Bölge Adliye Mahkemesi istinaf incelemesinde, akaryakıt alımı karşılığı mı yoksa eski şirket borcu tasfiyesi için mi verildiği tartışılan çeklere ilişkin menfi tespit davasının reddini değerlendiriyor.
Özet: Davacı şirket, davalıya akaryakıt alımı karşılığında verdiğini ancak akaryakıtın teslim edilmediğini belirterek borçlu olmadığını iddia ettiği 100.000er TLlik iki çekin iptali ve menfi tespiti talebiyle dava açmış; davalı ise çeklerin, davacı şirket yetkilisinin eski şirketi olan Tonbuloğlu Ltd. Şti.nin borçlarının sulh anlaşmasıyla ödenmesi amacıyla verildiğini savunarak davanın reddini istemiş ve ilk derece mahkemesi de davayı reddederek çekler üzerindeki ödeme yasağını kaldırmıştır.
T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C....BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİDOSYA NO : KARAR NO : T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : ...NUMARASI : ...Esas ... KararDAVACILAR : ... -VEKİLİ : Av. : 2 -DAVALI : VEKİLLERİ : Av. Av. DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit TALEP : Teminatın İadesi İSTİNAF KARAR TARİHİ : KARAR YAZIM TARİHİ : ... ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... tarih ...Esas sayılı Ara Kararının yapılan İstinaf değerlendirmesi neticesinde; TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: Davacı vekili vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle: davacı şirketin Davalı şirketten alacağı Akaryakıtlara karşılık olarak dava konusu edilen ... Şubesinin ... Nolu hesabına bağlı 13/04/2015 Keşide tarihli 100.000,00-TL bedelli, ... Çek nolu, 20/04/2015 Keşide tarihli 100.000,00-TLbedelli, ... Çek nolu çekleri keşide ederek ve şirket yetkilisi ... tarafından da Aval edilerek davalı şirkete verildiğini, ancak aradan geçen zamana rağmen davacı müvekkili şirkete davalı şirketten hiç bir zaman akaryakıt verilmediğini bu durum üzerine davacı müvekkilleri tarafından davalı şirkete ... .... Noterliğinin 16/01/2015 tarih ve ... Yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek " Çek bedelleri kadar Akaryakıtın teslim edilmesi yada çeklerin iade edilmesi" hususunun ihtaren bildirildiği, davalı şirket tarafından da bu ihtarnameye cevaben ... .... Noterliğinin 06/02/2015 tarih ... Yevmiye nolu cevabi ihtarnamesi keşide edilerek " Söz konusu çeklerin davacı müvekkili şirketi ile davalı şirket arasındaki Sulh Sözleşmesi gereği ... Turizm Nak. Akar. San Tic LTd Şti'ine borçlarına karşılık olarak verilmiş olduğundan çekler hakkındaki iddiaların haksız ve gerçek dışı olduğu, davalı şirket üzerinde hiç bir alacak haklarının olmadığı iddialarının yersiz ve kabul edilemez olduğu " hususunu cevaben bildirdikleri ancak davalı tarafın cevabi ihtarnamesindeki iddialarının asılsız ve gerçek dışı olduğu, müvekkili şirketin dava konusu çekleri Akaryakıt alımı için davalı şirkete vermiş olup, bunun dışında dava dışı Tonbuloğlu Ltd Şti firmasına borçlarının ödenmesi konusunda herhangi bir Sulh Sözleşmesi söz konusu olmadığını, çeklerin Tonbuloğlu firmasının borçlarına karşılık olarak kendisine verildiği iddiasının doğru olmadığını, davalı yanın bu yöndeki iddiasının ispatı külfetinin kendisine ait olduğunu, çekler hakkında İİK 72/2 . Maddesi uyarınca İhtiyati Tedbir Yolu ile Ödeme Yasağı kararı verilerek ödenmemesi konusunda Bankaya Tedbir yazısı yazılması ile icra takibinin durdurulması yönünde karar verilmesi ve netice itibariyle dava konusu çekler yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, çeklerin iptaline, karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile: dava konusu çeklerin Akaryakıt Vaadi İddiası ile müvekkili şirkete verildiği konusundaki iddianın asılsız olup davacı tarafın kötü niyetli olduğunu, davacılardan ...'ın 2 adet firması olup bunlardan birinin davacı şirket Petekay Otomotiv Taşımacılık Mobilya .... .... San ve Tic. Ltd Şti olup diğer şirketin ise eski adı ... Turizm Nak....San ve Tic Ltd Şti ( ... ve Tic Ltd Şti) olan firmalar olduğu, davacı ...'nın her iki şirketin de yetkilisi olduğu, müvekkili firma ile davacının sahibi olduğu diğer firma olan Tonbuloğlu Ltd Şti ( Yeni adı; ... San ve Tic. Ltd Şti) arasında yoğun bir ticari ilişki gerçekleşmiş olup daha sonra bu şirketin ciddi bir krize girmesi nedeniyle müvekkili şirketin bu şirket ile olan ticari ilişkilerini durdurduğunu ve bu borçların İcra aşamasına gelindiğinde bu firmayı devir alan ...'ın bu şirkete ait borçları diğer şirketine ait çekler ile kapatarak ticari hayatını devam ettirmek istemesi üzerine anlaştıklarını, buna ilişkin olarak bir sözleşme yaptıklarını ve bu sözleşme kapsamında davacı yanın bu çekleri düzenleyerek müvekkili şirkete teslim ettiğini, davacı tarafın söz konusu çekleri borç ödemek maksadıyla vemiş olduğu halde sanki mal karşılığı verilmiş gibi iş bu davaya konu ettikerini, çekin bir ödeme vasıtası olup mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olarak verildiğinin kabul edilmesi gerekmekte olup, davacının bu Karinenin aksine çekin sipariş edilen mal karşılığı avans olarak verildiği iddiasını ispat etmesi gerektiği anılan nedenlerle yerinde olmayan davanın Reddi ile davacıların iş bu kötü niyetli dava nedeniyle her türlü Maddi ve Manevi tazminat hakları saklı tutularak zamanında tahsil edilemeyen alacakları yönünden Alacağın % 20 sinden aşağı olmamak üzere müvekkili lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ : İlk derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesinde; davanın reddi ile daha önce dava konusu olan 2 adet çekler üzerine ödeme yapılmaması yönünde konulan ihtiyati tedbirlerin kaldırılmasına ve davacı tarafça iş bu dava konusu edildiği ve icrayi işlemlerin tedbir yolu ile durdurulduğu anlaşıldığından, %20 oranında hesap edilen 40.000,00 TL icra-inkar tazminatının davacılardan alınarak davalıya verilmesine, istinafa konu 08/01/2018 tarihli Ara Karar ile; İİK'nun 72/4-c2 maddesine göre "Buna dair hükmen kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısı ile alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösteren teminattan alır" hükmü uyarınca ve karar sonucuna göre davalı lehine 40.000,00 TL icra-inkar tazminatına hükmedilmiş bulunduğundan, davacılar vekilinin ihtiyati tedbirin kaldırıldığından bahisle teminatın iadesine dair talebi yerinde görülmediğinden, reddine karar verilmiştir. İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :Davacılar vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; ilk derece mahkemesi tarafından açmış oldukları menfi tespit davasında davanın reddine ve ihtiyati tedbirin kaldırılmasına karar verildiğini, kararın kaldırılmasından itibaren ... ay içerisinde davalı tarafça tazminat davası açılmadığından HMK 392/2 maddesi gereği tedbir nedeni ile yatırılan teminatın iadesinin talep edildiğini, ancak mahkemece ihtiyati tedbir kararının İİK 72 maddesi uyarınca verildiğinden, ilgili maddeye göre; hükmün kesinleşmesi halinde alacaklının ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını teminattan alır, hükmü uyarınca talebinin reddedildiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak teminatın iadesine karar verilmesi talep edilmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve HUKUKİ SEBEPLER : Talep; ilk derece mahkemesinin 08/01/2018 günlü teminat iadesi talebinin reddine dair kararın kaldırılarak teminatın iadesi talebine ilişkindir. Davacı vekili tarafından iki tane istinaf dilekçesi verilmiş olup, ilki ara karara yönelik, ikinci dilekçe ise; davanın esasına yönelik istinaf taleplerini içermektedir. Çek; niteliği gereği ödeme vasıtasıdır. Bunun aksini iddia eden yani avans verdiğini ileri süren bu iddiasını yazılı olarak ispat etmesi gerekir. Davacı avans iddiasını ispat edememiştir. Bu nedenle; ilk derece mahkemesinin davanın esası yönünden red kararı doğrudur.Davacının 08/01/2018 tarihli ara karara yönelik istinaf başvurusu yönünden ise; mahkeme tarafından İİK 72/2 maddesi gereğince teminat karşılığında tedbir kararı verilmiştir. Dava reddedildiğinden; İİK 72/4 maddesi gereği hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Anılan hüküm uyarınca ve karar sonucuna göre; davalı lehine 40.000,00 TL icra-inkar tazminatına hükmedilmiş bulunduğundan ve henüz karar kesinleşmemiş oluduğundan, teminatın iadesi talebinin reddine dair mahkeme kararı yerinde olup, davacıların istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;...-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/...-b.... maddesi gereğince esastan REDDİNE, 2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken istinaf karar harcı peşin alındığından, başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf yoluna başvuran davacılar tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, artan tutarın istek halinde davacılara iadesine, 4-Kararın bir suretinin ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğe çıkarılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre zarfında Temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. ... Başkan ... (e-imza)... Üye ... (e-imza) ... Üye ... (e-imza)... Katip ... (e-imza)