Vesayet altındaki kısıtlının yerleşim yeri değişikliği sonrası yetkili mahkemenin belirlenmesi ve izin kararı eksikliği nedeniyle Hatay Sulh Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak tayin edilmesi.
Özet: Vesayet altındaki bir kişinin dosyasının takibinde yetkili mahkemenin tespiti uyuşmazlığında, kısıtlının Amasyadan Hataya yerleşim yeri değişikliği izinle gerçekleşmiş olsa da, daha sonra Kütahyaya taşınması üzerine Hatay 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin yetkisizlik kararı vermesi ve Kütahya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin de izin kararı olmaması nedeniyle yetkisizliğini ileri sürmesi üzerine, Türk Medenî Kanununun 412. maddesi uyarınca vesayet makamınca kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine ilişkin yeni bir izin kararı bulunmadığından, Hatay 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğuna hükmedilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/17906 E.  ,  2026/2647 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/1516 Esas, 2025/1533 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Amasya Sulh Hukuk Mahkemesinin 04.06.2004 Tarihli ve 2004/388 Esas, 2004/379 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış ve ... vasi olarak atanmıştır.
Mahkemece 05.03.2015 tarihli ek kararıyla kısıtlının nüfus kayıt sisteminde yerleşim yerinin ... Mah. ... Sok. No:23 İç Kapı No:1 .../Hatay olduğu gerekçesiyle kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesine izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.
B. Hatay 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 09.07.2015 Tarihli ve 2015/243 Esas, 2015/495 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlının kısıtlılık halinin devamına, kısıtlının yerleşim yerinin Hatay olarak değiştirilmesine ve kısıtlıya ...'in vasi olarak atanmasına karar verilmiştir.
Kütahya Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü 01.10.2025 tarihli yazısı ile kurumlarında bulunan ... adına yeni vasi tayin edilmesini talep etmiştir.
Mahkemece 06.11.2025 tarihli ek kararıyla kısıtlının adresinin ... Mah. ... Sok. No:1/2 .../Kütahya, ... Yaşam Merkezi olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.
C. Kütahya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 25.11.2025 Tarihli ve 2025/1516 Esas, 2015/1533 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı veya vasinin herhangi bir şekilde yerleşim yeri değişikliği talebinde bulunmadığı, vesayet makamınca kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine dair verilen bir kararın dosya kapsamında mevcut olmadığı, yerleşim yeri değişikliğine izin kararı olmadan vesayet makamınca resen yetkisizlik kararı verilemeyeceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının vesayet dosyasının takibi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:
“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur."
C. Değerlendirme
Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Hatay 2. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı ve kısıtlı veya vasinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi olmadığından konu ile ilgili karar vermekte Hatay 2. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Hatay 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
17.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.