Federasyon başkanlık seçimi adaylık şartlarının (ücret ve delege desteği) ana statüdeki geçerliliği, Danıştay tarafından yönetmelik maddelerinin iptalinin ana statüye etkisi ve Yargıtayın bu konudaki bozma kararı sonrası davanın reddi üzerine temyiz incelemesi.
Özet: Bir federasyonun genel kurulunda, başkanlık adaylığı için kanunda öngörülmeyen ancak ana statüde bulunan "%15 üye teklifi" ve "başvuru ücreti" gibi ek şartların geçerliliği üzerine gelişen davada, ilk derece mahkemesi Danıştayın yönetmelik iptaline dayanarak seçimlerin iptaline karar vermişken, Yargıtay bu kararı, Danıştayın iptalinin ana statüyü doğrudan etkilemediği ve adaylık şartlarını yerine getirmeyen başvurunun reddinin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle bozmuş, bunun üzerine ilk derece mahkemesi davanın reddine hükmetmiş olup, davacı bu son kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/320 E., 2024/547 K.İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı dava dilekçesinde; davalı federasyonun 05.11.2016 tarihinde yapılan genel kurul toplantısı ve öncesinde federasyon başkanlığına aday olmak için Kanun'da (3289 sayılı Kanun) öngörülmeyen şartlara adaylık başvurusu için yaptığı ilanda yer verdiğini, Kanunda olmayan ilave şartların; "d) Üyelerin en az %15’inin yazılı teklifi, e) Adaylık başvuru ücret makbuzu, (2.000 TL)" olduğunu, Danıştay tarafından yönetmeliğin iş bu maddelerinin iptaline karar verildiğini, dava dışı ...nun başvurusunun iş bu iki nedenle reddedildiğini, delege olmayan kişilerin delege olarak kabul edildiklerini ve genel kurula katılarak oy kullandıklarını, genel kurulda divan tarafından gündem okunmadan görüşmelere geçildiğini, genel kurulun 183 delegenin katılımı ile açıldığını, gündemin 10. maddesi görüşülürken bu sayının 202'ye çıktığını, gündemin 11 ve devamı maddeleri görüşülürken salonda 25-30 kişi bulunduğunu, toplantı yeter sayısı ortadan kalktığı için alınan kararların yok hükmünde olduğunu, bu suretle yapılan genel kurulun mevzuattaki usul ve esaslara aykırı yapıldığı ileri sürülerek, alınan kararların tamamının iptalini talep etmiş; bilahare, yargılama devam ederken ise talep daraltılarak sadece başkanlık seçimine dair alınan kararların ( 12... . maddeler) iptali istenmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde ve duruşma ve aşamalardaki beyanlarında; dava dilekçesindeki iddia ve talebin hukuka uygun olmadığını, ana statünün 9. maddesinin 2. fıkrasının halen yürürlükte olduğununu, bu ana statü federasyonlarının genel kurullarında tüm delegelerin onayı ile kabul edildiğini ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 18.06.2019 tarihli ve 2016/529 Esas, 2019/222 Karar sayılı kararı ile; davalı federasyonun yönetmeliğindeki Kanunda bulunmayan "adaylık başvuru ücreti ve üyelerin en az %15’inin yazılı teklifini içeren dilekçe istenilmesinin hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığından; başvuru esnasında buna ilişkin makbuz ve dilekçe ibraz edilmesinin istenilmesine ilişkin söz konusu Yönetmeliğin 3. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde de, yasal isabet görülmemiştir." şeklindeki düzenlemenin Danıştay tarafından iptal edildiği, davalı ... Ana Statüsü'nün 9/3-(d) ve (e) fıkralarında "Başkan adaylarından başvuru sırasında" "Adaylık başvuru ücret makbuzu" ve "Üyelerin en az yüzde 15’inin yazılı teklifi" koşullarının uygulanmasının usul ve kanuna aykırı olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne ve genel kurulda alınan kararların ( 12... . maddeler) iptaline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin 18.06.2019 tarihli kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 14.12.2022 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİBölge Adliye Mahkemesinin 14.12.2022 tarihli kararının davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 22.02.2024 tarihli ve 2023/1425 Esas, 2024/1086 Karar sayılı ilamıyla Danıştay tarafından yönetmeliğin ilgili maddesinin kısmen iptalinin Ana Statüde başkan adaylığı için getirilen düzenlemenin de doğrudan iptali olarak değerlendirilemeyeceğinden, Ana Statünün ilgili maddesinin yürürlükte bulunduğu için seçimde başkanlık adaylığı başvurularının Ana Statüye göre belirlenmesi gerektiği, başkan adaylığı için Ana Statünün (d) bendinde ücret makbuzu ve (e) bendinde de üyelerin en az %15'inin yazılı teklifi olması gerektiği, davacının başkanlık adaylığı başvurusu olmadığı, dava dışı başkan adaylarından ...'nun ise adaylık başvuru ücretini yatırmadığı ve yeterli delegenin desteğini sağlayamadığı gerekçesi ile adaylık başvurusunun reddedildiği, dolayısıyla dava dışı ...'nun başkanlık için aranan şartları taşımadığı için Mahkemece açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile davanın kabul edilmesi doğru görülmeyerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı doğrultusunda davanın reddine karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde; Yargıtayın bozma kararının hatalı olduğunu, Danıştay 10. Dairesinin, Kanun'da olmayan adaylık şartlarının daha alt düzeyde normlarla ağırlaştırılamayacağından Yönetmeliğin adaylık şartlarını ağırlaştıran maddelerinin iptaline karar vererek Kanuna üstünlük tanıdığı ve seçilme şartlarının Kanun'da belirlendiği şekilde uygulanmasının gerektiğine yer verdiğini, dava dilekçesinde genel kurul iptali için ileri sürdükleri hususların bununla sınırlı olmadığını, diğer sebeplere ilişkin delillerin toplanmadığını ve bilirkişilerden raporda alınmadığını, delege yasaklılığı olan delegelerin genel kurula katıldığını ve karar yeter sayısı olmadan kararlar alındığını ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeDosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, federasyon genel kurul toplantısı ile alınan kararların iptali istemine ilişkindir.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, yapılan yargılama ve uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirmesine, uyulan bozma ilamı doğrultusunda hüküm verildiğine ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, uyulan bozma ilamı ile İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VII. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararın ONANMASINA,615,40 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 116,60 TL'nin temyiz eden davacıdan alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, gönderilmesine,01.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.