Gayrimenkulde 15.75 m² alan ihlali iddiasıyla açılan müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirme davasında, ilk derece mahkemesinin kabul kararının istinafça esastan reddedilerek Yargıtaya taşınan karmaşık hukuki süreç.
Özet: Bir davacının dükkanına haksız müdahalenin önlenmesi ve taşınmazın eski hale getirilmesi talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi, bilirkişi raporlarıyla davalının bağımsız bölümüne davacının bağımsız bölümünden 15,75 m² yerin katıldığının tespit edilmesi üzerine davanın kabulüne ve istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermiş; davalı taraf ise tapu kayıtlarına uygunluk, bilirkişi raporunun çelişkili ve hatalı olduğu ile zamanaşımı gibi gerekçelerle kararı temyiz etmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/9631 E.  ,  2026/2605 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 54. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2845 Esas, 2025/220 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 12. Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/101 Esas, 2021/622 Karar
Taraflar arasındaki müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirme davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.
Davalı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 17.02.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.
Duruşma günü yetki belgesine istinaden davacı vekili Avukat ... ve davalı asil ... ile yetki belgesine istinaden vekili Avukat ... ... ile ihbar olunan Tapu Müdürlüğü vekili Avukat ... gelmişlerdir.
Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından davacının dükkanına yapılan müdahalenin men'i ile 51 nolu gayrımenkulün tapu ve belediye kayıtlarına uygun hale getirilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu olan 51 nolu dükkanın İstanbul Anadolu 6.İcra Dairesinin 2002/7090 sayılı satış dosyası ile davacı tarafça satın alındığını, bu satış dosyasında davacının satın aldığı taşınmazın tüm özelliklerinin satış şartnamesinde açıkça belirtildiğini, satış dosyasında tüm kayıtların tapu ve belediyeden gelerek davacı tarafça taşınmazın ölçüleri bilinerek ve kabul edilerek alındığını, ... tapu müdürlüğünde bulunan tüm kat maliklerinin imzasını taşıyan onaylı mimari projesinde taşınmazın tüm sınırlarının açık ve anlaşılır şekilde belirtildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taşınmazın tüm özelliklerini bilerek ve kabul ederek satın aldığını, davalının 52 nolu dükkanın 21.02.2002 tarihinde alıcı ...’e satışından sonra taşınmaz üzerinde hiçbir kullanımı ve zilyetliği bulunmadığı gibi yapılan tasarruflardan da hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, davalının dava konusu taşınmazın satış tarihinden itibaren 19 yıl geçmiş olup taleplerin zamanaşımına uğraması yanında taraf olmaması nedeniyle husumetin de yöneltilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
3. Davalı ... Kadastro Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; idareye ibraz edilen belgelere göre yapılmış olan işlemde, müvekkil idareye sunulan projenin fiili durumla uyuşup uyuşmadığının bilinemeyeceği gibi, tadilat projesi var ise de ibraz edilmediğinden projede değişiklik olup olmadığının da bilinmesi mümkün olmadığı belirtilerek müvekkil idare yönünden husumetten reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle;tapudaki projenin esas alınması gerektiğini, buna göre de dava konusu yerde haksız işgalin söz konusu olmadığını, bilirkişilerin incelemeye esas aldığı 99/4824 sayılı tadilat projesi yönünden kat maliklerinin onayı bulunmadığının açık olduğunu, bu durumda belediye nezdinde bulunan projenin hukuken geçerliğinin olmadığını, davacının dava konusu yeri icra kanalı ile satın aldığını, icra satışına-satış şartnamesine esas projenin tapu müdürlüğü nezdinde olan proje olduğunu, bilirkişi raporunun çelişkili ve hatalı olduğunu ve hükme esas alınamayacağını, belediye projesi esas alınsa bile projedekinden fazla alanın davacıya verilmesine karar verildiğini, müvekkil tarafından dava konusu taşınmazların sınırlarının belirlenmesine ilişkin yapılan delil tespitinde, el atma durumunun olmadığının ortaya konulduğunu, davalının 2002 yılından beri iyi niyetli malik olduğunu belirterek kararın kaldırılmasının gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bilirkişi raporlarıyla davalıya ait 52 nolu bağımsız bölümde 51 nolu bağımsız bölüm tarafın 15,75 m² yerinde ölçülen alanının katıldığının tespit edildiği, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu gereğince tapu nüshasının esas alınması gerektiği ancak tapu nüshası ile ilgili dava konusu bağımsız bölümlerin konturlarında net olarak görülen çok sayıda proje raportörü ve proje müellifi imza kaşesi olmayan silinti ve eklemeler (dubleks merdiven yerleri, duvar yerleri vb) tespit edilmiş olduğundan, 3194 sayılı Kanun gereği proje standartlarına haiz olmadığından, tapu nüshasının proje bilirkişi kurulunca değerlendirmeye esas alınmadığı, bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu, davalının iyi niyetli olmasının taşınmazın eski hale getirme kararına etkisinin bulunmadığı, taşınmazın icradan alınmasının davacının malik olarak hakkını kullanmasına engel bir husus olmadığı, davalının istinaf talebinin reddinin gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirilmesi istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
3 . 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 30 uncu maddesinde bir işin yapılmasına ilişkin mahkeme kararlarının ne şekilde yerine getirileceği açıkça belirtilmiş olup, mahkemece buna göre davalı tarafça eski hale getirilmesine ve uygun bir süreye hükmedilmesi ile yetinilmesi gerekirken, projede aykırılığın eski hale getirilmesine yönelik kararın süresi içinde gereği yerine getirilmediğinde kararın İcra İflas Kanununa göre infazına ve masrafların davalıdan tahsiline karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararın düzeltilerek onanması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine,
2. Dairemizce resen yapılan inceleme sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında yer alan "Projede aykırılığın eski hale getirilmesine yönelik kararın süresi içinde gereği yerine getirilmediğinde kararın İcra İflas Kanununa göre infazına ve masrafların davalıdan tahsiline" ilişkin cümlenin çıkartılmak sureti ile hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.