Kamulaştırma bedelinin tespiti ve yol olarak terkini davasında taşınmazın değeri, faiz oranları ve istinaf itirazlarının temyiz incelemesi.
Özet: Söz konusu hukuki metin, kamulaştırma bedelinin tespiti ve yol olarak terkin davasında, ilk derece mahkemesinin kabul kararını takiben davacı idare ile bir kısım davalıların istinaf etmesi, Bölge Adliye Mahkemesinin davacı istinafını reddedip davalı istinafını faiz oranı hususunda kısmen kabul ederek kararı düzeltmesi ve taşınmazın arazi niteliğini koruyarak faizin dava tarihinden işletilmesi gerektiği yönünde hüküm kurması üzerine, davalıların kararı faiz oranının düşüklüğü ve değerleme metodolojisi gerekçeleriyle temyiz ettiği ve Yargıtayın da taşınmaza arazi niteliğiyle net gelir esasına göre değer biçilmesinin isabetli olduğu değerlendirmesini ele almaktadır.
5. Hukuk Dairesi         2025/16220 E.  ,  2026/2738 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/1339 Esas, 2025/1217 Karar
KARAR : Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/371 Esas, 2025/216 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, bir kısım davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım davalılar vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kırklareli ili, ... ilçesi, ... ... Mahallesi 1 45... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinini talep etmiştir.
II.CEVAP
Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek bedelinin tespitini talep ettiklerini beyan etmiştir
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B.İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faiz oranının en az %5 olması gerektiğini, yerleşim yerine yakınlık nedeniyle uygulanan %225 değer artışının geçerli unsurları taşımadığını, kamulaştırma bedeli hesaplanırken üretim giderleri ile gelirlerin yüksek hesaplandığını, tapu maliki Mihriban Keskin'in dahil edilmesi talebinin mahkemece reddedildiğini iddia ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
2.Bir kısım davalılar vekili dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa olarak değerlendirilmesi gerektiğini, objektif değer artış oranının düşük kaldığını, kapitalizasyon faiz oranının %3 olması gerektiğini, taşınmazın sulu tarım arazisi olarak değerlendirilmesi gerekirken kuru tarım arazisi olarak ele alınmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, üretim masraflarının brüt gelirin 1/3'ünü geçmeyecek şekilde hesaplanmaması ve arta kalan alana değer düşüklüğünün göz önünde bulundurulmamasının hatalı olduğunu, kamulaştırma bedeline faiz işletilmemesinin usule aykırı olduğunu iddia ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arazi olarak nitelendirerek kamulaştırma bedelinin tespitinde bir isabetsizlik bulunmadığı, davacı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin uygun olduğu ancak kamulaştırma bedeline dava tarihinden karar tarihine kadar kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanması gerektiği anlaşıldığından, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi bir kısım davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A.Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B.Temyiz Sebepleri
Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplere ek olarak kamulaştırma bedeline işletilen faiz oranının düşük olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.
C.Gerekçe
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun ) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
2.Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.
3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Bir kısım davalılar vekilinin yerinde bulunmayan tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
18.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.