Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda çalışmış davacının 1995 yılına ait sigortasız hizmet sürelerinin tespiti ile hak düşürücü süre itirazları üzerine verilen kararın temyiz incelemesi.
Özet: Davacı, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda 01.02.1995-30.06.1995 tarihleri arasında geçen ve sigorta kayıtlarına yansımayan çalışma döneminin hizmet tespiti ile kayıt altına alınmasını talep etmiş; ilk derece mahkemesi, davalı Bakanlık ve Sosyal Güvenlik Kurumunun hak düşürücü süre ve hizmet ilişkisi bulunmadığı yönündeki itirazlarına karşın davayı kabul ederek, belirtilen sürede tam zamanlı çalışıldığını tespit etmiş; bu karar Bölge Adliye Mahkemesi tarafından da onanmış, böylece uyuşmazlık temyiz aşamasına gelmiştir.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/758 E., 2025/2706 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 27. İş MahkemesiSAYISI : 2019/264 E., 2023/393 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı taraf vekilleri ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, . ... Bakanlığına bağlı .. .. İlköğretim Okulu Müdürlüğünde 01.02.1995 tarihinde çalışmaya başladığını, 01.05.1995 tarihinde bu okuldan .. .. İlköğretim Okuluna nakledildiğini, 30.06.1995 tarihinde de bu okuldaki çalışmasının sona erdiğini, emekliliği ile ilgili bilgi almak için Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat ettiğinde yukarıda belirtilen dönem içerisinde herhangi bir sigorta kaydının olmadığını öğrendiğini, söz konusu durumun davacının emeklilik işlemlerinin gecikmesine ve hak kaybına uğramasına neden olduğunu ileri sürerek, sigorta başlangıç tarihinin 01.02.1995 olarak tespiti ile 01.02.1995 – 30.06.1995 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen sürelerdeki hizmetlerinin tespitine karar verilmesini istemiştir.II.CEVAP1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının hizmet akdi ile çalışmadığını, .. İlköğretim Okulunda Milli ... Vakfı Şubesi adına çalıştığını, sözleşmesinin mevcut olmadığını, 07.02.1995 tarihinde göreve başladığını, 01.05.1995 tarihinde okuldaki görevinden ayrıldığını, hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre ve hukuki yarar yokluğundan reddinin gerektiğini, davacı ile davalı vakıf arasında akti veya hukuki bir ilişkinin bulunmadığını belirterek, davanın esastan da reddini istemiştir.3.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.III.İLK DERECE MAHKEME KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yapılan yargılama, toplanan deliller, Kurum kayıtları, celp ve ibraz edilen bilgi ve belgeler, kamu tanıklarının beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davanın kabulü ile 1-Davacının .. sicil sayılı .. .. İlköğretim Okulu unvanlı iş yerinde 01.02.1995-30.04.1995 tarihleri arasında kesintisiz tam gün süreli 506 sayılı Kanun'a tabi hizmet akdi ile fiili olarak günlük brüt asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitine,2-Davacının .. sicil sayılı .. .. İlköğretim unvanlı iş yerinde 01.05.1995-30.06.1995 tarihleri arasında kesintisiz tam gün süreli 506 sayılı Kanun'a tabi hizmet akdi ile fiili olarak günlük brüt asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitine karar verilmiştir. IV.İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; yetki, husumet, hak düşürücü süre, zaman aşımı, dava şartı yokluğu itirazlarını tekrarla, davacı ile adı geçen okul arasında herhangi bir hizmet sözleşmesinin bulunmadığını, tüm talepler bakımından davanın reddi gerekirken eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile kabul kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, hükmün bozulmasını istemiştir.2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, davacının sigorta bildirimlerinin, ... bünyesinde görevli okul müdürleri tarafından yapıldığını, çalışma ilişkisinin davacı ve ... arasında kurulduğu nazarında, davalı adına hüküm kurulmasının hatalı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını istemiştir.3.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulduğunu, hak düşürücü süre itirazlarının değerlendirilmediğini, eylemli ve gerçek çalışma olgusunun yöntemince ortaya konulamadığını belirterek, usul ve yasaya aykırı verilen kararın bozulmasını istemiştir.C. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir. 1.Hizmet tespitine ilişkin talebin yasal dayanağı 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun geçiş hükümlerini içeren Geçici 7. maddesi gereğince 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır.2.İnceleme konusu eldeki davada, davacı, Milli ... Bakanlığına bağlı okul işyerlerinde 01.02.1995 – 30.06.1995 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen sürelerdeki hizmetlerinin tespiti ile sigortalılık başlangıç tarihinin 01.02.1995 olduğunun tespitini istemiş, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda hükümde belirtilen gerekçelerle davalı ... yönünden davanın kabulüne karar verilmiş ise de, karar eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalıdır.3.Somut olayda, 01.02.19 95... .05.1995 tarihli sözleşmelerin davacı ile . ... Müdürlüğü arasında yapılması, 01.02.19 95... .05.1995 tarihli işe giriş bildirgelerinin .. İlköğretim Okul Müdürlüğü ve .. İlköğretim Müdürlüğü unvanlı işyerlerinden verilmiş olması, dosya kapsamında mevcut 16.12.1999 tarihli kayıt inceleme tutanağında davacıya Şubat ayında 24 gün, Mart ayında 30 gün, Nisan ayında 30 gün karşılığı ücret ödendiği, ücret ödemelerinin .. ... Vakfı tarafından yapıldığı, davacının .. sicil sayılı .. Solfasol İlköğretim Okulu unvanlı işyerinde 07.02.1995-01.05.1995 tarihleri arasında çalıştığı, her ne kadar ücret ödemeleri Vakıf tarafından yapılmış olsa da, çalışma ilişkisinin davacı ile ... arasında kurulduğuna yönelik belirleme karşısında, işverenlik sıfatının davalı ... Bakanlığında olduğu açık olup, davalı ... yönünden davanın husumetten reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle; 1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 28.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.