İş kazası sonucu vefat eden güvenlik görevlisi desteğinin ailesinin maddi ve manevi tazminat taleplerinde kusur oranları, davanın reddi ve hükmedilen miktarlara ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Davacıların desteğinin iş kazası sonucu vefat etmesi nedeniyle açtığı maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece ve istinaf mahkemelerinin bazı davalılar yönünden davanın reddine, diğer davalılar yönünden ise kısmen kabulüne dair kararları davacılar vekilince temyiz edilmiştir; temyiz dilekçesinde, hükme esas alınan kusur raporunun hatalı olduğu, desteğin kusursuz olduğu, hakkında davanın reddine karar verilen davalıların da sorumluluğu bulunduğu, maddi tazminat hesabındaki hatalar, kullanılan bakiye ömür tablosunun hatalı olması ve hükmedilen manevi tazminat miktarlarının yetersizliği gibi gerekçelerle kararın bozulması talep edilmektedir.
10. Hukuk Dairesi         2024/12828 E.  ,  2026/3035 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2018/2599 E., 2020/1362 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Polatlı 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2013/424 E., 2018/136 K.
Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davalılar ..., ..., ..., ..., ... Sigorta A.Ş. ve ... Org. Dan. Tur. Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın reddine; diğer davalılar ... İml. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... yönünden ise davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili özetle; davacıların desteği ... ’in davalı ... İml. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. işyerinde güvenlik görevlisi olarak çalıştığı sırada 14.04.2011 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat ettiğini, kazanın davalıların kusurlu davranışlarından kaynaklandığını ileri sürerek davacı anne ... için 10.000,00 TL maddi ve 80.000,00 TL manevi tazminat, davacı baba ... için 80.000,00 TL manevi tazminat, davacı kardeşler ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminat, davacı kardeş ... için 60.000,00 TL manevi tazminatın, davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olması kaydıyla davalılardan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekilleri özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; davalılar ... Org. Dan. Tur. Tic. Ltd. Şti., ... Sigorta A.Ş., ..., ..., ... ve ... yönünden açılan davanın reddine, davalılar ... İml. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ... yönünden davacı anne ...’in maddi tazminat isteminin Kurum ödemeleri ile karşılandığı gerekçesiyle reddine, davacı anne ... ve davacı baba ... lehine ayrı ayrı 20.000,00'er TL, davacı kardeşler ..., ... ve ... lehine ayrı ayrı 10.000,00'er TL manevi tazminata hükmedilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davacılar vekilince istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan kusur raporunun hatalı olduğunu, desteğin kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğunu, hakkında davanın reddine karar verilen davalıların da kazanın meydana gelmesinde sorumluluklarının bulunduğunu, davacı anne ... yönünden maddi tazminat hesabında destek payının hatalı belirlendiğini, Kurum ödemeleri nedeniyle maddi tazminat isteminin reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, hesap raporunda kullanılan bakiye ömür tablosunun hatalı olduğunu, destek paylarının hatalı belirlendiğini, davalı araç sürücüsü ...’in ve araç sahibi şirketin sorumlu olduklarını, fabrika müdürü ... ile şirket yetkilileri ... ve ... hakkındaki davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, ceza dosyasındaki kusur durumunun gözetilmediğini ve hükmedilen manevi tazminat miktarlarının az olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
Dosya kapsamından; davacıların desteği ... ’in kaza tarihinde 27 yaşında olup davalı ... İml. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. işyerinde güvenlik görevlisi olarak çalıştığı, olay günü desteğin, aynı işyerinde çalışan davalı ... ile birlikte idari binaya ait uyarı tabelasını almak üzere boya atölyesine gittiği, tabelanın ... marka açık kasa aracın kasasına yüklendiği, desteğin tabelayı tutmak amacıyla aracın kasasına çıktığı, dönüşte idari bina önüne gelindiğinde aracın kasasından düşerek vefat ettiği, Kurum denetmeni tarafından düzenlenen tahkikat raporunda olayın iş kazası olduğu kabul edilerek ... sigortalının %20, davalı işveren ... İml. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin %80 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş bildirildiği, İlk Derece Mahkemesince alınan 20.05.2015 tarihli ilk kusur raporunda desteğin %20, davalı şirketin güvenlik amirinin %10, davalı işveren şirketin %70 oranında kusurlu olduğu, mahkemece itibar edilen kusur raporlarında ise desteğin %20, davalı ... İml. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin %70, davalı ...’ün %10 oranında kusurlu olduğunun kabul edildiği, buna karşılık, aynı iş kazası nedeniyle açılan rücuan tazminat dava dosyasında davalı olarak yalnız ... İml. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin yer aldığı, anılan dosyada desteğin %25, davalı şirketin %75 oranında kusurlu bulunduğu; olay nedeniyle yürütülen ceza yargılamasında ise davalılar ..., ... ve ... hakkında mahkûmiyet hükmü kurulduğu, ceza mahkemesince hükme esas alınan 24.12.2013 tarihli kusur raporunda desteğin %20, araç sürücüsü ...’in %10, fabrika güvenlik amiri ...’ün %30, fabrika müdürü ...’ın %10, ceza dosyasında sanık konumunda olmayan işveren vekilleri ... ve ...’ın birlikte %30 oranında kusurlu olduklarının bildirildiği, davalılar ... ve ... hakkında suç duyurusunda bulunulduğu ve anılan davalılar hakkında Polatlı 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2024/861 Esas sayılı dosyasında ceza davası açıldığı anlaşılmaktadır.
İş kazalarından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davalarında zararlandırıcı olaya neden oldukları ileri sürülen kişi veya kişilerin kusur oranlarının kesin olarak tespiti, hem maddi hem de manevi tazminat miktarını doğrudan etkilemesi bakımından önem taşır. Maddi tazminat davalarında sigortalının kazanç kaybının hesaplanmasında sigortalının kusuru oranında indirim yapılacağı gibi manevi tazminat davalarında hükmedilecek manevi tazminat miktarının takdirinde de tarafların kusur durumu mahkemece öncelikle dikkate alınacaktır.
Somut olayda, hükme esas alınan kusur raporları ile Kurum tahkikat raporu, rücuan tazminat dosyasındaki kusur değerlendirmesi ve ceza yargılamasında hükme esas alınan kusur raporu arasında, kazanın meydana gelmesinde etkisi bulunan kişilerin kimler olduğu ve kusur oranları bakımından farklılıklar bulunmaktadır. Özellikle araç sürücüsü ..., fabrika müdürü ..., şirket yetkilileri ... ve ... ile güvenlik amiri ...’ün kazanın meydana gelmesindeki fiilî ve hukukî konumları tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek açıklığa kavuşturulmadan, eksik inceleme ile sonuca gidilmesi doğru değildir.
Bu durumda Mahkemece, aynı iş kazası nedeniyle açılmış rücuan tazminat dava dosyası ile olay nedeniyle yürütülen her iki ceza dava dosyasının celbedilmesi, bu dosyalardaki kusur raporları, mahkeme kararları, kesinleşme durumları ve maddi olguya ilişkin tespitlerin eldeki dosya kapsamı ile birlikte değerlendirilmesi, tarafların olay tarihindeki görev, yetki, sorumluluk ve eylemlerinin ayrı ayrı ortaya konulması, iş sağlığı ve güvenliği konusunda uzman bilirkişilerden oluşacak farklı bir heyetten tüm bu dosyaları birlikte değerlendiren, denetime elverişli ve çelişkileri giderir nitelikte yeni bir kusur raporu alınması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.
Mahkemece yapılacak iş; aynı iş kazası nedeniyle açılmış rücuan tazminat dava dosyası ile olay nedeniyle yürütülen her iki ceza dava dosyasını celbetmek, anılan dosyalardaki kusur raporları ve maddi olguya ilişkin tespitleri eldeki dosya kapsamı ile birlikte değerlendirmek, tarafların görev, yetki, sorumluluk ve eylemlerini ayrı ayrı irdeleyen yeni bir kusur raporu almak, usulî kazanılmış hakları gözetmek ve oluşacak sonuca göre karar vermekten ibarettir.
Kabul ve uygulamaya göre de davacı anne ...’in destekten yoksun kalma zararı hesaplanırken destek payının belirlenmesinde hataya düşüldüğü anlaşılmaktadır. Hükme esas alınan hesap raporunda, davacı anneye fiilen 1/16 oranında destek payı verilmesi sonucunu doğuracak şekilde hesaplama yapılmıştır. Somut olayın özellikleri, desteğin yaşı ve destekten yoksun kalan davacı annenin konumu birlikte değerlendirildiğinde, anne yönünden 1/16 oranında destek payı esas alınması düşük olup bu şekilde düzenlenen hesap raporuna itibarla davacı annenin maddi tazminat isteminin Kurum ödemeleri ile karşılandığından bahisle reddine karar verilmesi de doğru olmamıştır.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1.Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
3.Bozma nedenine göre davacılar vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
4.Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacılara iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.