Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin, alt yüklenicinin ayıplı ve eksik iş tesliminden kaynaklanan alacak davası gerekçeli kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, bir inşaat projesinde ana yüklenici konumundaki davacı firmanın, alt yüklenici olan davalıya karşı, pansiyon kapıları ve mobilyalarının yapımını içeren eser sözleşmesinden kaynaklanan, işlerin gecikmeli ve ayıplı ifa edilmesi nedeniyle uğradığı maddi zararların tazmini talebiyle açtığı davayı özetlemektedir; davacı, eksik ve hatalı işlerin düzeltilmesi için kendisinin müdahale ettiğini belirterek, tespit edilen zararlar karşılığında 30.000 TL kısmi alacak ve ticari faiz ile davalının taşınır/taşınmazlarına ihtiyati tedbir konulmasını talep etmektedir.
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : VEKİLİ : DAVALI : VEKİLİ : DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı 24/04/2025 tarihli ilamı istinaf incelemesinden geçmiş, Konya BAM. . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı 14/07/2025 tarihli ilamı ile mahkeme hükmünün kaldırılmasına karar verilmesi üzerine, Mahkemimiz dava dosyası yukarıda belirtilen esas sırasına kaydı yapılarak yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirket, Konya’da mimarlık ve inşaat sektörü konusunda iştigal ettiğini, Burdur İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği'nin Burdur Karamanlı ilçesi Ortaöğretim Pansiyonu yapımı işi için yapılan ihale sonucunda iş davacı firmada kaldığını, taraflar arasında sözleşme yapıldığını, davacı firma, Burdur İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği ile sözleşme şartları ve teknik şartname çerçevesinde anlaştığını, davacı uhdesindeki işi sözleşme kapsamında tamamladığını, ancak bu süreçte davacı sözleşmeye uygun bir biçimde pansiyon kapılarının ve mobilyalarının yapımı amacıyla alt yüklenici olan ... ile 2017 yılında ilgili işin yapımı için anlaşıldığını ve alt firmaya dilekçe ekinde sunulan ve ihale kapsamında bulunan proje, teknik şartname, birim fiyat tarifeleri detayları birlikte teslim edildiğini, alt firmaya siparişler verildiğini, ayrıca inşaat mahallinde, yerinde ölçü alınarak yapılacak işlerin projelere uygun ölçülerinin kontrolünün yaptırıldığını, yine idare, kontrolönör ile görüştürüldüğünü, projeye uygun imalat ve malzemeler belirlendiğini, örnek imalatlar yapılarak idareye teslim edildiğini, ancak davalı ... gecikmeli ve ayıplı olarak işleri yerine getirdiğini, davalı bu durumdan haberdar edilmesin rağmen ayıpları ve eksikleri gidermediğini, Tefenni Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... Değişik iş numaralı dosyası ile delil tespiti talep edilerek davalının eksik, ayıplı ve noksan yaptığı işlerin tespitinin yaptırıldığını, böylelikle davacının uğradığı zararın ortaya çıktığını, işin geçici kabulü eksikler belirlenerek yapıldığını, eksikler ve hatalı imalatlar kesin kabul tarihine kadar giderilmediği için kesin kabul yapılamadığını, alt yüklenici ... tarafından ayıplı bir şekilde iş teslim edilmesi üzerine davacı kesin kabul alabilmesi ve şartnameye uygun hale gelmesi amacıyla 04.02.2019 tarihinde düzenlenen geçici kabul tutanağında belirtilen eksik, noksan ve kusurlu olduğu belirtilen süpürgelik tamiri, projesine uygun yapılmayan banko, eğilip bükülen dolap kapakları, kapılarda montaj ve işçilik hatalarını davacı tarafından düzeltilerek şartnameye uygun hale getirildiğini, bu süreçte davacının ciddi anlamda maddi zarara uğradığını belirterek, davacının daha fazla hak kaybına uğramaması sebebiyle davalı üzerindeki taşınır ve taşınmazlara ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla kısmi alacak niteliğinde olan 30.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı taraf davaya herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır. Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.Mahkememizce Konya Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığı'na, Konya Vergi Dairesi Başkanlığı'na, Tefenni Sulh Hukuk Mahkemesi'ne yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. Mimar, İnşaat Mühendisi, Kadastro Bilirkişilerinden rapor alınarak, taraflara raporun tebliğinin temini sağlanmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava ; eser sözleşmesinden ( taşeron) kaynaklanan eksik-ayıplı iş bedeli istemine ilişkindir.Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içeren bir iş görme akdîdir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser yüklenicinin sermayesi, sanat ve becerisini kullanarak gerçekleştirdiği sonuçtur. İş sahibi ısmarladığı eserin belli nitelikler taşımasını, amacını karşılamasını arzu eder. Şayet ısmarlanan eser iş sahibinin beklentisini karşılamıyorsa sözleşmenin yararlar dengesi iş sahibi aleyhine bozulur. Bu bakımdan eser, fen ve sanat kurallarına uygun ve iş sahibinin amacını karşılar nitelikte imâl edilmelidir. Aksi halde eser ayıplıdır ve yüklenicinin ayıba karşı zararlı sonuçtan sorumluluğu ortaya çıkar. Bir tanımlama yapmak gerekirse; yüklenicinin ayıba karşı zararlı sonuçtan sorumluluk borcu, yüklenicinin eseri teslim borcunun tamamlayıcısı olarak, meydana getirdiği eserde ortaya çıkan ayıp ve eksiklikleri üstlenme borcudur. Bu gibi durumlarda eserde dürüstlük kuralları gereğince bulunması gereken niteliklerin yokluğu söz konusudur.Mahkememizce Tefenni Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş Tespit sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporunun incelenmesinde; balkonların, elbise dolaplarının, eksik süpürgeliklerin projeye uygun hale getirilebilmesi için toplam 310.775 TL maliyetinin tespit edildiği belirtilmiştir. Mahkememizce yazılan talimat ile Tefenni Asliye Hukuk Mahkemesi kanalı ile keşif icra edilerek Mimar Bilirkişisi, İnşaat Bilirkişisi ile Kadastro Bilirkişisinden oluşan heyetten rapor alınmış, 16/11/2023 tarihli raporda sonuç olarak; Davaya konu Burdur İl Özel İdaresinin Burdur Karamanlı İlçesi Orta Öğretim Pansiyon yapım işinde eksik ve ayıplı yapılan işlerin detay proje ve eklerine uygun olarak yapılabilmesi için keşif tarihi itibarıyla; danışma bankoları yapılması 13.224,78 TL, elbise dolapları yapılması 963.755,83 TL, kapı kanadı ve kasa tamiratı 2.500,00 TL, süpürgelik yapılması 3.500,00 TL olmak üzere toplam 982.982,61 TL olarak belirtilmiştir. Aynı bilirkişi heyeti 08/07/2024 tarihli 1. ek raporda sonuç olarak; 11/01/2023 Dava tarihinde, elbise dolapları yapılması 966.331,09 TL, danışma bankoları yapılması 13.260,12 TL, Kapı kanadı ve kasa tamiratı 1.913,80 TL Süpürgelik yapılması 2.679,33 TL olmak üzere toplam 984.184,34 TL olarak hesaplanmıştır.Davacı vekili 05/03/2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; 30.000 TL olarak kısmi alacak davasını, 954.184,34 TL ıslah ederek 984.184,34 TL'ye yükselttiklerini belirtmiştir. Mahkememizin ... Esas ... Karar sayılı 24/04/2025 tarihli ilamı ile; "Davanın kabulü ile 984.184,34 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine," şeklinde karar verildiği, karar yönünden istinaf yoluna başvurulduğu görülmüştür. Konya BAM. . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı 14/07/2025 tarihli ilamı ile özetle; ''....Bununla birlikte ; dava dilekçesinden sonra duruşma gününü bildirir tensip ara kararının 18.04.2023 tarihinde aynı adreste davalının eşine tebliğ edildiği, UYAP'tan yapılan sorgulamada davalının tebligat yapılan eşi ile halen evli olduğu, davalı hakkında açılan dava sorgulama listesinde de aile mahkemesinde devam eden bir boşanma dosyası kaydı bulunmadığı görülmekle 18.04.2023 tarihli ( mernis adresine 21/1 uyarınca yapılan) tebligatın usule uygun olduğu, ( en geç) 18.04.2023 tarihi itibariyle davalının davadan haberdar olduğunun kabul edilmesi gerektiği ve 18.04.2023 tarihinden itibaren 2 haftalık kesin süre içinde cevap dilekçesinin sunulması gerektiği, eldeki dosyada davalı tarafça süresi içinde cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmaktadır. Ne var ki ; HMK 128. maddesi uyarınca süresinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacı tarafça ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağından taraflar arasında bir eser sözleşmesi bulunduğu yönüyle ispat yükü yine davacı taraftadır. ........Bu halde mahkemesince ; eser sözleşmesinin varlığının ispatı yönüyle ispat yükünün davacıda olduğu ve yazılı ispat gerektiği gözetilerek, tarafların ticari defterleri de incelettirilmek suretiyle evvela taraflar arasında geçerli bir eser sözleşmesi bulunup bulunmadığı, eser sözleşmesi kurulduğu ispat edilir ise kapsamının ne olduğu hususunun değerlendirilmesi ile bu kapsamda eksik ayıplı iş bulunup bulunmadığı tespit edilerek sonucuna göre hüküm tesis edilmelidir. Zira davalı, taraflar arasında eser değil satım sözleşmesi kurulduğunu iddia etmektedir.Kabule göre de ; eser sözleşmesinin varlığı ispat edilir ise, ( keşif tarihi değil) TBK 481. Maddesi uyarınca eksik-ayıplı işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiç değerine göre eksik-ayıplı iş bedeli hesabı yapılmalıdır. ( D.İş tespitlerinden faydalanmak suretiyle ve ancak D.İş tespiti raporundaki bedellerle bağlı kalınmaksızın yeniden hesap yapılmalı ve rayiç bedele kar ve KDV dahil olduğundan ayrıca yüklenici karı ile KDV dahil edilmemelidir.)Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş," gerekçesi ile karar kaldırılmış, dosya Mahkememizin ... esas sırasına kaydedilmiştir. Mahkememizce tarafların ticari defterleri SMMM bilirkişi tarafından incelenmesi sağlanmış bilirkişi 16/02/2026 tarihli raporda sonuç olarak; Davacı Taraf İncelemeleri; davacı ... Şirketi’nin uyuşmazlık konusu dönemler için ticari defterlerini yasal süresi içerisinde onayladığı, ticari defterlerine yapılan kayıtların muhasebe tekniği açısından birbirini doğrular nitelikte olduğu tespit edildiği, davacı Küpedağ Mimarlık Mühendislik Şirketi’nin ticari defter kayıtlarına göre; takip & dava tarihi itibarıyla davalı taraftan bakiye borç ya da alacağının olmadığı gözlemlendiğini, davalı tarafın defterlerinin incelenmesinde; davalı ... uyuşmazlık konusu dönemler için ticari defterlerini yasal süresi içerisinde onayladığı, ticari defterlerine yapılan kayıtların muhasebe tekniği açısından birbirini doğrular nitelikte olduğu tespit edildiği, davalı ... ticari defter kayıtlarına göre; takip & dava tarihi itibarıyla davacı taraftan bakiye borç ya da alacağının olmadığı gözlemlendiği, yapılan incelemede, davacı tarafından, ayıplı olduğu iddia olunan işlerin giderimi amacıyla yapıldığı beyan edilen ve dosyaya ibraz olunan faturaların toplam tutarının KDV Hariç 78.065,34 TL, KDV Dahil ise 88.259,75 TL olduğu anlaşılmıştır. Yapılan incelemede, işbu faturaların davacı şirketin ticari defterlerine usulüne uygun biçimde kaydedildiği, söz konusu faturalara konu işlerin; dava konusu ayıplarla bağı bulunup bulunmadığı, yapılan işlerin mahiyeti ve gerekliliği, fatura bedellerinin, ayıbın ortaya çıktığı tarih itibarıyla mahalli piyasa rayicine uygunluğu hususları, mali inceleme kapsamımın dışında olup, teknik ve hukuki bir değerlendirme gerektirdiği, bu nedenle, anılan giderlerin dava konusu uyuşmazlıkla bağlantısı ve hesaplanan bedellerin yerindeliği hususundaki nihai kararın mahkemenin takdirinde bulunduğu, taraflar arasında, uyuşmazlık konusuna ilişkin yazılı bir sözleşmenin bulunmadığı tespit edildiği, yapılan açıklamalar ve tespitler doğrultusunda, değerlendirme, delillerin lehe veya aleyhe sonuç doğurma niteliklerinin takdirinin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir. Tüm dosya kapsamı üzerinden yapılan değerlendirmede; Konya BAM. . HD.'nin ... Esas ... Karar sayılı 14/07/2025 tarihli ilamı ile belirtildiği üzere, kurulduğu iddia edilen temel hukuksal ilişki TBK'nın 470. maddesinde tanımlanan eser sözleşmesidir. Kural olarak, eser sözleşmesi, zorunlu şekil koşuluna bağlı değildir. Ancak, sözlü yapılan sözleşme inkâr edildiği takdirde, sözleşmenin yapıldığı zamandaki miktar veya değeri HMK'nın 200. maddesindeki miktardan fazla ise akdî ilişkinin anılan yasa hükmü gereğince davacı tarafından yazılı delille kanıtlanması zorunludur. HMK’nın 202. maddesindeki delil başlangıcı bulunmaması ve 203. maddesindeki tanıkla ispatı mümkün olan hallerin varlığının da ileri sürülüp kanıtlanmaması halinde tanık beyanı ile akdi ilişkinin varlığının ispatı mümkün değildir. Nitekim eldeki dosyada davalının tanık dinlenmesine muvafakati de bulunmamaktadır. ( Yargıtay HD ... E- ... K sayılı ilamı; aynı Dairenin ... E- ... K sayılı ilamı gibi eser sözleşmeleri için yerleşik uygulamalar bu yöndedir.) HMK 128. maddesi uyarınca süresinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacı tarafça ileri sürülen vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağından taraflar arasında bir eser sözleşmesi bulunduğu yönüyle ispat yükü yine davacı taraftadır. Mahkememizce taraflar arasındaki eser sözleşmesinin varlığına ilişkin delillerini sunmak üzere davacıya süre verilmiş, davacı vekilince herhangi bir belge sunulamamış, 16/02/2026 tarihli bilirkişi raporunda da taraflar arasında uyuşmazlık konusuna ilişkin bir sözleşmeye rastlanılmadığı, davalı ticari defter kayıtlarına göre, davacı tarafa bakiye borç ya da alacağının olmadığının, davacı ticari defter kayıtlarına göre de davalı taraftan bakiye borç yada alacağının olmadığının belirtildiği anlaşılmakla, eser sözleşmesinin varlığı davacı tarafça ispat edilemdiğinden davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdkai şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;1-Davanın REDDİNE,2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 732 TL nispi karar ve ilam harcından, ıslah harcı dahil peşin alınan 17.332,33 TL harcın mahsubu ile kalan 16.600,33 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca (dava değerinin 984.184,34 TL olduğunun kabulü ile) davalı vekili için 153.627,65 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 1.560 TL yargılama giderinin, davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, 6-Taraflarca yatırılan gider avansından artan kısmının 6100 s. HMK.nun 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde re'sen taraflara iadesine, Dair, e-duruşma ile katılan davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/05/2026 Katip Hakim Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.