satım sözleşmesinden doğan alacak talepli, araç emniyet kemerindeki gizli ayıp iddiasının ele alındığı sakarya asliye ticaret mahkemesi davası.

Satım sözleşmesinden doğan alacak talepli, araç emniyet kemerindeki gizli ayıp iddiasının ele alındığı Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi davası.

Özet: Bir şirket, 2020 yılında satın aldığı aracın emniyet kemerinde oluşan aşınmaları gizli ayıp olarak nitelendirerek satıcıdan ayıpsız misliyle değişim veya ücretsiz onarım talep ederken; satıcı, üretici olmadığını, garanti süresinin dolduğunu ve hasarın kullanımdan kaynaklandığını ileri sürmüş, davaya dahil edilen üretici firma ise davanın zamanaşımına uğradığını, alıcının basiretli tacir yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve kusurun kullanım kaynaklı olduğunu savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/.... Esas - 2026/....

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

T.C.

SAKARYA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/

KARAR NO : 2026/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA İHBAR OLUNAN :

VEKİLLERİ : Av.

Av.

DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/01/2024

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Kocaeli ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 202../...Esas - 20../.... Karar Sayılı 28/05/2024 Tarihli Yetkisizlik kararı verilerek dosya aslı mahkememize tevzi edilmiş olupdavasının yapılan açık yargılaması sonunda;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından, 01.07.2020 tarihinde "YV1UZK5VCL1587..." numaralı, 41... ... plakalı, volvo marka, 2020 model aracı, 600.498,50 TL bedel karşılığında satın aldığını, satış işlemine ilişkin ekte sunulan 01.07.2020 tarihli VK22020000000020 numaralı faturanın davalı tarafça düzenlenerek müvekkiline teslim edildiğini, müvekkili şirketin davalı tarafından satış sözleşmesine konu araçta herhangi bir arızanın bulunmadığı, bakım ve onarımının davalı tarafça yapıldığına dair taahhüt verilmiş olunmasına binaen aracın satın aldığını, zamanla aracın ön sağ koltuğuna ait emniyet kemerinde aşınmalar ve eskimeler meydana geldiğini, emniyet kemerinde ki aşınmaların oluştuğu anda durumun müvekkili şirket yetkililerince hemen davalı şirket yetkililerine bildirildiğini ve ayıp ihbarının yasal süresi içerisinde yapıldığını, ayıp ihbarının kendisine süresinde bildirilmiş olunmasına rağmen davalı şirket tarafından müvekkili şirketin taleplerinin hiçbir şekilde karşılanmadığını belirterek, öncelikle 41 ... ... plaka sayılı araçta sonradan ortaya çıkan gizli ayıbın tespitine, 41 ... ... plaka sayılı aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine, bu mümkün değilse terditli olarak davaya konu araçtaki ayıbın davalı tarafça ücretsiz onarım sureti ile giderilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı .....Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin Sakarya Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirketin volvo marka araçların satışı ve satış sonrası servis hizmeti verilmesi alanında iştigal eden yetkili bayi ve satıcısı olduğunu, müvekkili şirketin üretici sıfatı bulunmadığın,ı müvekkili şirketin yetkili satıcı olduğundan, davaya konu olayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, 6502 sayılı Kanunu'nun 11. Maddesinin 2. Fıkrası gereği "Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi hakları üretici veya ithalatçıya karşı da kullanılabilir. Bu fıkrada ki hakların yerine getirilmesi konusunda satıcı, üretici ve ithalatçı müteselsilen sorumludur" denildiğini, bu nedenle aleyhe açılan davanın üretici firmaya da yöneltilmesi/ihbar edilmesi gerektiğinden husumet eksikliğinin söz konusu olduğunu, dava konusu araçta müvekkili şirketin kusuruna bağlı veya üretim kaynaklı bir ayıp bulunmadığını, davacının araca ilişkin garanti süresinin dolduğunu, ilgili aracın garanti süresinin devam ediyor olsa dahi, emniyet kemerinde ki yıpranma, kullanım ve dış kaynaklı kabul edildiğinden garanti kapsamına girmediğini belirterek, açıklanan nedenlerle haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddi ile, işbu davanın ....ihbar olunmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan ....Şirketi vekili beyan dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımı nedeniyle reddini gerektiğini, dava konusu aracın satış tarihi 01.07.2020 olduğunu, dolayısıyla dava zamanaşımının 01.07.2022 tarihinde bitmiş olduğunu, davanın 19.09.2024 tarihinde -zamanaşımı süresinin dolmasından 2 sene sonra- ikame edildiğini, işbu sebeple dava zamanaşımı süresinde ikame edilmediğinden, davanın zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmesini, dava dilekçesinde iddia edildiği üzere davacı tarafından davalıya herhangi bir ayıp bildiriminde dahi bulunulmamıştır. Davacının bir limited şirket yani tacir olduğkunu TTK’nın 18/2 fıkrası gereği, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş insanı gibi hareket etme yükümlülüğü altında olduğunu, dava dilekçesi ile birlikte sunulan fotoğraflar dikkatli şekilde incelendiğinde görülecektir ki söz konusu aşınmaların kullanım kaynaklı olduğunu, davacının da ifade ettiği üzere dava konusu araç 01.07.2020 tarihinde satın aldığını, garanti süresinin 2 yıl olduğunu ve dava konusu aracın garanti süresi 01.07.2022 tarihinde sona erdiğini, araçta üretim kaynaklı bir ayıp bulunduğunu kabul anlamına gelmemek kaydıyla; garanti kapsamı dışında olan ve kullanım kaynaklı oluşan emniyet kemeri onarım ihtiyacı için ücretsiz onarım talebiyle huzurdaki davanın ikame edilmesinin hukuki bir dayanağı olmadığını, açıklanan nedenlerle; davanın zamanaşımı süresinin dolmasından sonra ikame edilmiş olması nedeniyle reddine, ihbar sürelerine uyulmamış olması nedeniyle davanın esastan reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, mahkeme aksi kanaatte ise yukarıda izah edilen hususlar konusunda Teknik Üniversitelerin Otomotiv Kürsüsünde ders veren, alanlarında uzman bilirkişilerden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetinden rapor alınmasına, vekalet ücreti, masraf ve sair giderlerin de davacı tarafa yükletilmesine, her türlü dava ve tazminata ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne yazılan yazıya cevap verildiği, 41 ... ... plaka sayılı araca ilişkin tramer kayıtlarının celp edildiği görülmüştür.

Sahibinden sitesi ve İzmit Galericiler Sitesi'ne yazılan yazıya cevap verildiği, 41 ... ... plaka sayılı aracın 2. El satışına ilişkin bilgi ve belgelerinin celp edildiği görülmüştür.

....Ltd. Şti. Tarafından 41 ... ... Plakalı, YV1UZK5VCL1587... Şaşi Numaralı araca ilişkin iş emirlerinin, satış evraklarının, tüm bakım onarım işlemlerinin, yıllık bakım bilgilerinin, garanti ve servis kılavuzunun dosyaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.

Otokoç tarafından istenilen bilgi ve belgelerin dosyaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce 25/01/2025 tarihinde mahallinde keşif icra edildiği ve keşif neticesinde bilirkişilerin raporunu dosyaya ibraz ettiği anlaşılmıştır.

Makine Mühendisi ....tarafından ibraz edilen 07/02/2025 tarihli rapor ile; aracın emniyet kemerindeki hasarın tokadaki plastik kaplamasındaki üretim hatası nedeniyle ayıplı olduğunun, ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğunun, servis kayıtlarına göre ayıbın ortaya çıktığı tarihin 20/07/2022 olduğunun, servis kayıtlarına göre ayıp ihbarının yapıldığının, aracın ayıbın ortaya çıktığı tarih itibariyle aracın garanti kapsamında olduğunun, aracın uzatılmış garanti kapsamına girip girmediğinin, emniyet kemerindeki hasarın üretim esnasında tokadaki kaplama eksikliğinden kaynaklandığının, emniyet kemerinde meydana gelen hasarın kullanıcı hatası olmadığının, emniyet kemerindeki hasarın güvenlik açısından aracın kullanımını etkilendiğinin, emniyet kemerindeki hasarın onarımının ekonomik olduğu görüş ve kanaatine varıldığına ilişkin düzenlenen kök raporun dosyaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.

Bilirkişi kök raporunun taraflara usulüne uygun tebliğ edildiği tarafların rapora karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçelerini ibraz ettikleri anlaşılmıştır.

Makine Mühendisi .....tarafından ibraz edilen 01/04/2025 tarihli ek rapor ile; kök Raporda ve yapılan değerlendirmelere göre; aracın emniyet kemerindeki hasarın tokadaki plastik kaplamasındaki üretim hatası nedeniyle ayıplı olduğu, ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, servis kayıtlarına göre ayıbın ortaya çıktığı tarihin 20/07/2022 olduğu, servis kayıtlarına göre ayıp ihbarının yapıldığı, aracın ayıbın ortaya çıktığı tarih itibariyle aracın garanti kapsamında olduğu, emniyet kemerindeki hasarın üretim esnasında tokadaki kaplama eksikliğinden kaynaklandığı, emniyet kemerinde meydana gelen hasarın kullanıcı hatası olmadığı, emniyet kemerindeki hasarın güvenlik açısından aracın kullanımını etkilediği, aracın uzatılmış garanti kapsamı şartlarında bahsedilen "Mekanik ve elektrik arızası; bir parçanın normal aşınma, normal yıpranma, normal eskime ya da hatalı kullanma veya ihmal dışındaki bir nedenden dolayı fonksiyonunu yerine getirmemesine neden olacak şekilde hizmet dışı kalması" maddesi kapsamında olduğu için Uzatılmış Garanti kapsamında değerlendirilmesinin uygun olduğu, emniyet kemerindeki hasarın onarımının ekonomik olduğu, KDV dahil güncel onarım maliyetinin 52.800,00 TL (Elli İki Bin Sekiz Yüz Lira) olduğu tespit edilmiştir.

Mahkememiz ara kararı ile tarafların beyan ve itirazları değerlendirilmek üzere dosyanın ek rapor düzenlenmek üzere bilirkişiye tevdi edildiği, bilirkişinin ek raporunu dosyaya ibraz ettiği anlaşılmıştır.

Makine Mühendisi ....tarafından ibraz edilen 28/04/2026 tarihli 2. ek rapor ile; web sayfaları üzerinden yapılan araştırmalara göre emniyet kemeri değişimi güncel bedelinin KDV dahil 42.064,00 TL olduğu, volvo yetkili servisi tarafından verilen teklife göre güncel bedelin KDV dahil 38.628,00 TL olduğu, bu iki değerin ortalamasının 40.346,00 TL olduğu, bu ortalama değerin güncel değer olarak alınmasının uygun olacağı, volvo yetkili servisi tarafından dosyaya sunulan 2024 yılı değişim bedelinin ise KDV dahil 19.872,00 TL olduğu ve bu değerin 2024 yılına göre makul seviyede olduğunun görüş ve kanaatine varıldığına ilişkin düzenlenen ek raporun ibraz edildiği ve ek raporun taraflara usulüne uygun tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili tarafından ıslah dilekçesi ibraz edildiği, ıslah dilekçesinin taraflara usulüne uygun tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Dava, ticari satıma konu araçtaki ayıp nedeniyle aracın misli ile değiştirilmesi, olmadığı takdirde ayıbın ücretsiz onarım suretiyle giderilmesi istemine ilişkindir.

Taraflar arasında ki uyuşmazlığın; 41 ... .... plakalı, Volvo marka, 2020 model aracın satın alınmasından kaynaklı olarak bu araçta bulunan arızadan davalının sorumlu olup olmayacağı araçta davalının kaynaklı olarak üretim arızasının bulunup bulunmadığı hususunda toplandığı anlaşılmıştır.

6098 s. TBK.'nun 219-(1) maddesinde; "satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğe aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerinin ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur" aynı maddenin ikinci fıkrasında; "satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur" düzenlemesi yer almaktadır.

6098 s. TBK.'nın 223. maddesinde; "alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.

Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır."

6098 s. TBK'nın 231. maddesinde; "satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz.

Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zamanaşımı süresinden yararlanamaz."

TBK'nın 227. maddesi; "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1-Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2-Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3-Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını istemez.

4-İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme. Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır. Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir. Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." hükmünü içermektedir.

Somut olayda; davacı tarafından 01/07/2020 tarihinde dava konusu Volvo marka aracı davalıdan satın aldığı, ilerleyen zamanda aracın ön sağ koltuğuna ait emniyet kemerinde aşınmalar meydana anlaşılmaktadır.

Makine Mühendisi Ünal Uysal tarafından ibraz edilen 07/02/2025 tarihli kök ve 28/04/2026 tarihli 2. ek raporla; aracın emniyet kemerindeki hasarın tokadaki plastik kaplamasındaki üretim hatası nedeniyle ayıplı olduğu, ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, servis kayıtlarına göre ayıbın ortaya çıkış tarihinin 20/07/2022 tarihi olduğu, servis kayıtlarına göre ayıp ihbarının yapıldığı, ayıbın ortaya çıkış tarihi itibariyle aracın garanti kapsamında olduğu, hasarın kullanıcı hatasından kaynaklanmadığı, hasarın güvenlik açısından aracın kullanımını etkilediği, hasar onarımının ekonomik olacağı, yapılan araştırmada emniyet kemeri değişimi güncel bedelinin KDV dahil 42.064,00 TL olduğu, volvo yetkili servisi tarafından verilen teklife göre güncel bedelin KDV dahil 38.628,00 TL olduğu, bu iki değerin ortalamasının 40.346,00 TL olduğu, bu ortalama değerin güncel değer olarak alınmasının uygun olacağı, volvo yetkili servisi tarafından dosyaya sunulan 2024 yılı değişim bedelinin ise KDV dahil 19.872,00 TL olduğu ve bu değerin 2024 yılına göre makul seviyede olduğunu tespit edilmiştir.

Sonuç olarak; davalının dava konusu araçta bulunan ayıptan sorumlu olduğu, davacının usulüne uygun olarak ayıp ihbarında bulunduğunun kabul edildiği, bilirkişi raporu ile alternatifli belirlenen onarım ücretlerinden yetkili servis tarafından verilen güncel fiyat olan 38.628,00-TL onarım bedelinin makul olduğu kanaatiyle davacı vekilinin 15/06/2026 tarihli ayıplı malın onarım bedelline yönelik seçimlik hakkını kullandığı ıslah dilekçesindeki talebiyle bağlı kalınarak davanın kabulü ile 38.628,00-TL onarım bedelinin temerrüt tarihi olan 27.11.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

KARAR:

1-Davanın KABULÜ ile 38.628,00-TL onarım bedelinin temerrüt tarihi olan 27.11.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya VERİLMESİNE,

2-Harçlar Kanunu gereği alınması gereken toplam 2.638,68-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.087,60-TL harç (peşin harç ve ıslah harcı) düşüldükten sonra eksik kalan 1.551,08-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 38.628,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin/nisbi harcı, 660,00-TL ıslah harcı, 4.361,50-TL keşif harcı, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti, 3.421,00-TL tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 14.297,70-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Arabuluculuk ücreti olan 2.000,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

6-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,

Dair; davalı ve ihbar olunan vekillerinin yüzüne karşı verilen kararın, davacı vekiline tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip ....

e-imzalı

Hakim ...

e-imzalı