Taksici esnafının teknoloji firmasına karşı haksız rekabet davasında, mobil uygulama üzerinden yasa dışı taşımacılık iddiaları ve erişim engelleme talebi üzerine mahkeme kararı.
Özet: Davacının, internet uygulamaları üzerinden yasal olmayan taşımacılık faaliyetleri yürüten davalının haksız rekabet oluşturduğu gerekçesiyle faaliyetlerinin durdurulması ve erişimin engellenmesi talebiyle açtığı davada, davalı şirket, global hizmetlerin Hollanda merkezli farklı bir şirket tarafından işletildiğini, Türkiyedeki operatörlerin yasal ruhsatlara sahip olduğunu ve kendisine yöneltilen pasif husumet itirazını ileri sürerek davanın reddini istemiş; ilk derece ve bölge adliye mahkemeleri, davalının bu savunmalarını haklı bularak davayı esastan reddetmiştir.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/674 Esas, 2025/1167 KararHÜKÜM : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 10. Asliye Ticaret MahkemesiSAYISI : 2018/1040 E., 2021/907 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARARI. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; ...'nın kamu kurumu niteliğinde bir meslek ihtisas odası niteliği taşıdığını, tüm üyelerinin İstanbul'da yasal taşımacılık yapan taksici esnafı olduğunu, davalı ... Inc'ın ülkemizde herhangi bir vergi kaydı bulunmadığını, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) merkezli olan bu şirketin tamamen internet uygulamaları üzerinden kayıt altına aldığı araçlar ve şoförler üzerinden yasal olmayan taşımacılık yaptığını, davalının bu taşımacılıktan her müşteri ve şoförden komisyon almak suret ile yasal olmayan kazanç elde ettiğini, bu suretle yasal olarak vergisini ödeyen, meslek odalarına ve belediyelere kayıt olan taksi ve şoförlere karşı haksız bir rekabet oluşturduğunu, hiçbir suretle yasal kaydı olmayan bu araçların müşteri bulma yolunun ..../tr, ..., adı altında oluşturdukları internet siteleri ve mobil uygulamalar olduğunu, söz konusu faaliyetin, yasal olarak taksi plakası alan, vergi ödeyen, belediyeye kayıt yaptıran ve çalışma izni alan taksi esnafına karşı haksız rekabet oluşturduğunu ileri sürerek firmaya ve tüm sitelerine ulaşımın engellenmesi suretiyle firmanın faaliyetlerine son verilmesine, internet sitelerine ve bu amaçla açılacak diğer tüm sitelere ve mobil uygulamalara erişimin engellenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde, ... uygulamasının, ABD dışında mukim kullanıcılarına, ... Uygulamasının sahibi ve idarecisi olarak Hollanda'da mukim bir Hollanda şirketi olan ... tarafından sunulduğunu, ...'nin yolcularla ve taşımacılık operatörleri ile sözleşme imzaladığını, uygulama aracılığıyla gerçekleştirilen her yolculuğun sonunda kredi kartı seyahatleri için, taşımacılık operatörleri adına yapılan elektronik ödemelerine sınırlı bir ödeme aracısı olarak hareket ettiğini ve iş kaynakları sağladığını, ...'nin bu davanın tarafı olmadığını, ne ...'nin ne de ... ...'in bir taşımacılık hizmeti sağladığını, araç filosuna sahip olmadıklarını, ya da herhangi bir şofor istihdam etmediklerini, ... ...'in, ... uygulamasının sahibi olmadığını, bu uygulamayı işletmediği ve yönetmediği gibi, uygulama üzerinde hiçbir hak sahibi de olmadığını, öncelikle ... uygulamasının hiçbir şekilde taşımacılık hizmetlerine ilişkin haksız rekabet iddialarına konu edilemeyeceğini, bu nedenle davada pasif husumetin bulunmadığını davacının, ruhsatsız taşımacılık hizmeti sağlanması hususunda ... uygulamasını sorumlu ilan ettiğini, ancak ... uygulaması aracılığıyla sağlanan taşımacılık hizmetlerinin izinsiz ve ruhsatsız olmadığını, Türkiye'deki tüm ... taşımacılık operatörlerinin, yasalara uygun olarak gerekli ruhsat ve izinlerini aldığını, bundan dolayı da bu operatörlerin korsan taksi hizmeti yürüttüğünün iddia edilemeyeceğini, ... operatörleri tarafından sunulan taşımacılık hizmetlerinin, taksi hizmetleri ile aynı mevzuata tabi olamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... uygulamasının, ABD dışında mukim kullanıcılarına, ... uygulamasının sahibi ve idarecisi olarak Hollanda'da mukim bir Hollanda şirketi olan ... tarafından sunulduğu, ...'nin yolcularla ve taşımacılık operatörleri ile sözleşme imzaladığı, uygulama aracılığıyla gerçekleştirilen her yolculuğun sonunda kredi kartı seyahatleri için, taşımacılık operatörleri adına yapılan elektronik ödemelerine sınırlı bir ödeme aracısı olarak hareket edip iş kaynakları sağladığı, kısmi tercümesi sunulan 04.04.2019 tarihli devir ve lisans sözleşmesinden, sözleşme taraflarının ... International ..., ..., ... ... Inc. olduğu, ... ... ve ...'nin Hollanda menşeili firmalar oldukları, devredilmiş ... haklarının, ... US tarafından geliştirilmiş varlıklardaki tüm fikri mülkiyet hakları ile ilgili olarak ... bölgesindeki ... hizmetlerini yapması, yaptırması, kullanması, satışa açması, satması, ithal etmesi, icra etmesi, sergilemesi, çoğaltması, değiştirmesi, bu hizmetlere ilişkin yan hizmetler oluşturması, pazarlaması ve bu hizmetlerden başka şekillerde yararlanması amacıyla ... ...'ye tanınan münhasır, sürekli, telifsiz, devredilemez hak ve lisans, ... ...'ye tanınan haklar ve belirtilen sözleşmesel yükümlülükler de dahil olmak üzere tüm yükümlülükler ve ... ...'nin sahip olduğu tüm haklar şeklinde tanımlandığı, alt lisansın da ... tarafından, ... US tarafından geliştirilen varlıkların kullanılması amacıyla üçüncü kişilere veya bağlı bir şirkete verdiği yetki şeklinde anlamlandırıldığı, ... bölgesinin ... dışındaki veya tarafların muhtelif zamanlarda yazılı olarak kararlaştırdıkları tüm ülkeler şeklinde belirlendiği, ... varlıklarının söz konusu sözleşme kapsamında yer alan fikri mülkiyet haklarından ve pazarlama varlıklarından oluşan her türlü fikri, mülkiyet, teknoloji, haklar ve diğer maddi olmayan ... varlıkları içerdiği, ... hizmetinin de madde 11.7'de tanımlandığı, sözleşmenin 2.2. maddesiyle ... US'nin tüm varlıkları ve edinilmiş varlıklarını 2013 yılında imzalanan sözleşmelere uyulması şartıyla ...'ye devredildiği, sözleşmenin 2.4. maddesiyle de ... 'nin devredilmiş ... haklarının tamamını, işbu sözleşmede kararlaştırılan yükümlülüklere uyması şartıyla ...'ye devrettiği, yine sözleşmeden ...'ye en nihayetinde devredilen hakların, öncesinde de ... 'ye devredilmiş olduğu, hal böyle olunca davalı ... Inc'nin Türkiye'de ... uygulaması hizmeti vermediği, bu uygulamanın ... tarafından sunulduğu, her ne kadar ... markası davalı adına kayıtlı ise de, haksız rekabet oluşturduğu iddia edilen hizmetin bizzat davalı tarafından sağlanmadığı, dolayısıyla davalı ... Inc'nin haksız rekabete yol açacak nitelikte bir faaliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davacının davasının subüt bulmadığından reddine karar verilmiştir. Hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir. IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. Hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.V. TEMYİZA. Dava ve Hukuki NitelendirmeDava, haksız rekabet faaliyetlerinin tespiti ile meni, www.....com/tr, www.....com, ..., .... sitelerine ve bu amaçla açılacak tüm sitelere ve mobil uygulamalara erişimin engellenmesi istemlerine ilişkindir. B. Değerlendirme ve GerekçeYapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 29.04.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.