Dernek genel kurulunda üyeler yerine vekaleten oy kullanıldığı iddiasıyla Zonguldak Valiliği tarafından açılan toplantı iptali davasında, TMK 69 ihlalinin sonuca etkisi ve aktif husumet ile hak düşürücü süre yönünden yapılan değerlendirmeler.
Özet: Bu hukuki evrak, bir derneğin olağan genel kurul toplantısına üye olmayanlar aracılığıyla vekaleten oy kullanılması nedeniyle Türk Medeni Kanununun 69. maddesine aykırılık teşkil ettiği iddiasıyla toplantının iptali istemine ilişkindir; ancak bölge adliye mahkemesi, vekaleten kullanılan oyların toplantı yeter sayısını ve sonucunu değiştirmeyeceği ve mahkemenin iptal konusunda takdir yetkisi olduğu gerekçeleriyle genel kurul toplantısının iptali talebini reddetmiş olup, davacı, kişisel oy kullanma zorunluluğunun ihlal edildiğini savunarak kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/5 E., 2025/369 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Zonguldak 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2021/241 E., 2022/8 K.Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar davacı.... Valiliği (...) vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı.... Valiliği (...) vekili dava dilekçesinde; davalı derneğin 19.06.2021 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul Toplantısına dört üye yerine vekaleten toplantıya katılınıp oy kullanıldığını ileri sürerek, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 69. maddesi kapsamında derneğin genel kurul toplantısının iptalini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı dernek temsilcisi cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 20.01.2022 tarihli ve 2021/241 Esas, 2022/8 Karar sayılı kararıyla davacı İdarenin, Genel Kurul Kararlarının iptalini isteyebileceklerden olmadığı gibi dava için öngörülen 3 aylık hak düşürücü sürenin de geçtiği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin 20.01.2022 tarihli kararına karşı davacı ..... Valiliği (...) vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 28.12.2022 tarihli kararıyla vekaleten katılanlar düşüldüğünde toplantı yeter sayısına ulaşıldığı, toplantıda usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı, olsa bile sonuca etkili olmadığı gerekçesi ile davacı ..... Valiliği (...) vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİBölge Adliye Mahkemesinin 28.12.2022 tarihli kararının davacı .... Valiliği (...) vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 17.09.2024 tarihli ve 2023/865 Esas, 2024/4991 Karar sayılı ilamı ile İlk Derece Mahkemesince davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmaması ve davanın Kanun'da öngörülen sürede açılmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekilince istinaf edilmesi sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince uyuşmazlık esastan değerlendirilerek vekaleten katılanlar düşüldüğünde toplantı yeter sayısına ulaşıldığı, toplantıda usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı, olsa bile sonuca etkili olmadığı değişik gerekçe ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ise de Bölge Adliye Mahkemelerinin, İlk Derece Mahkemesi kararlarını gerekçe veya hüküm fıkrasını düzelterek onama yetkisi olmadığından İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmaması ve talep hakkında yeniden hüküm kurulmamış olması doğru görülmeyerek Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozulmuştur.Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı doğrultusunda yapılan inceleme ve değerlendirme sonucu davalı Derneğin üye sayısının 55 olduğu, iptali talep edilen 19.06.2021 tarihli genel kurul toplantısına 39 üyenin katıldığı ve davalı Derneğin üyelerinden ...'nun üye olmayan ...'nun üye olmayan ...'a, ...'ın üye olmayan...'a vekalet vermek sureti ile toplantıda oyların vekiller tarafından onlar adına kullanıldığı, Dernek Ana Tüzüğü uyarınca Genel Kurulun üyelerin salt çoğunluğu ile toplanacağı, her ne kadar 4721 sayılı Kanun'un 69. maddesine aykırı şekilde anılan 4 dernek üyesi açısından şahsen oy kullanımına aykırı olarak vekaleten oy kullanımı yapılmış ise de bu durumun dernek tüzüğü de dikkate alındığında sayı olarak Genel Kurulda seçimin gündemini ve sonucunu değiştirmeyeceği ayrıca 5253 sayılı Dernekler Kanunu'nun 32/b maddesinin "İlk Derece Mahkemesince, toplantının iptaline karar verilebileceği" şeklinde düzenlenmesinin Mahkemeye takdir hakkı bıraktığı da gözetildiğinde davanın bahsi geçen nedenlerle reddine karar verilmesi gerekirken İlk Derece Mahkemesince farklı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğu gerekçesi ile davacı Zonguldak Valiliği (...) vekilinin istinaf başvurusu kabul edilerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmiştir.VI. TEMYİZVI. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı Zonguldak Valiliği (...) vekili temyiz dilekçesinde; 4721 sayılı Kanun'un 69. maddesinde her üyenin Genel Kurulda bir oy hakkına sahip olduğu ve oyunu şahsen kullanmak zorunda olduğu yönündeki Kanun hükmüne rağmen davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, Dernek Genel Kuruluna üye yerine vekaleten katılım olması nedeni ile 4721 sayılı Kanun'un 69. madde kapsamında derneğin Genel Kurul toplantısının iptali istemine ilişkindir.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçeye, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı Zonguldak Valiliği (...) vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VII. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,Harçtan muaf olduğundan Zonguldak Valiliği'nden harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,01.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.