İş kazasından kaynaklanan sürekli iş göremezlik ve maddi manevi tazminat davasında, kusur dağılımı ile usuli kazanılmış hakların gözetilmesini gerektiren, birden fazla bozma kararı sonrası karmaşık yargılama süreci.
Özet: Bu yargı kararı, bir iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat ile menfi tespit davalarını kapsayan, daha önce iki kez bozulmuş ve yeniden yargılanmış bir davanın temyiz incelemesi sonucunda, mahkemenin bozmaya uyularak verdiği üçüncü kararını değerlendirmektedir; süreçte ilk karar ve ardından birleşen davayla birlikte verilen ikinci karar kusur dağılımı, tazminat hesabı ve usuli kazanılmış haklar gibi gerekçelerle Yargıtayca bozulmuş olup, üçüncü yargılama sonucunda, bir davalı aleyhine maddi ve kısmen manevi tazminat ile tedavi gideri talepleri kabul edilirken, diğer davalılar aleyhindeki davalar reddedilmiş ve Yargıtay bu karmaşık dava sürecinde mahkeme kararını tekrar bozmuştur.
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/298 E., 2025/171 K.Taraflar arasında Mahkemede görülen iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne, birleşen dava yönünden davacı ...’ın davasının reddine, davacı ...’ın davasının kabulüne karar verilmiştir.Mahkeme kararı asıl dava davacısı/birleşen dava davalısı ... vekili ile asıl dava davalısı/birleşen dava davacısı ... vekili tarafından temyiz edilmek ve temyiz eden ... vekili tarafından duruşma talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin ve işin duruşmaya tabi olduğunun anlaşılması nedeniyle duruşma talebinin kabulüne karar verildikten sonra duruşma için 24.03.2026 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü murafaalı temyiz eden asıl dava davacısı birleşen dava davalısı adına Av. ... ile asıl dava davalısı birleşen dava davacısı ... adına Av. ... ve asıl dava davalısı... A.Ş. adına Av. ... ... geldiler. Asıl dava davalısı birleşen dava davacısı ... ve asıl dava davalısı ... Dağıtım A.Ş. adına gelen olmadı. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek aynı gün Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Asıl davada davacı vekili özetle; davacı ...’ın 19.03.2005 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucunda sürekli iş göremezliğe uğradığını, olayın meydana gelmesinde davalıların kusurlu ve sorumlu olduklarını ileri sürerek iş göremezlikten kaynaklanan 340.951,26 TL maddi tazminat, 5.000,00 TL tedavi gideri ve 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.Birleşen davada davacılar ... ve ... vekilleri özetle; asıl dosyada talep harici kalan 20.864,05 TL için davalı ... tarafından icra takibi başlatıldığını, bu icra takibinden dolayı borçlu olmadıklarını ileri sürerek menfi tespit isteminde bulunmuşlardır.II. CEVAP Asıl davada davalılar vekilleri özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.Birleşen davada davalı ... vekili özetle; birleşen davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.III. MAHKEMESİ KARARI Mahkemece verilen ilk kararda; meydana gelen kazada davalılar ... ve ...’ın %60, dava dışı ...’ın %20, kazalı işçinin ise %20 oranında kusurlu oldukları kabul edilerek davalı ... yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davacının iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat isteminin taleple bağlı kalınmak suretiyle kabulüne, davacı lehine 206,00 TL tedavi gideri ve 40.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir.IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİMahkemenin ilk kararına karşı davacı vekili ile davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesince, zararlandırıcı olay tarihinde yürürlükte bulunan 4857 sayılı Kanun’un 77. maddesinde öngörülen koşullar gözetilerek tarafların kusur ve sorumluluklarının belirlenmesi, hesaplamaya esas ücretin tespiti için gerekli emsal ücret araştırmasının yapılması ve davanın ... aleyhine açılmakla birlikte yargılama aşamasında davanın ... aleyhine yürütülmesi gerektiğinin anlaşılması karşısında buna uygun hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur.Bozmadan sonra ... ve ... tarafından açılan menfi tespit davası eldeki dava ile birleştirilmiştir.Mahkemece bozmaya uyularak verilen ikinci kararda; asıl dava yönünden davalı ...Ş. yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden davacının iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat isteminin kabulüne, davacı lehine 206,00 TL tedavi gideri ve 40.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine; birleşen dava yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.Mahkemenin ikinci kararının kazalı sigortalı ... vekili ile asıl davada davalı, birleşen davada davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce; hükme esas alınan bilirkişi raporunda olayın gerçekleşme şekline göre kusur dağılımının hatalı olduğu, olayda baskın kusurlu olan tarafın davacı olduğu gözetilerek taraflar ve dava dışı üçüncü kişinin kusur oranlarının olayın oluşuna uygun biçimde belirlenmesi gerektiği, taraflar lehine oluşan usulî kazanılmış haklara riayet edilerek davanın esası hakkında karar verilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.Mahkemece bozmaya uyularak verilen üçüncü kararda; asıl dava dosyası yönünden davalı ...Ş. ve ...’a karşı açılan davanın reddine, davalı ... yönünden davacının maddi tazminat isteminin kabulü ile 340.951,26 TL maddi tazminatın, tedavi gideri isteminin kısmen kabulü ile 206,00 TL’nin, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 40.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...’tan tahsiline; birleşen dava yönünden davacı ...’ın davasının reddine ve kötü niyet tazminatına, davacı ...’ın davasının ise kabulüne karar verilmiştir.Mahkemenin üçüncü kararı kazalı ... vekili, birleşen dosyada davacı ... vekili ve asıl davada davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; Mahkemece verilen ilk ve ikinci kararlara dair bozma kararlarında davalılar ... ve ...’ın işverenlik sıfatlarına dair Mahkeme kabulünün bozma konusu yapılmadığı, Dairemizin 28.09.2021 tarihli bozma ilamında olayın gerçekleşme şekline göre baskın kusurlu olan tarafın davacı olduğu ve davacıya %20 oranında kusur verilmesinin hatalı olduğu belirtilerek kararın bozulduğu, bu nedenle uyulan bozma kararı kapsamı doğrultusunda inceleme yapılması ve bozma kapsamı dışında kalan hususların taraflar lehine usulî kazanılmış hak oluşturduğu gözetilerek davalı ...’ın asıl işveren, davalı ...’ın da asıl işveren vekili olarak sorumlu oldukları kabulüyle tazminat alacaklarının belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Dairemizin son bozma ilamında ayrıca, davalı ... lehine ret vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğu ve kabule göre asıl dosyada davalı, birleşen dosyada davacı ...’ın yargılama giderleri hakkında bir karar verilmesi gerekirken bu hususta karar verilmemiş olmasının da hatalı olduğu belirtilerek karar bozulmuştur.Mahkemece son bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda; davacının sürekli iş göremezlik oranının %71,00 olduğu, olayın meydana gelmesinde davacı kazalı ...’ın %60, dava dışı işveren ...’ın %40 oranında kusurlu bulunduğu, davalı ...Ş.’ın kusursuz olduğu, davalı ...’ın asıl işveren, davalı ...’ın ise işveren vekili olarak dava dışı ...’a verilen %40 kusurdan kaynaklanan zarardan davacıya karşı müteselsilen sorumlu oldukları kabul edilerek; asıl dava yönünden davalı ...Ş.’ye karşı açılan davanın reddine, diğer davalılar yönünden davacının maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 180.907,65 TL iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminatın, tedavi gideri isteminin kısmen kabulü ile 103,00 TL’nin, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 40.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...’tan müteselsilen tahsiline karar verilmiştir. Birleşen dava yönünden ise davacı ...’ın davasının reddine ve kötü niyet tazminatına, davacı ...’ın davasının kabulü ile icra takibine konu alacak yönünden borçlu olmadığının tespitine ve icra takibinin bu davacı yönünden iptaline karar verilmiştir.V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Asıl davada davacı/birleşen davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı ...’ın önceki kararları temyiz etmemesi nedeniyle bu davalı yönünden önceki kararlarda kabul edilen tazminat miktarlarının değiştirilmesinin usulî kazanılmış haklara aykırı olduğunu, manevi tazminat yönünden hükmedilen ret vekâlet ücretinin reddedilen manevi tazminat miktarını aştığını, Türkiye Elektrik Dağıtım A.Ş. yönünden vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, bu davalı yönünden ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini, yargılama giderlerinin eksik ve hatalı hesaplandığını, kusur ve hesap yönünden kararın dosya kapsamına uygun olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.Asıl dava davalı/birleşen davada davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; kusur kabulünün hatalı olduğunu, müvekkiline sorumluluk yüklenemeyeceğini, ... tarafından yapılan ödemelerin tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, zarar görenin ve üçüncü kişinin ağır kusurunun illiyet bağını kestiğini, manevi tazminatın fazla olduğunu, ... yönünden davanın reddinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemleri ile birleşen menfi tespit istemine ilişkindir.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle bozma kapsamı dışında kalarak taraflar lehine oluşan usulî kazanılmış haklara göre, temyiz eden taraf vekillerinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.Dosya kapsamından; davacı ...’ın 19.03.2005 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucu sürekli iş göremezliğe uğradığı, sürekli iş göremezlik oranının %71,00 olduğu, son bozma sonrası Mahkemece davacının %60, dava dışı işveren ...’ın %40 oranında kusurlu olduğunun kabul edildiği, davalı ...’ın asıl işveren, davalı ...’ın ise işveren vekili olarak dava dışı ...’ın kusurundan kaynaklı olarak müteselsilen sorumlu tutulduğu anlaşılmaktadır.Mahkemece bozmaya uyulmasına karar verilmekle, bozma ilamında gösterilen araştırma ve incelemelerin bozma gereklerine uygun biçimde yerine getirilmesi zorunlu hâle gelir. Bozmaya uyulması, bozma kararı lehine olan taraf yararına usulî kazanılmış hak doğurur. Bu nedenle Mahkemece, bozma ilamında işaret edilen eksiklikler giderilmeden ve bozma kararında açıklanan inceleme sırası tamamlanmadan karar verilemeyeceği gibi, bozma kapsamı dışında kalarak taraflardan biri lehine oluşan usulî kazanılmış hakkı ihlal edecek şekilde de hüküm kurulamaz.Somut olayda, Mahkemece verilen üçüncü kararda davalı ...’ın önceki kararları temyiz etmemesi nedeniyle davacı lehine oluşan usulî kazanılmış hak kapsamında sorumluluğunun bulunduğu kabul edilerek, asıl dava yönünden bu davalı aleyhine davacının 340.951,26 TL iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat istemi ile 206,00 TL tedavi gideri isteminin kabulüne karar verilmiştir. Anılan karar davalı ... tarafından temyiz edilmemiştir.Buna rağmen Mahkemece son bozma sonrası verilen temyiz incelemesine konu kararda, davalı ... yönünden de maddi tazminat miktarı azaltılmış; bu davalı hakkında davacının iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat istemi 180.907,65 TL, tedavi gideri istemi ise 103,00 TL üzerinden kabul edilmiştir. Davalı ...’ın önceki kararı temyiz etmemesi nedeniyle bu davalı yönünden davacı yararına oluşan usulî kazanılmış hak gözetildiğinde, davalı ... yönünden maddi tazminatın azaltılması hatalı olmuştur.Öte yandan asıl dava yönünden davacı tarafından 50.000,00 TL manevi tazminat talep edildiği, Mahkemece 40.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği hâlde, reddedilen 10.000,00 TL manevi tazminat miktarını aşacak şekilde davalılar ... ve ... lehine 30.000,00 TL manevi tazminat ret vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru değildir.Diğer taraftan davalı ...Ş. yönünden davanın reddine karar verilmesi nedeniyle bu davalı lehine tek maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken, maddi ve manevi tazminat yönünden ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesi de hatalı olmuştur.Ne var ki bu yanlışlıkların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, HMK'nın geçici 3. maddesi delaletiyle HUMK’nun 438/7. maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.VI. KARAR Açıklanan sebeplerle;1-Temyiz olunan Mahkeme kararının hüküm fıkrasının tamamen silinerek yerine geçmek üzere;“HÜKÜM:Asıl dava yönünden;1-a) Davacının iş göremezlikten kaynaklanan maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 340.951,26 TL maddi tazminatın, davalı ...’ın sorumluluğu 180.907,65 TL ile sınırlı olmak üzere, 19.03.2005 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine,b) Davacının tedavi gideri talebinin kısmen kabulü ile 206,00 TL tedavi giderinin, davalı ...’ın sorumluluğu 103,00 TL ile sınırlı olmak üzere, 21.06.2006 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine,c) Davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 40.000,00 TL manevi tazminatın 19.03.2005 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...’tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine,d) Davalı ...’a karşı açılan davanın reddine,Birleşen dava yönünden;2-a) Davacı ...’ın davasının reddine, net 4.172,80 TL kötü niyet tazminatının birleşen dosya davacısı ...’tan alınarak birleşen dosya davalısı ...’a verilmesine,b) Davacı ... tarafından açılan davanın kabulü ile bu davacının Bakırköy 15. İcra Müdürlüğünün 2015/220 Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine konu alacak yönünden borçlu olmadığının tespitine ve Bakırköy 15. İcra Müdürlüğünün 2015/220 Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin bu davacı yönünden iptaline,Asıl davada yargılama giderleri yönünden;3-a) Maddi tazminat yönünden; davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 54.585,16 TL vekalet ücretinin davalı ...'ın sorumluluğu 28.961,70 TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, b) Manevi tazminat yönünden; davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktara göre hesaplanan 30.000,00 TL vekâlet ücretinin davalılar ... ve ...’tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine,c) Manevi tazminat yönünden; davalılar ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen manevi tazminat miktarını aşmayacak şekilde takdir edilen 10.000,00 TL vekâlet ücretinin davacı ...’dan alınarak davalılar ... ve ...’a verilmesine,d) Davalılar ... ve ... kendilerini vekille temsil ettirdiklerinden, maddi tazminat isteminin reddedilen miktarı üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 26.390,49 TL red vekâlet ücretinin 21.596,49 TL’sinin davacı ...’dan alınarak davalı ...’a verilmesine, 4.794,00 TL’sinin ise davacı ...’dan alınarak davalılar ... ve ...’a verilmesine,e) Davalı ...Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir edilen 30.000,00 TL maktu ret vekâlet ücretinin davacı ...’dan alınarak davalı ...Ş.’ye verilmesine,f) Kabul edilen kısma göre alınması gereken 26.036,85 TL nispi karar ve ilam harcından peşin ve ıslah ile alınan 1.779,15 TL harcın mahsubu ile bakiye 24.257,70 TL harcın, davalı ...’ın sorumluluğu 13.318,07 TL ile sınırlı olmak üzere davalılar ... ve ...’tan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına,g) Davacı ... tarafından yapılan 3.672,70 TL yargılama giderinin, davalı ... yönünden davanın kabul ve ret oranına göre belirlenen 3.535,48 TL’lik kısmının, davalı ...’ın sorumluluğu 2.050,01 TL ile sınırlı olmak üzere davalılar ... ve ...’tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...’a verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,h) Davalı ... tarafından yapılan 29,00 TL yargılama giderinden, bu davalı yönünden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1,08 TL’sinin davacı ...’dan alınarak davalı ...’a verilmesine, kalan kısmın bu davalı üzerinde bırakılmasına,ı) Davalı ... tarafından yapılan 3.570,00 TL yargılama giderinden, bu davalı yönünden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 1.577,31 TL’sinin davacı ...’dan alınarak davalı ...’a verilmesine, kalan kısmın bu davalı üzerinde bırakılmasına,Birleşen davada yargılama giderleri yönünden;4-a) Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, kabul edilen menfi tespit istemine konu miktarı aşmamak üzere karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir edilen 20.864,05 TL vekâlet ücretinin davalı ...’dan alınarak davacı ...’a verilmesine,b) Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, davacı ...’ın reddedilen menfi tespit istemine konu miktarı aşmamak üzere karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir edilen 20.864,05 TL vekâlet ücretinin davacı ...’tan alınarak davalı ...’a verilmesine,5-Kabul edilen kısma göre alınması gereken 2.761,77 TL nispi karar ve ilam harcından peşin alınan 690,45 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.071,32 TL harcın davalı ...’dan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 690,45 TL harcın davalı ...’dan tahsili ile davacı ...'a verilmesine,Dair, davacı vekilinin ve davalılar vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İlgili Yargıtay Dairesi nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/09/2025" ibarelerinin yazılması suretiyle Mahkeme kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA,2-Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde temyiz eden taraflara iadesine,3- Asıl dava davacısı-birleşen dava davalısı ... avukatı yararına takdir edilen 40.000,00 TL duruşma avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine, Asıl dava davalısı-birleşen dava davacısı ... avukatı yararına takdir edilen duruşma avukatlık ücretinin asıl dava davacısı-birleşen dava davalısı ...'a yükletilmesineDosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 24.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.