iflâs idaresine karşı devam edebilir (İİK, m. 185/1, 193/4). Söz konusu durumda, rehinli mal, icra dairesi tarafından paraya çevrilir (Erzeybek, Hakan, İcra ve İflâs Hukukunda Ticarî İşletmenin Bir Bütün Hâlinde Paraya Çevrilmesi, Doktora Tezi, Ankara, 2023, s. 94; Atalı, Murat/Ermenek, İbrahim/Erdoğan, Ersin, İcra ve İflâs Hukuku, 6. Baskı, Ankara, 2022, s. 564; Taş Korkmaz, Hülya, İflâs Masası, Ankara, 2010, s. 88). İİK'nın 193 üncü maddesinin dördüncü fıkrasına göre, paraya çevirme işlemini gerçekleştiren icra dairesi, aynı zamanda paraların paylaştırılması işlemini de gerçekleştirmek zorundadır (Kuru, a.g.e., s. 1206). Şüphesiz, icra dairesince paraların paylaştırılması aşamasında düzenlenen sıra cetveli, haciz sıra cetveli hükmündedir.I-İflâs masasına giren «müflise ait rehinli mallar» hakkında;a)Rehinli alacaklı, iflâstan önce borçluya karşı rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takibe geçmemişse; iflâstan sonra ya üzerinde lehine rehin hakkı bulunan malın iflâs idaresi tarafından «en yakın ve münasip zamanda» paraya çevrilmesini bekler ve alacağını iflâs idaresinden alır veya kendisi «iflâstan sonra, masaya karşı rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yaparak»[2] alacağını rehnin satış bedelinden alır (İİK. mad. 185/I, c:2).b)Rehinli alacaklı iflâstan önce borçluya karşı rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takibe geçmişse, bu takibe, iflâstan sonra da, iflâs masasına karşı devam edebilir (İİK. mad. 193/IV, c:1).[3] Bu durumda, rehinli mal takibin başladığı icra dairesi tarafından satılır ve satış bedelinden rehinli alacaklıya icra dairesi tarafından alacağı ödendikten sonra, para artarsa, bu para iflâs masasına verilir.Rehinli alacaklı, iflâstan önce başlatmış olduğu rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takipten iflâstan sonra vazgeçerek, rehinli malın iflâs idaresi tarafından satılmasını da isteyebilir (İİK. mad. 193/IV, c:3).III-Rehnin kıymetinin, rehinli temin edilen alacağa kâfi gelmeyeceğinin borsa rayici ile anlaşılması halinde, rehinli alacaklı, «üzerinde rehin bulunan malın iflâs idaresi tarafından satılmamasını isteyebilir.» Bu durumda, geçici olarak iflâs masasından çıkarılır (İİK. mad. 185/II).Daha sonra alacaklı, malı tekrar masaya geri vererek «iflâs idaresince satılmasını» isteyebilir...Tüm bu açıklamalar gereğince rehinli alacaklı, İİK . Madde 185'e ilişkin işlemlerden dolayı; icra mahkemesine şikayette bulunabilir. (İİK mad. 16,227,185/III) Bu halde, dosya içeriğine, toplanan delillere, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenle, özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına ve hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddî delillere göre, HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak, Davacılar vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davacılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,2-Davacılar tarafından alınan harç yeterli olduğundan yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf talep eden davacılar üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nun 362/1-(f) gereğince KESİN olmak üzere oybirliğiyle karar verildi. 29/09/2026 .....Başkan...e-imzalı .....Üye...e-imzalı .....Üye...e-imzalı .....Katip...e-imzalıBu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.