antalya bölge adliye mahkemesinin maddi ve manevi tazminat davasında ihtiyati haczin teminat karşılığı kaldırılması talebinin reddine ilişkin istinaf incelemesi kararı.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesinin Maddi ve Manevi Tazminat Davasında İhtiyati Haczin Teminat Karşılığı Kaldırılması Talebinin Reddine İlişkin İstinaf İncelemesi Kararı.

Özet: Haksız fiil kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesince davalıların malvarlığı üzerine konulan ihtiyati haczin teminat karşılığı kaldırılması talebinin reddedilmesi üzerine yapılan istinaf başvurusunda, Bölge Adliye Mahkemesi, ihtiyati haczin kaldırılmasına yönelik kararların Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamında istinaf yasa yoluna tabi olmadığını, bu tür taleplerin adi itiraz niteliğinde olup ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesi gerektiğini ve dolayısıyla davalı tarafın teminat karşılığı haczin kaldırılması talebinin reddine dair karara karşı yaptığı istinaf başvurusunun usulen hatalı olduğunu belirtmiştir.

T.C.

ANTALYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13.HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: ANTALYA 4.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DAVA: Maddi ve Manevi Tazminat

KARAR TARİHİ: 09/09/2026

KARAR YAZIM TARİHİ: 14/09/2026

Taraflar arasındaki geçici hukuki koruma talebine mütedair ilk derece mahkemesince verilen, yukarıda tarih ve numarası gösterilen kararına karşı, davalılar ... ve ....vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmakla, dosyada duruşma yapılmasını gerektiren eksiklik görülmediğinden Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-2-son cümle uyarınca istinaf incelemesinin duruşmasız yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi;

G E R E K Ç E

Davacı vekili dava dilekçesinde; 23.10.2024 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı araç ile davalı ...nın sevk ve idaresinde olan ...plakalı aracın kaza yaptığını ve meydana gelen kaza nedeniyle müvekkilinin ağır bir şekilde yaralandığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2.000,00 TL maddi, 300.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini ve araç üzerine ihtiyati tedbir şerhi konulmasını talep etmiştir.

İlk derece mahkemesinin 18/07/2025 tarihli ara kararı ile; uyuşmazlığın konusu olmayan bir mal varlığına ihtiyati tedbir konulamayacağı gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili 27/11/2025 tarihli dahili dava ve ihtiyati haciz talepli dilekçesinde ise; müvekkilinin ileride telafisi zor zararlarının önlenmesi ve alacığının güvence altına alınabilmesi ile dava sonunda verilecek kararın infazının sağlanabilmesi için araç üzerine ihtiyati haciz şerhi konulmasını talep etmiştir.

İlk derece mahkemesinin 23/01/2026 tarihli ara kararı ile; şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili bu kez 28/04/2026 tarihli ihtiyati haciz talepli dilekçesinde ise; müvekkilinin ileride telafisi zor zararlarının önlenmesi ve alacığının güvence altına alınabilmesi ile dava sonunda verilecek kararın infazının sağlanabilmesi için davalı ... ile dahili davalı olması talep edilen ...ye ait menkul ve gayrimenkul mallar, üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları ve bankalardaki mevduatları üzerine ihtiyati haciz şerhi konulmasını talep etmiştir.

İlk derece mahkemesinin 30/04/2026 tarihli ara kararı ile; dava değerinin %15'i oranında teminat karşılığında, davalı ... ile dahili davalı ...ye ait menkul ve gayrimenkul malları üzerine ihtiyati haciz şerhi konulmasına karar verilmiştir. Bu aşamada, davalı ...tarafından kredi kartı ve banka hesapları üzerine konulan ihtiyati haczin kaldırılması talep edilmiştir. Davalı ..ve dahili davalı ..nin bu ara karara karşı yaptığı itiraz duruşmalı olarak değerlendirilmiş ve 28/05/2026 günlü ara kararla itirazları reddedilmiş, bu karara karşı davalı ...ve dahili davalı ...tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Öte yandan davalılar tarafından 08/06/2026 tarihinde sunulan 302.000,00 TL bedelli teminat mektubu karşılığında ihtiyati haczin kaldırılması talep edilmiş, ancak mahkemenin 22/06/2026 tarihli ara kararıyla ihtiyati haczin teminat karşılığı kaldırılması talebinin reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, haksız fiil kaynaklı olarak açılan maddi tazminat davasında ihtiyati haciz konulması isteğine ilişkindir.

1-İstinaf incelemesine konu olan uyuşmazlıklardan birisi, maddi ve manevi tazminat davasında verilen ve kesinleşen ihtiyati haciz kararı sonrasında bir kısım malvarlığı üzerindeki ihtiyati haczin teminat karşılığı kaldırılması isteğinden kaynaklanmaktadır.

İİK'nın 266. maddesi "Borçlu, para veya mahkemece kabul edilecek rehin veya esham yahut tahvilat depo etmek veya taşınmaz rehin yahut muteber bir banka kefaleti göstermek şartı ile ihtiyati haczin kaldırılmasını mahkemeden istiyebilir. Takibe başlandıktan sonra bu yetki, icra mahkemesine geçer." hükmünü ihtiva etmektedir.

6100 Sayılı 341/1-b maddesi gereğince; İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilecektir. Bunun dışında ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir ile ilgili verilen kararlara karşı başvurulabilecek bir yasa yolu bulunmamaktadır.

Yargılama süreci içerisinde değişen koşullara göre ihtiyati haciz konulan malvarlığında değişikliğe gidilmesine yönelen kararlara karşı istinaf yasa yoluna başvuru imkanı bulunmamaktadır. Ancak adi itiraz her zaman mümkündür.

Davalılar vekilinin ilk derece mahkemesince teminat karşılığı ihtiyati haciz kararının kaldırılması talebinin reddi kararına karşı yaptığı başvuru adi itiraz niteliğinde olup, bu itirazın ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesi gerekecektir. İlk derece mahkemesince yasa yolunun yanlış gösterilmiş olması, ilgilisine istinaf yasa yoluna başvurma hakkını vermeyecektir.

Yukarıda açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre, davalılar vekilinin teminat karşılığı ihtiyati haczin kaldırılması talebi ile ilgili olarak ilk derece mahkemesince verilen ara karara karşı istinaf hakkı bulunmadığından HMK'nın 341/1 ve 346. maddeleri uyarınca istinaf dilekçesinin bu talep yönünden reddine ilişkin karar verilmesi gerekmiştir.

2-Bilindiği üzere uyuşmazlık bir miktar para alacağına ilişkin ise İİK 257. vd. maddeleri gereğince ihtiyati haciz; uyuşmazlığın dava konusu hakkında olması halinde 6100 Sayılı HMK'nun 389. vd maddeleri gereğince ihtiyati tedbire ilişkin geçici hukuki koruma kararı verilmesi istenebileceği açıktır. İstem, haksız fiilden kaynaklanan tazminata (para alacağı) yöneliktir.

2004 Sayılı İİK 257. vd. maddeleri gereğince ihtiyati hacize karar verebilmek için alacağın muaccel olup olmadığı önem taşımaktadır.

Somut olayda, iddia olunan zarar haksız eylemden kaynaklandığından TBK'nın 117/2 maddesi gereğince tazminat, haksız eylemin gerçekleştiği tarihte muaccel hale gelmekte ve tazminat borçlusu aynı tarihte temerrüde düşmektedir. Olay 23/10/2024 tarihinde gerçekleşmiş, dava ise 14/07/2025 tarihinde açılmıştır. Bu aşamada haksız fiilin davalılar tarafından gerçekleştirildiğini kesin hüküm ile ispatlamak ve zarar miktarının tam olarak belirlenmesini beklemek hakkaniyete uygun değildir. Davacı tarafın maddi tazminata ilişkin alacağını, trafik kazası tespit tutanağı, ceza dosyası ve somut dosyada alınan kusur raporları ve 4. Derece kemik kırığı olduğuna dair doktor raporu ile yaklaşık da olsa ispat ettiği anlaşılmakla, mahkmece ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi yerinde olup, davalı ...vekilinin ihtiyati haczin esasına yönelen istinaf taleplerinin reddi gerekmiştir.

Buna karşın;

3-Zorunlu dava arkadaşlığı, ilke olarak kanunlarda özel olarak düzenlenmiştir. Gerek maddi bakımdan gerek şekli bakımından birden fazla kişinin birlikte dava açması veya dava edilmesi zorunlu değilse, dava arkadaşlığı mecburi değildir.

Davalı ...ve diğer davalı sigorta şirketi ile dahili davalı ....6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 57. maddesindeki düzenleme gereği ihtiyari dava arkadaşı olup, somut davada başlangıçta hakkında dava açılmayan ...ya karşı dahili davalı gösterilerek dava ikame olunamaz. Somut dava ile birleştirilmesi amacıyla ....hakkında ayrı bir dava ikame olunmasına ise bir engel bulunmamaktadır.

Bu durumda, hakkında usulüne uygun biçimde açılmış bir dava bulunmadığı ve somut davada taraf olmadığı aşikar olan dahili davalı ....hakkında, ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararı verilmesi mümkün değildir. O halde, ilk derece mahkemesinin ....hakkında vermiş olduğu ihtiyati haciz kararı usule uygun olmadığından, ....vekilinin istinaf talebinin kabulü ile bu kişi hakkında verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılması gerekir.

4-İhtiyati haciz kararlarının talep ile orantılı olarak tesis edilmesi gerekir. Somut dosyada gelinen aşama ve davacının talebi dikkate alındığında, davalı ...nın kredi kartı ve banka hesaplarına ihtiyati haciz konulması, ihtiyati haczin ölçülülüğü ilkesine uygun düşmeyecektir. Bu nedenle, ilk derece mahkemesince davalı ...nın kredi kartı ve banka hesapları üzerine konulan ihtiyati haczin kaldırılması amacıyla davalı ....vekilinin istinaf talebinin kabulü gerekmiştir.

Hal böyle olunca açıklanan nedenler ve tüm dosya içeriğine göre; davalılar vekilinin istinaf isteminin yukarıda 3 ve 4 nolu bentlerde gösterilen sebepler yönünden kabulü ile 6100 Sayılı HMK'nın 353/1 inci fıkrasının (b-2) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yukarıda 3 ve 4 nou bentlerde gösterildiği şekilde hüküm tesisine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı ....ile dahili davalı ....vekilinin teminat karşılığı ihtiyati haczin kaldırılması talebi ile ilgili olarak ilk derece mahkemesince verilen ara karara karşı istinaf hakkı bulunmadığından HMK'nın 341/1 ve 346. maddeleri uyarınca istinaf dilekçesinin REDDİNE,

2-Davalı ....vekilinin yaklaşık ispat koşullarının oluşmadığına ve dolayısıyla ihtiyati haczin esasına yönelen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,

3-Davalı ...ile dahili davalı ....vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda 3 ve 4 numaralı bentlerde açıklanan nedenler yönünden 6100 Sayılı HMK'nın 353/1 fıkra (b-2) bendi gereğince KABULÜNE,

4-İlk derece mahkemesi olan Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....Esas sayılı derdest dosya üzerinden verilen 28/05/2026 tarihli ara kararın KALDIRILMASINA,

5-Düzelterek yeniden geçici hukuki koruma hakkında hüküm kurulmak suretiyle;

a)Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin KABULÜNE, İİK 257. maddesi gereğince 302.000,00 TL alacak miktarıyla sınırlı olarak davalı ...nın taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları (İİK'nın 82. ve 83. maddeleri ile özel yasalarınca haciz edilemeyecek mal, hak ve gelirler ile maaş gelirleri, bankalarda bulunan hesapları ile bankalarca verilmiş kredi kartları hariç) üzerine dava konusu değerin %15'i (45.300,00 TL) oranında teminat karşılığında İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA,

b)Dahili davalı ....hakkında talep edilen ihtiyati haciz talebinin REDDİNE, ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz kararı bu davalının mal varlığı üzerine konulan ihtiyati hacizlerin kaldırılmasına,

c)İhtiyati haciz kararının, kararın tebliğinden itibaren 2004 Sayılı İİK'nın 261. maddesinde öngörülen 10 günlük süre içerisinde talep edilmesi halinde ilk derece mahkemesinin yargı çevresi içindeki Antalya İcra Dairesine ibrazla yerine getirilmesine, ihtiyati haciz kararının icrasının süresinde istenmemesi halinde verilen ihtiyati haciz kararının hükümsüz kalacağının ihtarına,

ç)Kararın derdest olan dava dosyası üzerinden taraflara bildirilmesine,

6-Davalı ....ile dahili davalı ....tarafından peşin yatırılan 2.002,00 TL istinaf kanun yoluna başvuru harcının Hazineye gelir kaydına, 732,00 TL istinaf karar harcının talepleri halinde iadesine,

7-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 09/09/2026 tarihinde, 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-f madde ve fıkrası gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.

...