Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde şirketin tek hissedarının ticari defter, belge ve kayıtların teslimi talebinin reddine yönelik ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi.
Özet: Şirketinin %100 hissedarı olan davacı, şirket defter ve belgelerinin kendisine teslimi talebinin ilk derece mahkemesince davalıların şirket temsil yetkilerinin devam ettiği gerekçesiyle reddedilmesi üzerine istinaf başvurusu yaparak, şirketin resen terkin edildiği için davalıların yetkilerinin sona erdiğini, defterleri ellerinde tutma haklarının kalmadığını ve şirketin mali durumu hakkında bilgi edinmek için bu kayıtlara ihtiyacı olduğunu belirterek, ilk derece kararının kaldırılmasını ve taleplerinin kabulünü istemiştir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ 2024/456 Esas 2026/1136 Karar
T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ21.HUKUK DAİRESİESAS NO : 2024/456 KARAR NO : 2026/1136TÜRK MİLLETİ ADINAKARAR İNCELENEN DOSYANIN MAHKEMESİ : ANKARA 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : 16/10/2023NUMARASI : 2023/452 Esas 2023/743 Karar DAVA : Ticari Şirket (defterlerin teslimi)DAVA TARİHİ : 16/06/2023KARAR TARİHİ : 16/09/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 17/09/2026 Taraflar arasındaki ticari defter, belge ve kayıtların tarafına verilmesi istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçelerle davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş'nin geçmişte %50 hissedarı olduğunu, kalan %50 hissedarın ise tarafına ait olduğunu ve tek sahibi olduğu hususuna Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/487 esas sayılı dosyası ile karar verildiğini, Ankara Yenimahalle 5. Noterliği 09/12/2015 tarih ... yevmiye numaralı imza sirkülerine göre Yönetim kurulu başkanı ... ve Yönetim kurulu başkan yardımcısı ... olduğunu, Ankara 42.Noterliğinin 02/06/2016 tarih ve ... yevmiye numaralı vekaletnamesine göre ... ve ...'un şirket adına en geniş yetkilerle vekil tayin edildiğini ve iki muhatap da şirketin temsilcisi olduğunu, şirketin tüm hisselerinin davacı asil olduğunu ancak şirket durumu hakkında hiçbir bilgisi bulunmadığını, Konya 3.Noterliği'nin 02/08/2023 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sahibi bulunduğu ... A.Ş.nin ticari defter, bilgi, belge ve kayıtlarının tarafıma verilmesini ve şirketin mali, finansal durumu hakkında bilgi verilmesini ihtaren talep ettiğini, tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalılardan hiçbir cevap vermediğini, bu nedenlerle ticari defter, belge ve kayıtların teslimine, davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAPDavalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça ikame edilen davaya ilişkin dava dilekçesinin taraflarına 31/07/2023 tarihinde tebliğ edilmiş olmakla süresi içerisinde cevap dilekçe sunulmasının zarureti hasıl olduğunu, huzurdaki davanın her ne kadar Ankara Hukuk Mahkemeleri nezdinde ikame edilmişse de 6100 sayılı yasanın 6. maddesi "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmünün amir olup işbu hüküm uyarınca eldeki davanın derdest bulunduğunu, mahkemenin işbu dava bakımından yetkili olmadığını, zira, davacı tarafın, işbu davayı müvekkilin yahut diğer davalının yerleşim yerlerinden hiçbirine dahil olmayan Ankara Mahkemelerinde açmış bulunduğunu, bu nedenle, yetki ilk itirazında bulunmak zaruretinin hasıl olduğunu, yetkisiz mahkemede açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ..., usulüne uygun tebligat çıkarılmasına rağmen davaya cevap vermemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece; Davacı 16/10/2023 tarihli celsede " dava dilekçemi tekrar ederim, ben davalıları azletmedim, halen şirketin tam yetkilisidirler, ben şirketi tüm hisselerine sahibim ancak şirkette ne olup bittiğini bilmiyorum, zarara uğradım şirketin tüm ticari defter belge ve kayıtların bana verilmesini talep ediyorum, ben şirketi 2015 yılı Aralık ayında teslim aldım, bu tarihten sonraki evrakları talep ediyorum, su baskını bu tarihten öncesine aittir benim davalılara yönelik açmış olduğum bir sorumluluk davası ya da suç duyurusu bulunmamaktadır," demiştir. Nitekim dosya arasına alınan ticaret sicil kayıtlarının tetkikinden de davalıların halen şirketi temsile yetkili oldukları ve ticari defterleri elinde bulundurma yetkilerinin devam ettiği görülmekle sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİDavacı istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemenin kabulünün aksine davalıların şirketi temsil yetkilerinin devam etmemekte olduğunu, şirketin resen terkin edilmiş olup, bu sebeple davalıların yetkileri kalmadığını, davalıların şirket defter ve kayıtlarını ellerinde bulundurmaları için hukuki sebepleri bulunmadığını, şirketin bütün hisselerinin sahibinin olduğunu, bu hususun mahkemece dikkate alınmadığını, dava konusu ticari defter ve kayıtlara ihtiyacı olduğunu, davalıların şirket yönetimini gerekli şekilde yürütmemiş olup, şirketin zararına ve ortadan kalkmasına sebep olduklarını, Türk Ticaret Kanununa göre tüm defter ve belgelerin saklanma süresi 10 yıl olarak belirlendiğini, bu mükellefiyetin davalılara ait olduğunu bildirerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİDava, davacının sahibi olduğu ... A.ş. nin 2015 yılı aralık ayı sonrasına ait Ticari Defter Belge ve Kayıtların Şirketin Yetkili Temsilcileri Olan davalılardan alınarak davacıya teslimine ilişkindir. 6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede; Dosya arasında yer alan Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 13/10/2023 tarih, 170121 sayılı cevabi yazısı ve ekindeki sicil tasdiknamesi incelendiğinde; dava konusu ... Anonim Şirketi'nin 14/03/2005 tarihinde kurulduğu, ...adresinde faaliyet gösterdiği ve halen aktif olup, yetkili temsilcilerinin davalılar ..., ... olduğu anlaşılmıştır. Hal böyle olunca, dava konusu şirketin halen aktif olup, davalıların yetkili temsilci olması nedeniyle davacı yanca kendine teslimi talep edilen ticari defter ve belgeleri elinde bulundurma yetkilerinin devam ettiği, yine davalı ...'un yerleşim yerinin Ankara olup, 6100 sayılı HMK'nun (6) ve (7) maddesi birlikte dikkate alındığında ilk derece mahkemesinin yetkili ve görevli mahkeme olduğu anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince davacının davasının reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmuştur. Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davacıdan alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından davalılar yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/09/2026Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -