konya asliye ticaret mahkemesi tarafından verilen, özel sigorta sözleşmesinden kaynaklanan trafik kazası sonucu araç değer kaybı ve mahrumiyet tazminatı talebinin kabulüne dair gerekçeli karar özeti.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen, özel sigorta sözleşmesinden kaynaklanan trafik kazası sonucu araç değer kaybı ve mahrumiyet tazminatı talebinin kabulüne dair gerekçeli karar özeti.

Özet: Bir trafik kazası sonucu açılan tazminat davasında, davacıya ait aracın 06.03.2024 tarihinde davalı sürücünün %100 kusurlu olduğu bir çarpışmada hasar görmesi üzerine, bilirkişi raporlarıyla 10.000 TL tamir bedeli, 93.600 TL değer kaybı ve 5.000 TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere toplam 108.600 TL maddi zararın oluştuğu tespit edilmiştir; davacının bu zararların kaza tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline yönelik artırılan talebi, sigorta şirketi için limitler dahilinde, mahkemece kabul edilerek karar verilmiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI : 1-

VEKİLİ :

DAVALILAR : 2-

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

KARARIN MAHİYETİ : KABUL

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Davacı vekil edenin maliki olduğu ... plaka sayılı araç ile ... numaralı, 25.11.2023 - 25.11.2024 başlangıç ve bitiş tarihli poliçe kapsamında karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortalısı olan davalı ...' nın maliki olduğu ve davalı ...' nın sevk ve idaresinde olan ... plaka sayılı araç Konya ili ... ilçesi ... Mahallesi ... Caddesinde 06.03.2024 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karışmıştır.Davacı vekil edene ait ... plakalı araçtaki değer kaybına ilişkin maddi tazminat bedelinin fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere 6100 sayılı HMK md. 107 uyarınca şimdilik 10,00 TL' nin maddi hasarlı trafik kazası tarihi olan 06.03.2024 tarihinden itibaren işleyecek olan adi kanuni faizi ile birlikte tüm davalılardan (sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri dahilinde olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı vekil edene ödenmesine, Davacı vekil edene ait ... plakalı araçtaki hasar tamir bedeline ilişkin maddi tazminat bedelinin fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere 6100 sayılı HMK md. 107 uyarınca şimdilik 10,00 TL' nin maddi hasarlı trafik kazası tarihi olan 06.03.2024 tarihinden itibaren işleyecek olan adi kanuni faizi ile birlikte tüm davalılardan (sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri dahilinde olmak kaydıyla) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı vekil edene ödenmesine, Davacı vekil edene ait ... plakalı aracın kaza nedeniyle kullanılamamasından dolayı oluşan araç mahrumiyet tazminat bedelinin fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere 6100 sayılı HMK md. 107 uyarınca şimdilik 10,00 TL' nin maddi hasarlı trafik kazası tarihi olan 06.03.2024 tarihinden itibaren işleyecek olan adi kanuni faizi ile birlikte davalı araç maliki ... ve araç sürücüsü ...' dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı vekil edene ödenmesine, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalılar üzerine müştereken ve müteselsilen bırakılmasına karar verilmesine" şeklinde talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davalı Sigorta Şirketi Vekili cevap dilekçesinden özetle; Davanın feragat sebebiyle reddini Davacıya ait ... plakalı aracın geçmiş hasar kayıtlarının SBM'den mutlaka talep edilmesini, Mahkemenizce resen seçilmek üzere araç maddi hasar hesaplamalarında sigortacılık alanında uzman 61 kod numaralı bilirkişiye tespit için atanmasına karar verilmesini, Yargılama ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmilini, talep ettiği görülmüştür.

Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın bilirkişi ...'e tevdii ile düzenlenen bilirkişi raporundan özetle; "... plakalı Otomobil Sürücüsü ...' bu kazanın oluşumunda 2918 sayılı K.T.K nun 84. Maddesi asli kusurlardan Madde-56/1-c (Önlerinde seyreden araçları güvenli ve yeterli bir mesafeden izlememek “Yakın takip” Arkadan Çarpma) Kural ihlali olup % 100 (yüzde yüz) ORANINDA KURAL İHLALİNİN olduğu; ... plakalı Otomobil Sürücüsü ... ' bu kazada her hangi bir kural ihlali % 0.00 (Yüzde Sıfır) yapmadığını " şeklinde görüş ve kanaat bildirir rapor tanzim etmiştir.

Mahkememiz ara kararı gereğince dosyanın bilirkişi Süleyman Nalvuran'a tevdii ile düzenlenen bilirkişi raporundan özetle; " Aracın hasarının ekspertiz raporundaki değere aynen katılıyorum 10.000,00 TL. Olduğu, Aracın Değer kaybı : değer kaybı nispi sisteme göre yapılmıştır. Aynı km. de, aynı model, aynı tıp, aynı marka aracın Tramer kayıtlarına göre üç kaza geçirdiği. (çarpışma, çarpma, çarpılma) kazaların hafif olduğu anlaşılmaktadır. (Arabam com. sahibinden com. oto galericiler.) Aracın hiç hasarsız orijinal haldeki değeri : 585.000.00 TL. Aracın hiç hasarlı haldeki değeri : 490.000,00 TL. 490.000,00 TL / 585.000,00 TL — 0,84 585.000,00 x 0.84 — 491.400,00 TL. 585.000,00 TL. — 491.400,00 TL. — 93.600,00 TL. DEĞER KAYBI Araç mahrumiyet bedeli Mevcut araç eski haline gelebilmesi için 5 iş gününe ihtiyaç vardır. Aracın günlük kira bedeli bu tip araçların 1.000,00 TL. /gün olacağı. 1.000,00 TL/GÜN X 5 — 5.000,00 TL. OLACAĞI. İCMAL Tebdili parçaların toplamı : 2.200,00 TL. Onarımı gerekli kısımlar ve işçilikler toplamı : 7.800,00 “ Değer kaybı : 93.600,00 “ * Araç mahrumiyeti bedeli : : 5.000,00 “ TOPLAM HASAR VE ZARAR MİKTARI: 108.600,00 TL. Olacağı. " şeklinde görüş ve kanaat bildirir rapor tanzim etmiştir.

Davacı vekilinin dava değeri arttırım dilekçesi sunduğu görülmüştür.

Dava; Tazminat davasıdır.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekili davalılar aleyhine Tazminat davası açmıştır.

Konunun 6098 sayılı TBK.49.maddesi ve KTK.85. ve devam eden maddelerinde düzenlendiği TBK.49/1. maddesinde; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklinde, KTK.85. maddesinde;"Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar...................İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." şeklinde, KTK'nun 86/1.maddesinde;"İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur." şeklinde, KTK'nun 91/1.maddesinde;"İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklinde, KTK'nun 92.maddesinde(6704 S.K. 4. Mad. İle değişiklik öncesi);"Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar.a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler, d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar, f) Manevi tazminata ilişkin talepler." şeklinde, KTK'nun 97.maddesinde(6704 S.K. 5. Mad. İle değişiklik öncesi);"Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi dava da açabilir." şeklinde, KTK'nun 99.maddesinde(6704 S.K. 6. Mad. İle değişiklik öncesi);" Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." şeklinde düzenlemeler yapıldığı, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceğinin düzenlendiği görülmüştür.

Yargıtay . Hukuk Dairesi’nin ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Yargıtay uygulamasına göre değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Kazanın oluş şekline göre değişkenlik göstermekle birlikte, kazalı bir araçta hayatın olağan akışına göre değer kaybı oluşacağı muhakkaktır. Kazalı bir araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı veya oluşan değer kaybının miktarı; aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarın nitelik ve niceliği vs. gibi hususlara bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Değer kaybı; bahsedilen kriterler göz önüne alınarak, aracın hasarsız hâliyle ve kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki ikinci el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki hâline göre serbest piyasadaki ikinci el piyasa değeri arasındaki farkın tespit edilmesiyle bulunur.

Yargıtay . Hukuk Dairesi’nin ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği ve daha önce karışmış olduğu kaza da dikkate alınarak kazadan sonraki onarılmış halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya göre hesaplanması gerektiği,

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile ... Esas ... Karar sayılı ilamı ve ... Esas ... Karar sayılı ilamları (... : Araç mahrumiyetinde makul süre) dikkate alınarak,

Davalı yan zamanaşımı definde bulunmuşsa da , olay tarihi, arabuluculuk başvuru tarihi (Arb. K. 16), dava tarihi dikkate alındığında zamanaşımı define itibar edilmemiştir.

(7) DAVA ŞARTI ARABULUCULUK YÖNÜYLE YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE:

(a) Güvence Hesabı Açısından; T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin 09/09/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile Mahkememizin bağlı bulunduğu T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 11/07/2025 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamları emsal alınarak davacının tazminat taleplerini öncelikle sigortacıya ilettiği, bu haliyle dava açmadan önce sigortacıya başvuru dava şartının yerine getirildiği, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 18 inci fıkrasına göre artık zorunlu arabuluculuk hükümlerinin uygulanamayacağı bu itibarla yargılama gideri olarak arabuluculuk masraflarının davalıya yükletilemeyeceği bir başka ifade ile eldeki davada alternatif uyuşmazlık çözüm yolu öngörüldüğünden arabuluculuğun zorunlu dava şartı olmadığı anlaşılmakla yapılan arabuluculuk masrafının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

(b) Diğer Davalı Açısından: Sigorta şirketi dışındaki davalı ile davacı arasındaki ilişkinin nispi ya da mutlak ticari davaya vücut vermediği(her ne kadar kazaya sebebiyet veren araç davalı kayıtlı ve ticari mahiyette kullanılmakta ise de davacının yaya olması sebebiyle nispi ticari dava olarak kabul edilmemiştir), T.C. Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin 24/10/2025 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alındığında bu davalılar yönüyle arabuluculuğun dava şartı olmaması sebebiyle arabuluculuk masrafının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.

TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."

Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,

Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı Davacının davasının KABULÜ ile; davacının, davalılar aleyhine açtığı trafik kazası nedeniyle tazminat davasında değer kaybı 93.600,00 TL'nin , hasar bedeli 10.000,00 TL ve araç mahrumiyeti olan 5.000,00 TL'nin toplamı olan 108.600,00 TL davalılardan ( davalı sigorta şirketi yönünden 103.600,00TL ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan 10/07/2025 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte olmak kaydıyla) 06/03/2024 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya VERİLMESİNE, dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM: GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE

1-Davacının davasının KABULÜ ile; davacının, davalılar aleyhine açtığı trafik kazası nedeniyle tazminat davasında değer kaybı 93.600,00 TL'nin , hasar bedeli 10.000,00 TL ve araç mahrumiyeti olan 5.000,00 TL'nin toplamı olan 108.600,00 TL davalılardan ( davalı sigorta şirketi yönünden 103.600,00TL ile sınırlı ve temerrüt tarihi olan 10/07/2025 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte olmak kaydıyla) 06/03/2024 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya VERİLMESİNE,

2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 7.418,46-TL harçtan dava başında yatırılan 615,40TL peşin harç ile 1.854,10TL tamamlama harcının toplamı 2.469,50-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.948,96-TL harcın davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden 4.607,41TL ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad KAYDINA,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden 42.928,17TL ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan ilk yargılama harcı olan 1.318,30TL ile 1.854,10-TL Tamamlama Harcı, 13.270,00-TL bilirkişi ücretleri, tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 16.442,40‬TL'nin davalılardan (davalı sigorta şirketi yönünden 15.685,38TL ile sınırlı olmak kaydıyla) müştereken müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA,

6-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 4.700,00-TL arabulucu ücretinin 6235 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğinc davacıdan alınarak Hazine'ye gelir KAYDINA,

7-Davacı tarafından dava başında depo edilen gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.24/06/2026

Katip Hakim