Kısıtlının vasi değişikliği talebi üzerine Bolu ve Erzincan Sulh Hukuk Mahkemeleri arasındaki yetki uyuşmazlığında TMK 412 gereği yetkili yargı yerinin belirlenmesi.
Özet: Bu içtihat, kısıtlı bir kişinin vasi değiştirme talebine ilişkin yetki uyuşmazlığını çözmektedir; Boluda kısıtlanan ve Erzincanda cezaevinde bulunan kısıtlının, mevcut vasisinin görevini yapmadığı gerekçesiyle yeni vasi atanması talebi üzerine hem Bolu hem de Erzincan Sulh Hukuk Mahkemeleri yetkisizlik kararı vermiştir. Mahkeme, Türk Medeni Kanununun ilgili maddeleri uyarınca, kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine dair vesayet makamından izin veya talep olmadığı için, ilk kısıtlama kararını veren Bolu Sulh Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğuna karar vermiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/17673 E.  ,  2026/2640 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/1315 Esas, 2025/1455 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Bolu 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 17.05.2023 Tarihli ve 2023/359 Esas, 2023/823 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 407 nci maddesi gereğince kısıtlanmış ve ...'un vasi olarak atanmasına karar verilmiştir.
Hükümlü 13.10.2025 tarihli dilekçesiyle, vasisi olan ...'un işlerini yapmadığından ...'ın kendisine vasi olarak atanmasını talep etmiştir.
Mahkemece 24.10.2025 tarihli ek kararıyla hükümlünün 13.10.2025 havale tarihli dilekçesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde dosyanın görevli ve yetkili Erzincan Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Erzincan 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 13.11.2025 Tarihli ve 2025/1315 Esas, 2025/1455 Karar Sayılı Kararı
Her ne kadar kısıtlı adayının adresinin Erzincan ili sınırında olduğu anlaşılsa da bu adresin cezaevi adresi olduğu, cezaevi adresinin yerleşim yeri adresi olarak kabul edilemeyeceği, kişinin cezaevine girmeden önceki yerleşim yerinin UYAP kayıtlarına göre .../Bolu sınırında olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 407 nci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlıya atanan vasinin değiştirilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2.4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:
“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur."
C. Değerlendirme
Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Bolu 1. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı ve kısıtlı veya vasinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi olmadığından konu ile ilgili karar vermekte Bolu 1. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince, Bolu 1.Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
17.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.