Danıştay 10. Daire, tapu döner sermaye ücreti iadesi ve kamulaştırma genelgesi iptali davasını 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun olmayan dilekçe nedeniyle reddetti.
Özet: Davacılar tarafından tapu müdürlüğü işlemi ve ilgili genelgenin iptali ile ihtirazî kayıtla ödenen döner sermaye bedelinin iadesi istenen bu dava, daha önce vergi ve idari hizmet ücreti taleplerinin aynı dilekçede birleştirilemeyeceği ve ilgili Danıştay dairelerinin ortak heyet kuramayacağı gerekçesiyle başka bir dairece reddedilen benzer bir başvurunun ardından, sadece döner sermaye ücretine ilişkin kısmın talep edilerek yenilenmiş hali olup, mevcut dilekçe Danıştay 10. Dairesi tarafından usul kanununun dilekçe şartlarına uygunluğu, özellikle talebin açıklık ve belirlilik ilkesine riayet edip etmediği yönünden incelenmektedir.
Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2025/3938 E.  ,  2025/3637 K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2025/3938
Karar No : 2025/3637
DAVACILAR : 1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
5- ...
6- ...
7- ...
8- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ... Bakanlığı / ANKARA
(... Genel Müdürlüğü)
2- ... Bakanlığı / ANKARA
(... Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğü)
DAVANIN_ÖZETİ : Davacılar tarafından; Çankaya Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı işleminin ve bu işlemin dayanağı olan Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 29/04/2024 tarihli, 2024/3 sayılı, "Kamulaştırma Uygulamaları" konulu Genelgesinin "VIl-Mali Yönü" başlıklı kısmının 7. maddesinin iptali ve yürütmesinin durdurulması ile ihtirazî kayıtla ödenen 5.323,50 TL döner sermaye bedelinin faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendi uyarınca anılan Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı hükmü yer almış; 14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve aynı Kanun'un 3 ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği hükme bağlanmış; 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.
Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca mahkemelerce iptali istenen idari işlemle sınırlı olarak inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, her türlü tereddütten uzak, belirli ve somut olması gerektiği kuşkusuzdur.
Dava dosyasının incelenmesinden; bakılan davanın davacıları tarafından daha önce Danıştay Dokuzuncu Dairesinin E:2025/3571 sayılı esasına kayden açılan davada, işbu davada dava konusu olan Çankaya Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı işleminin ve bu işlemin dayanağı olan Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 29/04/2024 tarihli, 2024/3 sayılı, "Kamulaştırma Uygulamaları" konulu Genelgesinin "VIl-Mali Yönü" başlıklı kısmının 7. maddesinin iptali ve yürütmesinin durdurulması isteminin yanı sıra ihtirazî kayıtla ödenen tapu harcı ve döner sermaye ücretinin faiziyle iadesine karar verilmesinin de istenildiği; Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 08/07/2025 tarih ve E:2025/3571, K:2025/3391 sayılı kararıyla, davaya konu düzenleyici işlem (2024/3 sayılı Genelgenin 7. maddesi) ile bireysel işlemin (Çankaya Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı işleminin) ve tazminat (yapılan ödemenin iadesi) talebinin, 492 sayılı Harçlar Kanunu'na dayanan "tapu harcı"na ilişkin kısımlarının (vergi dava dairesi olan) Danıştay Dokuzuncu Dairesinin, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Kanunu'ndan kaynaklanan "döner sermaye ücreti"ne ilişkin kısımlarının ise (idari dava dairesi olan) Danıştay Onuncu Dairesinin görev alanına girdiği ve anılan Dairelerin 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun Ek 1. maddesi uyarınca müşterek heyet yapmasına da hukuken olanak bulunmadığı, dolayısıyla davaya konu işlemlerin iptali ve ödenen tutarların iadesi taleplerinin, anılan Danıştay Dairelerinin görevine giren kısımlarına göre 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ayrı dilekçeler düzenlenerek görevli Daireler nezdinde açılacak davalar aracılığıyla iletilmesi gerektiği gerekçesiyle dava dilekçesinin reddine karar verildiği; bunun üzerine davacılar tarafından yenilenerek Dairemize hitaben düzenlenen dava dilekçesinin "Konu" ve "Sonuç" kısımlarında, Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 08/07/2025 tarih ve E:2025/3571, K:2025/3391 sayılı kararı doğrultusunda, iade talebinin konusunun "döner sermaye ücreti" ile sınırlandırılmış olmasına karşın, düzenleyici işlem (2024/3 sayılı Genelgenin 7. maddesi) ile bireysel işlemin (Çankaya Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı işleminin) iptal istemi bakımından, dilekçenin "Konu" kısmında herhangi bir sınırlandırma ve/veya belirleme yapılmaksızın tümüyle iptallerinin istenildiği, "Sonuç" kısmında ise, açıkça "tapu harcı ve (masraf) döner sermaye bedeli"ne ilişkin kısımları da dahil olmak üzere bütünüyle iptallerinin istenildiği, dilekçe içeriğinde de, 2024/3 sayılı Genelgenin dava konusu 7. maddesinin "tapu harcı ve (masraf) döner sermaye bedeli" tahsili ile ilgili kısımlarının -Danıştay Dokuzuncu Dairesince reddine karar verilen ilk dava dilekçesiyle aynı doğrultuda- hukuka aykırılık iddialarına yer verildiği, böylece Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 08/07/2025 tarih ve E:2025/3571, K:2025/3391 sayılı kararının gereğinin tam olarak yerine getirilmediği, daha açık bir anlatımla, dava konusu olan Çankaya Kaymakamlığı Tapu Müdürlüğünün ... tarihli ve ... sayılı işleminin ve bu işlemin dayanağı olan Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün 29/04/2024 tarihli, 2024/3 sayılı, "Kamulaştırma Uygulamaları" konulu Genelgesinin "VIl-Mali Yönü" başlıklı kısmının 7. maddesinin -Dairemizin görev alanı dışında kalan "tapu harcı"na ilişkin kısımlarına yönelik olarak da hukuka aykırılık iddialarında ve iptal istemlerinde bulunulmak suretiyle- yenilenen dilekçede Dairemizin görev alanı dışındaki istemlere de yer verildiği, Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 08/07/2025 tarih ve E:2025/3571, K:2025/3391 sayılı kararında belirtilen hususlar çerçevesinde düzenleyici ve bireysel işlemlerin hangi kısımlarının dava konusu edildiğinin tereddüde yol açmayacak şekilde, açık ve net olarak ortaya konulamadığı, dilekçenin "Konu" ve "Sonuç" kısımları ile içeriğinin birbiriyle uyumlu ve tutarlı olmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna varılmış olup; dava dilekçesinin yalnızca Dairemizin görev alanına dahil olan iptal ve tazminat istemlerine yer verilerek düzenlenmesi, istemlerin dava dilekçesinin konu, içerik ve sonuç kısımlarında uyumlu ve tutarlı bir şekilde belirtilmesi suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle dava açılması gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1) 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içinde, yukarıda belirtilen hususlar netleştirilmek suretiyle, anılan Kanun'un 3. maddesine uygun şekilde yeniden düzenlenecek dilekçeyle dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE,
2) Aynı Kanun'un 15. maddesinin 5. fıkrasına göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede de aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddine karar verileceğinin davacıya duyurulmasına,
3) Davanın yenilenmesi hâlinde yeniden harç alınmamasına, davanın yenilenmemesi durumunda yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcı ile posta gideri avansından artan miktarın davacıya iadesine, 10/09/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.