Kayıt dışı istihdam iddiasıyla SGK denetmen raporuna dayalı prim, gecikme zammı ve teşvik iptali borçlarının iptali ile ödenenlerin yasal faiziyle iadesi talebi davası.
Özet: Davacı şirket, Sosyal Güvenlik Kurumunun denetmen raporuyla bir şahsı kayıtdışı işveren vekili olarak tespit edip yaklaşık 46.000 TL prim, gecikme zammı ve teşvik borcu tahakkuk ettirmesi üzerine, söz konusu şahsın aile dostu olup sadece kuruluş aşamasında deneyim paylaşımı ve makine temininde destek olduğunu, hizmet akdine dayalı çalışmadığını ileri sürerek borçların iptalini ve ödenen bedellerin yasal faiziyle iadesini talep ederken, davalı Kurum davanın süresinde açılmadığı ve usul eksiklikleri olduğu gerekçeleriyle reddini savunmaktadır.
10. Hukuk Dairesi         2025/14648 E.  ,  2026/5797 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/1711 E., 2025/1801 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 6. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/170 E., 2025/40 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;
I.DAVA
Davacı vekili asıl ve birleşen davaların dava dilekçelerinde özetle; .. ... Sosyal Güvenlik Merkezinin .. sicil sayılı dosyasında işlem gören davacı şirkete ait 20.01.20 20... 17 sayılı yazı ile 31.10.20 19... /120 sayılı denetmen raporu uyarınca ... adına 30.06.2017 tarihli işe giriş bildirgesi, 2017/ 06... /02 aylara ait spek alt sınır üzerinden Ek APHB ile 18.02.2019 tarihli işten çıkış bildirgesinin düzenlenerek verilmesi istenildiği ve davacı tarafından verilmemesi üzerine davalı Kurumca 03.03.20 20... 13 sayılı yazı ile 31.10.2019 tarihli 2019/120 sayılı denetmen raporuna istinaden 20.01.20 20... 17 sayılı yazıda belirtilen ... adına Ek APHB düzenlenip verilmemesinden dolayı 2017/06 - 2019/2 dönemine dair re'sen tanzim olunan belgeler sonucu 3.514,46 TL prim, 6.754,12 TL gecikme zammı, 1.175,24 TL işsizlik primi, 556,18 TL gecikme zammı, olmak üzere toplam 22.000,00 TL borç tahakkuk ettirildiği, 03.03.20 20... 47 sayılı yazı ile 31.10.2019 tarihli 2019/120 sayılı denetmen raporuna istinaden 30.06.20 17... /2 aylarına ilişkin kayıt dışı çalışma tespit edildiğinden bahisle 2017, 20 18... yıllarına ait 6661 asgari ücret desteğinden 5.552,10 TL prim 1.581,04 TL gecikme zammı, 2019/5 aya dair 55 10... teşviğinden dolayı 13.105,41 TL prim, 3.761,41 TL gecikme zammı olmak üzere toplam 24.000,00 TL re'sen borç tahakkuk ettirildiği bildirildiği, borçlara 20.03.20 20... 97... 20 varideli dilekçeler ile itiraz edildiği, şirkete 22.04.2020 tarihinde tebliğ olunan 17.04.20 20... . sayılı yazı ile itirazlarının reddine karar verildiği bildirildiği, borç Tahakkukları Kurum Denetmenleri tarafından tanzim olunan 31.10.2019 tarihli 2019/120 sayılı denetmen raporuna istinaden yapıldığı, raporun taraflarına tebliğ edilmediğinden içeriği bilinmediği, ...'ın davacı şirketin ortağı ve temsilcisi olan ...’in arkadaşı olup tanışıklığı yıllar öncesine dayalı aile dostluğundan geldiği, ...'ın şirketin ...’da açmış olduğu atölyenin kuruluş aşamasında davacı şirketin ortağı ile tecrübelerini paylaşarak makine temininde motorlu denetmen raporu uyarınca haksız ve yersiz olarak tahakkuk ettirilen ve şirketten haksız yere tahsil olunan prim, işsizlik primi, teşvik, gecikme zammı ve tecil faizinin, ödendiği tarihlerden başlayacak yasal faizi ile birlikte şirkete iadesi, yararlanılamamış olan prim teşviki, destek ve indirimlerinden yararlandırılmasına karar verilmesini .. T.C. kimlik no.lu davalı ...'ın şirketin .. sicil sayılı dosyasında işlem gören iş yerinde 30.06.2017 - 18.02.2019 tarihleri arasında hizmet akdi ile ve işveren vekili olarak çalışmadığının tespiti ile ...'ı bu tarihler arasında işveren vekili olarak tescil eden Kurum işleminin iptaline, davalı Kurumun 03.03.20 20... 13 sayılı yazısı ile re'sen tahakkuk ettirilen 22.000,00 TL’sı tutarındaki prim, işsizlik primi ve gecikme zammı ile 3820147 sayılı yazıları re'sen tahakkuk ettirilen toplam 24.000,00 TL tutarındaki borca ve gecikme zammına itirazlarımızın kabulüne, davalı Kurumun 03.03.20 20... 13... 47 sayılı işlemleri ile re'sen tahakkuk ettirilen borçların iptaline, 31.10.20 19... /120 sayılı denetmen raporu uyarınca davacıdan haksız yere tahsil olunan prim, işsizlik primi, teşvik, gecikme zammı ve tecil faizinin ödenme tarihlerinden başlayacak yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığı, 6183 sayılı Kanun'a göre dava açma süresi ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün olduğu, davada dava değeri gösterilmediği, ödeme emirlerinin bedelinin belli olduğu, ikame edilen davanın usule aykırı olduğu, davacının harca esas değeri eksik yatırması sebebiyle Harçlar Kanunu'nun 30. maddesinde gösterilen usul çerçevesinde davanın usulden reddi gerektiği, Kurumda ... Dış ... İnş. Ltd. Şti.'nin kayıtlı 31.10.2019 tarih ve 2019/120 sayılı denetmen raporu uyarınca ... adına 30.06.2017 tarihli işe giriş bildirgesi, 18.02.2019 tarihli işten çıkış bildirgesi verilmesi istendiği, davacı tarafından verilememesi üzerine Kurumca işlem yapıldığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; 31.10.20 19... /120 sayılı denetmen raporu ile ... Dış ... İnş. Ltd. Şirketinde 30.06.20 17... .02.2019 tarihine kadar çalıştığının tespit edildiği, söz konusu tarihler arasında ... Dış ... İnş. Ltd. Şirketinin ... ilçesindeki iş yeri dosyasına işveren vekili olarak tescil edilmesi gerektiği yönünde kanaat bildirildiği ve bu kanaat uyarınca işlemlerin yapıldığı, hak alanını ilgilendiriyor olması nedeniyle kendisine dava açıldığı, ... Dış ... İnş. Ltd. Şirketinde hiç çalışmadığı, bu şirketin işveren vekili de olmadığı, şirketin sahibi ...'in arkadaşı olduğu, kendisinin ... ilçesinde tekstil üzerine faaliyet gösteren iş yerinin bulunduğu, ...'in ... ilçesinden ve kendisinin iş yerinden tekstil ürünleri satın alıp pazarlamasını yaptığı, çok fazla mal almaya başlaması nedeniyle kendisi üretim işine girmek istediği, ...'da atölye açmaya karar verdiği, Makine ve işletme konusundaki tecrübeli olması nedeniyle atölyenin kurulması sırasında kendisine makine bulma, motorlu araç alma, ... ve elektrik abone tesisinde yardımcı olduğu, ... Dış ... İnş. Ltd. Şti.'nin atölyesi açıldıktan sonra iş yerinde yönetim görevi üstlenmediği, tüm mesaisinin kendi iş yerinde geçtiği, ... Dış ... İnş. Ltd. Şti'nin yönetimi, işletimi ...'e ait olduğu savunmasında bulunmuştur.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla; asıl dava yönünden davanın kabulü ile .. T.C. kimlik numaralı ...'ın davacı şirkette iş sözleşmesi ile bağlı olarak çalışmadığının tespiti ile davalı Kurumun 03.03.2020 tarih ve .. sayılı yazısı ile 03.03.2020 tarih ve .. sayılı yazıları uyarınca tahakkuk ettirilen borçlardan dolayı davacının sorumlu olmadığının tespitine, davacı tarafından yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen işleme dayanılarak yapılan ödemelerin ödeme tarihinden itibaren yasal faiz oranı ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, iptal edilen Kurum işlemi nedeniyle davacının yararlanamamış olduğu prim teşviki destek ve indirimlerden yararlandırılması gerektiğinin tespitine, birleşen dava yönünden davanın kabulü ile .. ... İl Müdürlüğünün 2020/132 88... /13291 takip sayılı dosyalarından davacıya gönderilen ödeme emirlerinin 31.10.2019 tarihli 2019/120 sayılı denetmen raporu uyarınca ...’ın kayıt dışı çalıştırılması iddiası ile tahakkuk ettirilen borçlar yönünden iptaline karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurum denetmenlerince düzenlenen 31.10.2019 tarihli ve 2019/120 sayılı rapor ile ...’ın davacı şirket nezdinde işveren vekili sıfatıyla hizmet akdine bağlı olarak çalıştığının saptandığı, bu tespitin .. ... Noterliğinin 30.06.2017 tarihli vekaletnamesi ile de desteklendiği, .. Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin, söz konusu vekaletnamenin fiilen kullanılmadığı ve çalışmanın arkadaşlık yardımı mahiyetinde olduğu yönündeki gerekçesinin kamu düzenine ilişkin hizmet tespiti davalarındaki kesin delille ispat kuralına aykırı olduğu, sadece davacı tanıklarının beyanlarıyla yetinerek, Kurumun resmi kayıtlarını ve vekaletname gibi yazılı delilleri bertaraf etmesinin, Yargıtayın hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde belirleme ilkesiyle bağdaşmadığı, eksik inceleme ve hatalı delil takdiri içeren kararın yerinde olmadığı iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davalı gerçek kişi ile davacı arasında hizmet akdi bulunmadığının tespiti, prim teşvik hükümlerinden yararlandırılmamasına dair Kurum işleminin iptali ve primlerin iadesine ilişkindir.
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
28.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.