Asıl işverenin, iş kazası sonucu SGKya ödediği rücuen tazminatın alt işverenden tahsili için ticari hizmet sözleşmesine dayalı itirazın iptali davası.
Özet: Asıl işveren davacı, alt işverenin işçisinin vefatıyla sonuçlanan iş kazası sonrası Sosyal Güvenlik Kurumuna yaptığı ödemeyi, sözleşmeden kaynaklanan rücu hakkına dayanarak alt işveren davalıdan tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine itiraz edilmesi üzerine açtığı itirazın iptali davasında, bilirkişi raporuyla davalı alt işverenin iş kazasından doğan tüm sorumluluğunun bulunduğu ve davacının icra takip tarihi itibarıyla 140.370,85 TL tutarında rücu alacağının haklı olduğu belirlenmiştir.

T.C. ...3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/788 Esas - 2026/336

T.C.
...
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/788
KARAR NO : 2026/336
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/10/2025
KARAR TARİHİ : 22/04/2026
K.YAZIM TARİHİ : 24/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili ...Ağır sanayi İnş ve Taah. AŞ.'nin asıl işveren olarak faaliyet gösterdiği ... ... HES Projesi işyeri işçilerinden... .... .... tarihinde geçirdiği iş kazasında vefat ettiğini, Kurum tarafından ölen sigortalının eşi ...'e 33.304,69 TL ve çocukları Sefa İpek'e 8.147,39, Merve İpek'e 10.732,66 TL olmak üzere toplam 52.184,74 TL ilk peşin değerli gelir bağlandığını, İş Kazası nedeniyle, ... Asliye Ceza Mahkemesinde görülen kamu davası sonucunda verilen 2012/31 Esas, 2014/140 Karar sayılı kararda, iş kazasının meydana gelmesinde davalılardan .... .... .... ' ın kusurlu bulunarak cezalandırılmalarına karar verildiğini ve verilen kararın Yargıtayca onanarak kesinletiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu, İş (Kurumun İşverenden Rücuen Tazminat İstemli) davasını, ... Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/96 Esas dosyası ile, müvekkili ...Ağır Sanayi İnş ve Taah. AŞ.'nin asıl işveren olarak faaliyet gösterdiği, diğer davalı ... İnş Nak San. Tic. Ltd. Şti alt işveren olarak faaliyet gösterdiği HES İnşaatında alt işveren işçisi olan kalıpçı olarak çalışan ...' in 13/12/2011 tarihinde kalıpların çarpması sonucu kalıplarla birlikte düşerek geçirdiği iş kazasında vefat ettiğini, sigortalının ölümü sebebiyle hak sahipleri eşi ...'e 33.304,69 TL ve çocukları Sefa İpek'e 8.147,39, Merve İpek'e 10.732,66 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığı, yapılan ödemelerin tahsili amacıyla davasını açtığını, ... Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/96 Esas 2022/100 sayılı kararı ile Sosyal Güvenlik Kurumu'nun açmış olduğu dava kabulüne hüküm kurulmuş olup, yapılan istinaf başvurusu ile Esastan reddine karar verilerek 02.12.2024 tarihinde karar kesinleştiğini, ... Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/96 Esas 2022/100 sayılı kararını, Sosyal Güvenlik Kurumu ... İcra Dairesi 2025/19222 dosyası ile takibe konu ederek, dosya borcunun tamamını 138.523,55 TL + 8.863,43 TL olarak toplamda 147.386,98 TL tutar müvekkili şirket tarafından zorunlu olarak ödendiğini, mevcut sözleşme gereği ... İnşaat Nakliyat Ltd. Şti. aleyhine, müvekkili şirket tarafından, ... İcra Dairesi 2025/19222 Esas dosyasına ödenen 147.386,98 TL'nin tahsili için, ...5. Genel İcra Dairesi 2025/48839 Esas dosya ile takip başlatıldığını, davalı takipte belirtilen tutarı ödeyeceğini söylemiş ise de takibe karşı herhangi bir borcunun olmadığı iddiasıyla itirazda bulunduğunu, bu sebeple takibin durduğunu, borçlu her ne kadar itiraz dilekçesinde herhangi bir borcunun bulunmadığını iddia etmiş ise de, söz konusu borcun varlığının ortada olduğunu, arabuluculuk başvuru neticesinde sürecin anlaşmama ile sonuçlandırıldığını, izah edilen nedenlerle; fazlaya ilişkin dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla, Öncelikle İhtiyat-i tedbir talebinin kabulüne, davalı yanın ...5. Genel İcra Dairesi 2025/48839 Esas dosyasına yaptığı haksız ve kötü niyetli itirazının iptali ile takibin devamına, haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz eden borçlu(davalı) aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı tarafa usulüne uygun dava dilekçesi ekli duruşma gün ve saatini bildirir ihtaratlı davetiye tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmış, davalı süresinde cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının, iş kazası kapsamında yargı kararına dayanarak yapılan ödemenin rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davası olduğu, rücuen alacak miktarı ve ferilerine ilişkin olduğu anlaşıldı.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmıştır.
Bilirkişiden alınan 19.02.2026 tarihli raporda:Davacı ile davalı arasındaki taşeron sözleşmesinin "İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği" başlıklı 15. maddesi uyarınca, iş kazasından doğan tüm sorumluluğun münhasıran ... İnşaat'a ait olduğunun kabul edilmesi nedeniyle, davacının, SGK'nın alacaklı olduğu icra dosyasına ödediği tutarları davalıdan rücuen talep edebileceğini, rücu alacağına icra dosyasına ödeme yapıldığı tarihten itibaren avans faizi işletebileceğini, buna göre davacının icra takip tarihi itibariyle alacak tutarının 138.523,55 TL asıl alacak ve 1.847,30 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 140.370,85 TL olduğunu, bu miktarların ve inkar tazminatı talebinin kabul edilip edilemeyeceği yönündeki nihai takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.
... Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/31 Esas, 2014/140 Karar sayılı kararda, iş kazasının meydana gelmesinde Davalılardan Ümit Şenyerli, Mehmet Tiyisti, Yusuf Taner, Mevlüt Aslan ve Adem Yazgan' ın kusurlu bulunarak cezalandırılmalarına karar verilmiş ve verilen kararın Yargıtayca onanarak kesinleşmiştir.
... Asliye Hukuk Mahkemesi (İş Mahkemesi Sıfatıyla) 2017/96 esas sayılı dava dosyasına ait mahkeme ilam suretinin incelenmesinde, davacısının Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı, davalılarının ise işbu dosyanın taraflarının da bulunduğu kişiler olduğu, konusunun Kurumun İşverenden Rücuen Tazminat İstemli olduğu, 02.11.2022 tarihinde verilen karar ile "1-Davacının davasının kabulü ile; 43.052,41-TL kurum alacağının, (26.092,37-TL'sinden davalılar ... sorumlu olmak üzere) tahsis ve onay tarihi olan 31.07.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli 2.940,91-TL karar ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına, (davalılar ...'ın 1.782,36-TL'lık kısmından sorumlu olmak koşuluyla) 3-Davacı tarafından yapılan 5.496,83-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, (davalılar ... .... ... 'ın 3.331,41-TL'lık kısmından sorumlu olmak koşuluyla) 4-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT uyarınca 9.200,00-TL avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, (davalılar ...'ın 5.575,75-TL'lık kısmından sorumlu olmak koşuluyla)" şeklinde hüküm kurulduğu, kararın BAM denetiminden geçerek 02.12.2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
... İcra Dairesinin 2025/19222 esas sayılı dosyası suretinin incelenmesinde, alacaklısının Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı olduğu, borçlularının ...Ağır Sanayi İnşaat Ve Taahhüt Anonim Şirketi, ... İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, Mehmet Tiyisti, Ümit Şenyerli, Adem Yazgan, Yusuf Taner, Mevlüt Aslan olduğu, takip dayanağının ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017 / 96 esas ve 2022/100 karar sayılı 02/11/2022 karar tarihli ilamı olduğu, 69.353,53 TL ve 51.082,84 TL olmak üzere toplam 120.436,37 TL üzerinden 24/06/2025 tarihinde ilamlı icra takibinin başlatıldığı, ...A.Ş. Tarafından dosya borcuna mahsuben 07.07.2025 tarihinde 138.523,55 TL ve 25/07/2025 tarihinde 8.863,43 TL olarak ödenmeler yapılmış olduğu ve 28/07/2025 tarihinde dosyanın infaz ile kapatılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
...5. Genel İcra Dairesinin 2025/48839 esas sayılı dosyası suretinin incelenmesinde, alacaklısının bu davanın davacısı olan ...Ağır Sanayi İnşaat Ve Taahhüt Anonim Şirketi olduğu, borçlunun bu davanın davalısı olan ... İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, takibe dayanak olarak "... İcra Dairesinin 2025/19222 Dosyasına Ödenen Paranın Faizi İle Birlikte Rücu Talebimiz" olarak gösterildiği, ekinde 07.07.2025 tarihli 138.523,55 TL tutarındaki tahsilat makbuzunun ve ... İcra Dairesinin 2025/19222 esas sayılı dosyasına ait icra emrinin bulunduğu, 138.523,55 TL asıl alacak, 1.847,30 TL 07.07.2025 - 18.07.2025 tarihleri arası işlemiş faizi, olmak üzere toplam 140.370,85 TL üzerinden, 18.07.2025 tarihinde başlatılmış olduğu, ödeme emrinin tebliği üzerine süresinde borca itiraz edilmesi sebebiyle takibin durdurulmuş olduğu anlaşılmıştır.
Toplanan delillere göre; davacı ...Ağır Sanayi İnşaat ve Taahhüt A.Ş.'nin (Ana Yüklenici) davalı ... İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nden (Taşeron) Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) iş kazası nedeniyle açılan davada hükmedilen alacakları, icra vasıtasıyla ödemesi nedeniyle, rücuen alacağının tahsili için eldeki davayı açmıştır. Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
Hükme esas alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere , davacı ile davalı şirket arasında "... HES Projesi Betonarme İşleri Taşeron Sözleşmesi" imzalanmıştır. Bu sözleşmenin "İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği" başlıklı 15. maddesi, taşeronun ( ... İnşaat) çalıştırdığı işçilerin uğrayabileceği kaza, yaralanma, meslek hastalığı, maluliyet gibi durumlardan veya bunun neticesi olarak ortaya çıkan zarar ve tazminatlardan sadece ve münhasıran kendisinin sorumlu olacağını ve ana yüklenicinin (...) hiçbir sorumluluk yüklenmeyeceğini açıkça belirtmektedir. Aynı madde, taşeronun iş esnasındaki kazalardan ve bu kazaların sebep olacağı her türlü zarar ve tazminattan doğrudan doğruya bizzat ve kesin olarak sorumlu olduğunu da vurgulamaktadır. Bu hükümler, iş kazasının meydana gelmesinde alt işverenin tam sorumluluğunu öngören sözleşmesel bir düzenlemedir.
...A.Ş., SGK'ya karşı müteselsil sorumlu olması nedeniyle icra dosya alacağının tamamını ödemek zorunda kalmıştır. Ancak davacı ve davalı arasında imzalanan taşeron sözleşmesinde, iş kazalarından kaynaklanan tüm sorumluluğun münhasıran taşerona ait olduğuna dair açık hükümler bulunmaktadır (Madde 15). Bu tür sözleşmesel düzenlemeler, işveren ile alt işveren arasındaki iç ilişkide rücu hakkının kapsamını belirler. Yargıtay içtihatlarına göre, asıl işverenin iş mahkemesi kararı ile hüküm altına alınan ve ödediği işçi alacaklarını alt işverene rücuen talep etme hakkı bulunmaktadır. Özellikle, iş mahkemesi davasının alt işverene ihbar edildiği ve dava dışı işçi lehine verilen kararın kesinleştiği durumlarda, asıl işverenin ödediği bedelin tamamını (faiz ve icra masrafları dahil) alt işverenden rücuen tahsiline karar verilmesi gerektiği kabul edilmektedir. Zira, asıl işveren konumundaki davacının, dava dışı işçiye ödenen bedelin tamamının ödeme tarihinden itibaren davalı alt işverenden rücuen tahsiline karar verilmesi gerekir (Yargıtay 23. HD, E. 2016/5185, K. 2019/2064, T. 16.05.2019). Bu karar, asıl işverenin iş mahkemesi kararının kesinleşmesinden sonra makul süre içinde ödeme yapması durumunda, ödediği tüm bedeli (faiz ve masraflar dahil) alt işverene rücu edebileceğini ortaya koymaktadır. Somut olayda da ..., davalı ile birlikte müteselsilen borçlu oldukları SGK'nın rücu alacağını icra dosyasına ödemek zorunda kalmıştır ve sözleşme gereği bu sorumluluğun davalı ... İnşaat'a ait olacağı değerlendirilmiştir.
... Asliye Hukuk Mahkemesi 2017/96 Esas 2022/100 sayılı kararı ile Sosyal Güvenlik Kurumu'nun açmış olduğu dava da davanın kabulüne karar verilerek, yapılan istinaf başvurusu ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilerek 02.12.2024 tarihinde karar kesinleşmiş olup, ... İcra Dairesi 2025/19222 dosyası ile alacağı dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumu ... Asliye Mahkemesi kararını takibe konu etmiş, dosya borcu 147.386,98 TL tutar davacı şirket tarafından ödenmiş olup, davacı tarafça bilirkişi raporu ile talep edilen alacağın varlığının kanıtlandığı davacı ile davalı arasındaki taşeron sözleşmesinin "İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği" başlıklı 15. maddesi uyarınca, iş kazasından doğan tüm sorumluluğun münhasıran ... İnşaat'a ait olduğundan, davacının, SGK'nın alacaklı olduğu icra dosyasına ödediği tutarları davalıdan rücuen talep edebileceği, rücu alacağına icra dosyasına ödeme yapıldığı tarihten itibaren avans faizi işletebileceği buna göre davacının icra takip tarihi itibariyle alacak tutarının 138.523,55 TL asıl alacak ve 1.847,30 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 140.370,85 TL olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
Davanın KABULÜ ile;
...5.Genel İcra Dairesinin 2025/48839 E. Sayılı dosyasında davalının takibe itirazın iptali ile takibin aynen devamına,
Alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine,
Alınması gereken 9.588,73TL harçtan peşin alınan 1,913,30TL harcın mahsubu ile eksik alınan 7.675,43TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,
Davacı tarafından yatırılan toplam 2.616,20TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ve takdir olunan 45.000,00TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan ve UYAP sisteminde kayıtlı toplam 6.130,00TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık sürede verilecek dilekçe ile ...Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.22/04/2026