Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin gayrimenkul inşaat sözleşmesinden kaynaklanan, kambiyo senetlerinin borçsuzluğunun tespiti ve icra takibine karşı ihtiyati tedbir istemine ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Davacılar, müteahhit davalıların gayrimenkul inşaat sözleşmesini tamamlamamaları üzerine, alacaklı hanesi boş bırakılarak düzenlenmiş çok sayıda senedin (bono) haksız icra takibine konu edileceği endişesiyle davalılara hiçbir borçları olmadığını tespitini, senetlerin iptalini ve ihtiyati tedbir konulmasını talep ederken; davalılar ise inşaatın malzeme fiyatlarındaki fahiş artışlar nedeniyle durduğunu, davacıların ek maliyeti karşılamadığını ve bu senetleri üçüncü kişilere borçları karşılığında ciro ettikleri için iade edemediklerini ileri sürerek davanın reddini istemiştir.
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : BAŞKAN : ... ... KATİP : ... ...DAVACILAR : 1- ... - (T.C. Kimlik No: ...) 2- ... - (T.C. Kimlik No:...) VEKİLİ : Av. ... - DAVALILAR : 1- ... - (T.C. Kimlik No: ...) 2- ... - (T.C. Kimlik No: ...) VEKİLİ : Av. ... -DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı ilamı istinaf incelemesinden geçmiş, Konya BAM. . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı 23/10/2025 tarihli ilamı ile Mahkeme kararının kaldırılması üzerine dosya yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapılarak, yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Taraflar arasında bir gayrimenkul yapılmasına dair ekte sundukları 11.11.2020 tarihli sözleşmenin yapıldığını, bu sözleşme doğrultusunda davalıların davacılara ilgili gayrimenkulü 30.05.2021 tarihine kadar yapma taahhüdünde bulunduklarını, ancak ekte sundukları fotoğraflarda dikkate alındığında davalıların işe yapmadıklarını ve teslim etmediklerini, ilgili işin yapılması iç in diğer davacı ... tarafından yine ekte sundukları; 12.11.2021 düzenleme ve 05.07.2021 vade tarihli 47.000 TL, 12.11.2021 düzenleme ve 05.08.2021 vade tarihli 47.000 TL, 12.11.2021 düzenleme ve 05.09.2021 vade tarihli 47.000 TL, 12.11.2021 düzenleme ve 05.10.2021 vade tarihli 47.000 TL, 12.11.2021 düzenleme ve 05.11.2021 vade tarihli 47.000 TL, 12.11.2021 düzenleme ve 05.12.2021 vade tarihli 47.000 TL, 12.11.2021 düzenleme ve 05.01.2022 vade tarihli 47.000 TL, 12.11.2021 düzenleme ve 05.02.2022 vade tarihli 47.000 TL, 12.11.2021 düzenleme ve 05.03.2022 vade tarihli 47.000 TL, 12.11.2021 düzenleme ve 05.04.2022 vade tarihli 47.000 TL, Tarihli bonoların alacaklı kısmı yazılmamış olarak teslim edildiğini, davacının şu anda hem işini yaptırmadığını, hem de icra takibine borçlu olarak yansıyacak şekilde haciz baskısı altında olduğunu, yukarıda açıklanan hususlar dikkate alındığında hem işleri teslim edilmeyen davacıların mağduriyeti, hem de haciz baskısı altında kalmaları ye alındığında ilgili senetlerin davalılar veya herhangi bir 3. Kişi tarafından icra takibine konu edilmesinin davacıları hem manen hem de madden büyük zarara uğratacağını, bu sebeple davacının davalı tarafa hiçbir borcunun bulunmadığını, tüm bu sebeplerle davacı ... yönünden bahsi geçen 10 adet bono ile ilgili olarak davalı tarafa hiçbir borcu olmadığının ve davacı ... yönünden ise iş yapılıp teslim edilmediğinden ilgili sözleşmenin tek taraflı olarak fesih edildiğinin tespitini istemek zarureti hasıl olduğunu, bu nedenlerle davacıların davalılara ilgili senetler ve sözleşme yönünden hiçbir borcu olmadığının tespitine, senetlerin kötü niyetli olarak icra takibine konu edilebilmesi mümkün olduğundan ve senet alacaklı bölümü boş olduğundan hem davalılar hem de 3. Şahıslar yönünden ilgili senetlere dair açılacak icra takiplerinin takdiren teminatsız olarak, ihtiyati tedbir konulmasına, mahkeme aksi kanaatte ise veznede depo edilmek üzere uygun bir teminat karşılığında icra takibinin dava sonuna kadar ihtiyaten durdurulmasına, yapılacak yargılama sonucu davacının davalı tarafa borçlu olmadığının tespitine ve ilgili bonolar ile sözleşmenin iptaline, davalı tarafın alacağının %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir,Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların ikame ettikleri bu davanın usul ve yasaya aykırı olup, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davalıların dava dilekçelerinde belirtmiş oldukları bonolardan dolayı herhangi bir borçları olmadığının tespitini talep etmişlerse de, dava konusu edilen senetlere ilişkin olarak davacılara yönelmiş bir hukuki tehdidin söz konusu olmadığını, bunun yanında davalının davacı tarafla yapmış olduğu sözleşme kapsamındaki işi yapmaya başladığı, sözleşmenin ifası aşamasında demir, beton ve sair inşaat malzeme fiyatlarındaki fahiş artışlar nedeniyle işi devam ettiremediklerini, davacı tarafın yapılan müzakerelerde fiyat artışlarını kendisinin karşılayacağını ifade etmişse de bu sözünde durmadığını, bu nedenle de davalıların inşaata devam edemediklerini, davalının dava konusu bonoları borçlarına karşılık olmak üzere cirolamak suretiyle 3. kişilere devrettiğini, bu 3. Kişilerin çoğunlukla davalının malzeme tedarik ettiği kişiler olduğunu, davalının bahsi geçen senetleri, devretmiş olduğu ve halen borcunun bulunduğu 3. kişilerden geri alamadığı için davacılara iade edemediğini, davacıların ise, davalının yapmış olduğu kısım işe karşılık ödemek zorunda oldukları senetlerin dahi iadesini talep etmekle haksız olduğunu, davacıların davalının üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediklerini iddia etmişlerse de; davalının sözleşme hükümleri sözleşme tarihine kadar yerine getirmemesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, davalı tarafından ruhsat için başvuru yapıldığı, ancak ruhsatı 2021 yılı Nisan ayında alabildiklerini, pandemi nedeniyle devlet kurumlarında esnek çalışmanın uygulanması ve mimarı projeden kaynaklı sorunların çıkması nedeniyle ruhsatın geç alınabildiğini, yani hükümlerinin yerine getirilmesinde davalıya atfedilebilecek bir kusur bulunmadığını, davalıların davacılar ile iletişime geçip pandemi nedeniyle gecikmenin olduğunu, sözleşmenin yapıldığı tarihten sonra malzeme fiyatında artış olduğunu söz konusu sözleşmenin ifa edilmesinin kendisi için çekilmez hale geldiğini, malzeme bedelinin karşılanması halinde sözleşmeye devam edebileceğini belirttiğini, ancak davacıların malzeme bedelini karşılamayacaklarını ve sözleşmeyi feshetmek istediklerini söylediklerini, bunun üzerine sözleşmenin tarafların karşılıklı iradeleri ile feshedildiğini, ayrıca ruhsat alındıktan sonra davalı tarafından söz konusu gayrimenkulün temelinin de atıldığını, ancak davacıların sözleşmeyi feshetmek istemeleri nedeniyle gayrimenkulün yapımına devam edilemediğini, dolayısıyla davalı söz konusu sözleşmenin devamı için elinden geleni yaptığını ve karşı tarafın istediği üzerine sözleşme feshedildiği, bu nedenle davalıya atfedilecek bir kusur bulunmadığını, kötü niyet tazminatı taleplerinin de reddine karar verilmesi gerektiğini, bu nedenlerle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla; davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.Konya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği'nden, Konya Vergi Dairesi Başkanlığı'ndan, Selçuklu Belediye Başkanlığı'ndan ilgili evraklar temin edilerek dosya arasına alınmış, mali müşavir, harita mühendisi ve gayrimenkul değerlendirme uzmanından oluşan heyetten bilirkişi raporu alınarak, raporun taraflara tebliği sağlanmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, eser sözleşmesine dayalı verildiği iddia olunan senetlerden kaynaklanan menfi tespit ve senetlerin iptali istemine ilişkindir.Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı ilamı ile; "1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davacı ...'nın, davalı ...'e 12.11.2021 düzenleme , 05.07.2021 vade tarihli 47.000,00 TL bedelli,12.11.2021 düzenleme, 05.08.2021 vade tarihli 47.000,00 TL bedelli,12.11.2021 düzenleme, 05.09.2021 vade tarihli 47.000,00 TL bedelli,12.11.2021 düzenleme, 05.10.2021 vade tarihli 47.000,00 TL bedelli,12.11.2021 düzenleme, 05.11.2021 vade tarihli 47.000,00 TL bedelli,12.11.2021 düzenleme, 05.12.2021 vade tarihli 47.000,00 TL bedelli,12.11.2021 düzenleme, 05.01.2022 vade tarihli 47.000,00 TL bedelli,12.11.2021 düzenleme, 05.02.2022 vade tarihli 47.000,00 TL bedelli,12.11.2021 düzenleme, 05.03.2022 vade tarihli 47.000,00 TL bedelli,12.11.2021 düzenleme, 05.04.2022 vade tarihli 47.000,00 TL bedelli senetlerden dolayı borçlu olmadığının tespitine,2-Davacı ...'nın davalı ...' e 11/11/2020 tarihli sözleşmeden dolayı borçlu olmadığının tespitine, 3-Davacılar ... ve ...'nın, davalı davalı ...'e yönelik açmış oldukları davaların ayrı ayrı pasif husumet nedeniyle reddine," şeklinde karar verildiği, karar yönünden istinaf yoluna başvurulduğu görülmüştür. Konya BAM. . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı 23/10/2025 tarihli ilamı ile özetle; "Dava ; eser sözleşmesine dayalı verildiği iddia olunan senetlerden kaynaklanan menfi tespit ve senetlerin iptali istemine ilişkindir.Konya . Asliye Ticaret Mahkemesince, işin esasına dair tahkikatla yazılı şekilde ispat edilen eser sözleşmesinden kaynaklanan inşa ediminin tam olarak yerine getirilmediği kabulü ile davanın davalı ... yönüyle kabulüne, diğer davalı ... yönüyle ise pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş, karar davalılar vekilince istinaf edilmiştir. Ne var ki ; temel ilişkiye dayalı olarak senetlerin iptali talep edildiğinden ticaret mahkemesinin görevli olduğu kabulü hatalı olmuştur. Nitekim temel ilişkiye dayalı ikame edilen eldeki davada davacı tarafın tacir olmadığı da gözetildiğinde, mutlak ticari davanın varlığından da söz edilmeyecek ve dava temel ilişki çerçevesinde belirlenecek mahkemede görülecektir. ( Yargıtay HGK ... E- ... K sayılı ilamı, yine emsalen ; Yargıtay HD ... E- ... K sayılı ve aynı Dairenin ... E-... K sayılı ilamı, Yargıtay HD'nin ... E- ... K sayılı ilamı) ( Aynı yönde Dairemizin ... E- ... K sayılı ilamı)Temel ilişkinin tespitinde ise ; davacılar tacir olmadığı gibi davacının iddiasına ve sözleşmenin 3.2 maddesine göre sözleşmenin davacı yana ait taşınmaz üzerinde "villa yapım projesi" şeklinde eser sözleşmesi akdedildiği, davalı ...'in inşaat faaliyeti alanında tacir kaydı bulunduğu, davacıların ise sözleşmeye göre kendilerine ait taşınmaz üzerine villa inşa ettiren olarak ( arsa sahibi) sözleşme akdettikleri, Gelir İdaresi Başkanlığı yazı cevabı ile de davacı ...'nin ikamet amaçlı bina inşaa ettiren olarak bildirildiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte taraflarca bu hususta açık bir izahatte bulunulmadığı görülmektedir. O halde somut uyuşmazlıkta, davalı ...'ın dava konusu inşaat işlerini meslek edinen kişi olduğu anlaşılmakla birlikte davacı tarafın kendi arsaları üzerine ve ikamet amaçlı tek bir villa yaptırması üzerine bir anlaşma söz konusu ise Tüketici Mahkemesi görevli olacak, ikamet amaçlı değil yatırım yahut ticaret amaçlı içinde birden fazla villalar yer alan bir villa projesi yapım işi var ise de Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olacaktır. Bu yönde bir araştırma yapılarak görevsizlik kararı verilmesi gerekir iken davaya Asliye Ticaret Mahkemesi olarak bakılıp yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. ( Göreve dair emsal için ; Yargıtay HD ... E- ... K sayılı ilamı) " şeklinde karar verilerek Mahkememiz hükmü kaldırıldığından dosya Mahkememizin ... esas sırasına kaydedilmiştir. Mahkememizce Selçuklu İlçe Emniyet Müdürlüğüne yazı yazılmış, verilen cevapta; ... Mah. ... Sk. No: 4 Selçuklu / Konya adresine girildiğinde yapılan araştırmada adreste (davacı) ... ve Yüksel Kılcı isimli şahısların ikamet ettiği, villanın ikamet amaçlı kullanıldığı, villa projesinin yapım işi olduğu bilgilerine ulaşıldığı belirtilmiştir. Davacının mernis kayıtları UYAP üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; mahkememizce yapılan araştırmada, Selçuklu İlçe Emniyet Müdürlüğünün cevabi yazsısı ve davacının mernis kayıtları dikkate alınarak, dava konusu villanın davacı ... tarafından ikamet amaçlı kullanıldığı görülmekle Konya BAM. . HD.'nin ... esas ... karar sayılı 23/10/2025 tarihli ilamında belirtildiği üzere; davalı ...'ın dava konusu inşaat işlerini meslek edinen kişi olduğu anlaşılmakla birlikte davacı tarafın kendi arsaları üzerine ve ikamet amaçlı tek bir villa yaptırması üzerine bir anlaşma söz konusu ise Tüketici Mahkemesi görevli olacağı, ( Göreve dair emsal için ; Yargıtay HD ... E- ... K sayılı ilamı) belirtilmesi üzerine, Mahkememizin görevsiz olduğu, görevli Mahkemenin Tüketici Mahkemeleri olması sebebiyle, davanın görevsizlik sebebi ile reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;1-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİ ile mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,2-Konya Nöbetçi Tüketici Mahkemesinin GÖREVLİ olduğuna,3-6100 sayılı HMK'nun 20/1.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurması halinde dava dosyasının görevli KONYA NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin başvurmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına KARAR VERİLMESİNE, 4-6100 sayılı HMK.nun 20/1.maddesi gereğince kanun yoluna başvuru halinde bu başvurunun reddi halinde red kararının veya görevli yargı yerinin belirlenmesi halinde bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin başvurması halinde dava dosyasının Konya Nöbetçi Tüketici Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, bu süre içerisinde taraflardan birinin başvurmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına KARAR VERİLMESİNE, 5-6100 sayılı HMK.nun 331/2.maddesi gereğince harç ve yargılama giderlerinin davaya görevli mahkemece devam edilmesi halinde görevli mahkemece, aksi takdirde talep halinde mahkememizce DEĞERLENDİRİLMESİNE,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize veya başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/05/2026 Katip ... Hakim ... Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.