667 sayılı KHK ile kapatılan vakıf yöneticilerinin usulsüzlük nedeniyle görevden alınması davasında, davanın açıldığı tarihte hukuki yarar bulunup bulunmadığının Yargıtay tarafından incelenmesi.
Özet: Davacı tarafından, 667 sayılı KHK ile kapatılan bir vakfın yöneticilerinin, gelirleri vakıf amaçlarına uygun kullanmayarak vakfı zarara uğrattıkları iddiasıyla görevden alınmaları talep edilmiş, ilk derece mahkemesi bu talebi kabul etmiş; ancak Bölge Adliye Mahkemesi, vakfın dava tarihinden önce kapatılmasıyla yöneticilik görevinin sona ermesi nedeniyle davacının bu konuda hukuki yararı bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf eden bazı davalılar yönünden davanın usulden reddine karar verirken, istinaf etmeyen diğer davalılar hakkında görevden alınmalarına hükmetmiştir.
MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1292 E., 2024/2076 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzincan 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2017/79 E., 2018/38 K.Bölge Adliye Mahkemesince bozma ilamına uyularak verilen karar davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVADavacı ... vekili dava dilekçesinde; davalıların yönetcisi oldukları ...Sağlık Vakfının 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereği kapatıldığını, ilgili vakfın iş ve işlemlerinin denetiminin idarenin müfettişleri tarafından yapılarak, 18.11.2016 tarihli ve 18 numaralı rapor düzenlendiğini ve vakfın yöneticilerinin azli gerektiğine ilişkin ... Meclisi kararı alındığını ileri sürerek, vakfın yöneticilerinin 5737 sayılı ... Kanunu'nun (5737 sayılı Kanun) 10. maddesinin (a) ve (b) bentleri gereğince görevden azledilmelerine karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAP1. Davalı ... ...cevap dilekçesinde; 11.05.2016 tarihinde vakıf yöneticiliğinden istifa ettiğini ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.2. Davalı ... duruşmadaki beyanında; davayı ve üzerine atılı iddiaları kabul etmediğini, usulsüz bir işlem yapmadıklarını, aldıkları tüm kararların karar defterinde mevcut olduğunu, ...'ta yurt yaptıklarını, verilen bağışları yurdun yapımında kullandıklarını, yurt için belediyeden aldıkları arsanın sosyal tesis alanı olarak ihale ile satın aldıklarını ileri sürerek, davanın reddini savunmuştur.3. Davalılar ... ... ve ... ise duruşmadaki benzer beyanlarında; görevlerini ... çerçevesinde yerine getirdiklerini; davayı ve üzerine atılı iddiaları kabul etmediklerini ileri sürerek, davanın reddini savunmuşlardır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 08.02.2018 tarihli ve 2017/79 Esas, 2018/38 Karar sayılı kararı ile davalıların, davacı vakfın yönetim kurulu üyeleri oldukları dönemde idare müfettişleri tarafından yapılan denetim sırasında mahkemece dava açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 5737 sayılı Kanun'un 10. maddesi gereğince öncelikle görevden alınması istenilen vakıf yöneticileri hakkında bir ön şart olarak gerekli görülen vakfın T.C. ... ... Meclisinin 21491294-050.01-796 sayılı ve 25 numaralı kararında davacı vakfın 20.01.2012 tarihinde Erzincan'da kurulduğu ve tüzel kişilik kazandığının ve 667 Sayılı Olağanüstü Hal kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Etilmesine Dair 6749 sayılı Kanun ile faaliyetine son verilerek kapatıldığı, davalıların davacı vakfının yönetim kurulu üyeleri oldukları dönemde idare müfettişleri tarafından yapılan denetim sırasında 08.11.2016 tarihli ve 18 sayılı denetim raporunun hazırlandığı, denetim sonucunda vakıf gelirlerinin, vakfın amaçlarına uygun olarak kullanılmayarak davacı vakfın zarara uğratıldığı gerekçesi ile davanın kabulüne, davalıların "... Vakfı yönetim kurulu üyeliği görevlerinden alınmalarına" karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin 08.02.2018 tarihli kararına karşı davalılar... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması Bölge Adliye Mahkemesinin 31.12.2021 tarihli kararı ile dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden; davalıların yöneticisi oldukları ... Sağlık Vakfının 23.07.2016 tarihli ve 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan ... arasında yer aldığı, incelemeye konu davanın vakfın kapatılmasından sonra 15.02.2017 tarihinde açıldığı, dava tarihinden önce kapatılan vakfın yöneticilerinin görevlerinin kapatma ile sona erdiği, yani dava tarihi itibarıyla vakıftaki görevleri sona ermiş olduğundan bu hususta Mahkemeden davalıların görevden alınmalarını istemekte davacı yanın hukuki yararının mevcut olmadığı, davacı tarafça vakıf yöneticilerinin 5737 sayılı Kanun'un 10/4. maddesi doğrultusunda görev alamamalarına ilişkin talepte bulunulmadığı ve bu hususta davacının istinafının olmadığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 355. maddesi uyarınca kamu düzeni ve istinaf sebepleri ile sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonucunda; davalılar ..., ... ve ...'un istinaf başvurularının 6100 sayılı Kanun'un 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca kabulü ile istinaf etmeyen davalılar yönünden hüküm kısmı muhafaza edilmek suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmuş ve davalılar ......ve ... hakkında açılan davanın kabulüne, ... Sağlık Vakfı yönetim kurulu üyeliği görevlerinden alınmalarına; davalılar ..., ... ve ... hakkında açılan davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİBölge Adliye Mahkemesinin 31.12.2021 tarihli kararının davacı ... vekili ve katılma yolu ile davalı ... tarafından ise İlk Derece Mahkemesi kararının tebliğinin usulsüz olduğu ve esastan temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 13.06.2024 tarihli ve 2022/3138 Esas, 2024/4180 Karar sayılı ilamı ile İlk Derece Mahkemesi kararının davalılardan...'e tebliğinin usulsüz olduğu, davalıya yapılan tebligatın usulsüz olduğu saptandığına göre Bölge Adliye Mahkemesince öncelikle davalı ...'in istinaf isteminin değerlendirilmesi ve sonucuna göre kararın davalı ...'e usulüne uygun tebliği ve temyiz süresinin beklenilmesi, daha sonra dosyanın (davacı vekilinin temyizi de olduğu dikkate alınarak) temyiz incelemesi için Dairemize gönderilmesi için temyiz edilen Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesi gereğince bozulmasına karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıların yöneticisi oldukları ... Kültür ve Sağlık Vakfı'nın 23.07.2016 tarihli ve 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kapatılan ... arasında yer aldığı, incelemeye konu davanın vakfın kapatılmasından sonra 15.02.2017 tarihinde açıldığı, dava tarihinden önce kapatılan vakfın yöneticilerinin görevlerinin kapatma ile sona erdiği, yani dava tarihi itibari ile vakıftaki görevleri sona ermiş olduğundan bu hususta Mahkemeden davalıların görevden alınmalarını istemekte davacı yanın hukuki yararının mevcut olmadığı, 6100 sayılı Kanun'un 355. maddesi uyarınca kamu düzeni ve istinaf sebepleri ile sınırlı olmak üzere yapılan inceleme sonucunda; davalılar ..., ..., ... ve ...'un istinaf başvurularının 6100 sayılı Kanun'un 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca kabulü ile istinaf etmeyen davalı ... ...yönünden hüküm kısmı muhafaza edilmek suretiyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmuş ve davalı ... ...hakkında açılan davanın kabulüne, ...Vakfı yönetim kurulu üyeliği görevlerinden alınmasına; davalılar ..., ..., ... ve ... hakkında açılan davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine ve 5 yıl süre ile aynı ve başka bir vakfın yönetim ve denetim organında görev alamayacaklarına karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; mazeret bildirmelerine rağmen yokluklarında karar verildiğini, davacıların görevden alınmalarında kamu yararı bulunduğunu, hükmün 2. fıkrasındaki haliyle ilgili davalılar için hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden ret kararı verilmesinin yanlış ve hukuka aykırı olduğunu, arz ve izah edilen nedenlerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, 667 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile dava tarihinden önce kapatılan vakfın yöneticilerinin 5737 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında görevden alınmaları istemine ilişkindir.Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçelere, temyiz edenin sıfatı ve temyiz nedenlerine, 6100 sayılı Kanun'un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VII. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,5737 sayılı Kanun'un 77/2. maddesi (7531 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile değişik) uyarınca ...'nden harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,01.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.