İpotek fekki davasında, taşınmaz malikinin üçüncü kişi borçluya sağladığı teminat ipoteğinden ihtarla caymasının gelecekteki borçlar üzerindeki hukuki sonuçları ve ipoteğin kaldırılması talebine ilişkin Yargıtay incelemesi.
Özet: Dava, davacının kendi taşınmazı üzerine üçüncü bir şirketin kredi borçlarına teminat olarak tesis edilen ipoteğin kaldırılması talebine ilişkindir; davacı, 25.02.2021 tarihli ihtarname ile kefaletinden ve ipotek teminatından cayıp gelecekteki borçlardan sorumlu olmayacağını bildirmesi üzerine, ilk derece ve istinaf mahkemeleri, ihtarname tebliğinden önceki borçların tasfiye edildiği gerekçesiyle ipoteğin fekkine karar vermiş olup, temyiz incelemesi, ihtarın gelecekteki borçlar üzerindeki hukuki etkisi ve ipoteğin teminat kapsamının ne olacağı noktasında yoğunlaşmaktadır.
11. Hukuk Dairesi         2025/5314 E.  ,  2026/2478 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/1447 Esas, 2025/1752 Karar
HÜKÜM : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Çorum 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
(Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)
SAYISI : 2023/314 E., 2025/148 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin maliki olduğu Çorum İli, ... Mahallesi, ... ada, 14 parsel, 1 numaralı bağımsız bölümde kayıtlı taşınmazın tapu kaydına, dava dışı ... Makina Enerji İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin kullanacağı kredi sözleşmesine teminat olmak üzere davalı lehine ipotek tesis edildiğini, müvekkilinin 25.02.2021 tarihli noter ihtarnamesi ile “dava dışı ... Makina Enerji İnş. San. Tic. Ltd. Şti. lehine olan kefaletinden döndüğünü, davaya konu taşınmazda bulunan ipotekle ilgili olarak bu tarihten sonra doğacak borçlardan sorumlu olmayacağını” ihtaren bildirdiğini, bu bildirimden sonra doğacak borçlardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, aradan geçen süreçte ipoteğin kaldırılmadığını ileri sürerek müvekkilinin taşınmazı üzerindeki ipoteğin kaldırılmasını talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde dava konusu taşınmazın aile konutu olmadığına ilişkin davacı muvafakatnamesi alındıktan sonra 12.01.2016 tarihinde 250.000,00 TL limitli ipotek tesis edildiğini, ipoteğin usul ve yasaya uygun olduğunu, dava dışı şirketin riskinin devam ettiğini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı banka ile dava dışı şirket arasında 05.01.2016 tarihinde 3.000,000,00 TL limitli genel kredi ve teminat sözleşmesi imzalandığı, davacının anılan sözleşmeye 3.000,000,00 TL limitle müteselsil kefil olduğu, yine davalı banka ile dava dışı şirket arasında 09.02.2017 tarihinde 50.000,000,00 TL limitli genel kredi ve teminat sözleşmesinin aktedildiği, davacının bu sözleşmede de 50.000,000,00 TL limitle müteselsil kefaletinin bulunduğu, yine davalı banka ile dava dışı şirket arasında 11.01.2016 tarihinde ticari kredi kartı sözleşmesi düzenlendiği, davacının 11.01.2016 tarihli ticari kredi kartı sözleşmesinde kefalet imzasının bulunmadığı, davacının dava konusu meskeni davalı lehine 1. derecede 250.000,00 TL limitle ipotek verdiği, 03.03.2021 tarihinde davalıya tebliğ olan ihtarname ile dava dışı şirketin ihtar tarihinden sonra doğacak borçları yönünden kefalet ve ipotek teminatlarından cayması nedeniyle, bu tarihten sonraki ... borçlardan sorumlu tutulamayacağı, ihtarname tebliği tarihinden önce kullandırılan kredilerin tamamının dava tarihi itibariyle tahsil ve tasfiye edildiği gerekçesi ile davanın kabulü ile ipoteğin terkinine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davalı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, Çorum İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Ada, 14 Parsel, 1 Numaralı bağımsız bölümde kayıtlı taşınmaz üzerine davalı lehine konulmuş olan 12.01.2016 tarih, 787 yevmiye no.lu, 250.000,00 TL bedelli ipoteğin fekki talebine ilişkindir.
B.Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacı adına kayıtlı taşınmaz üzerine konulan ipoteğin, davacının kefaletten dönme ve ipotek nedeniyle sorumlu olmadığı beyanına ilişkin 25.02.2021 tarihli ihtarnamenin hukuki sonuç doğurup doğurmayacağı, buradan varılacak sonuca göre ihtarnamenin davalı bankaya tebliğinden sonra kullandırılan kredilerin ve ... risklerin teminatını oluşturup oluşturmadığı noktasında toplanmaktadır.
Davalı banka ile dava dışı ... Makina Enerji İnş. San. Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan genel kredi ve teminat sözleşmeleri kapsamında davacı adına kayıtlı Çorum İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 86/1 Pafta, ... Ada, 14 Parsel sayılı taşınmazda kayıtlı, 12/396 arsa paylı, Asma Kat 1 no.lu mesken üzerinde ... Makina Enerji İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin borçlarının teminatını teşkil etmek üzere davalı banka lehine birinci dereceden 250.000,00 TL limitle ipotek tesis edilmiştir.
... tablosunun ekindeki “Sözleşme Şartları” başlıklı bölümün 1. maddesi; “... ve ... Bankası A.Ş. ile ... Makina Enerji İnş. San. Tic. Ltd. Şti. arasındaki anlaşmaya göre Bankacılık Kanununun izin verdiği konularda ... ve ... Bankası A.Ş.’nin .... şubeleri tarafından adı geçen lehine açılmış ve açılacak her türlü krediler ile verilmiş ve verilecek teminat mektuplarından ve kontrgarantilerden, ithalata ilişkin poliçelere bankaca konulan aval ve kabul şerhlerinden, adı geçenin keşideci, ciranta ve kefil sıfatıyla imzalamış olduğu ve imzalayacağı kambiyo senetlerinden, yine adı geçenin alacaklı bankaya vermiş olduğu ve vereceği kefalete dayalı taahhütlerinden adı geçenin alacaklı bankaya doğmuş ve doğacak tüm borçlarından 250.000,00 TL'na kadar olan kısmı .... ipotek etmeyi kabul ediyorum” hükmünü, aynı Şartların 2. maddesi de “Adı geçenin; alacaklı banka tarafından üçüncü şahıs ve şirketler lehine verilmiş ve verilecek kredilere ve her türlü borçlara kefaleti nedeniyle doğmuş ve doğacak borçlarının da işbu ipoteğin kapsamında olduğunu kabul ve beyan ederim” hükmünü içermektedir.
Bu durumda Mahkemece, ... Makina Enerji İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'nin davalı bankaya borçlarının bulunup bulunmadığı, risklerinin devam edip etmediği araştırılıp sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken İlk Derece Mahkemesince ihtarname tebliği tarihinden önce kullandırılan kredilerin tamamının dava tarihi itibariyle tahsil ve tasfiye edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne, Bölge Adliye Mahkemesince de davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
VI. SONUÇ: Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULARAK KALDIRILMASINA, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 hükmü uyarınca dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 29.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.