Danıştay 13. Daire, Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi ihalesinde teknik şartnameye aykırı malzeme teslimi ve edimin ifasına fesat karıştırma nedeniyle kamu ihalelerinden yasaklanan şirketin temyiz başvurusunu inceliyor.
Özet: Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi için gerçekleştirilen ihalede, teknik şartnameye uygun olmayan veya eksik teslim edilen malzemelerin muayene komisyonunca gerçeğe aykırı olarak teslim alınmış ve uygun bulunmuş gösterilmesi suretiyle kamu ihale sözleşmelerine fesat karıştırıldığı tespiti üzerine davacı şirketin bir yıl süreyle kamu ihalelerinden yasaklanmasına ilişkin idari işlemin iptali talebiyle açtığı dava, disiplin soruşturması raporundaki tespitler ve davacı tarafça aksinin ispatlanamaması gerekçesiyle ilk derece ve bölge idare mahkemeleri tarafından hukuka uygun bulunarak reddedilmiş olup, şirket ise idarenin salt disiplin soruşturması tespitiyle işlem tesis edemeyeceği ve teslimatın şartnameye uygun olduğu iddialarıyla temyiz başvurusunda bulunmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No:2021/4382Karar No:2025/4017TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat Taahhüt Elektrik Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLLERİ : Av...., Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesince 05/09/2017 tarihinde gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "İnşaat ve Hırdavat Malzemesi Alımı" ihalesi üzerinde kalan davacı şirketin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin (a) ve (c) bentlerinde belirtilen yasak fiil ve davranışlarda bulunduğundan bahisle 1 (bir) yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 08/02/2019 tarihli ve 30680 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; olayda, Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görevli personel hakkında, hastane satın almalarında usulsüzlükler yapıldığına ilişkin iddialar üzerine, Karabük Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi görevlileri hakkında ve sözleşme konusu mal alımı işiyle ilgili Sağlık Başdenetçisı Bülent Şahin tarafından düzenlenen... tarihli ve... sayılı Disiplin Soruşturma Raporunda; söz konusu ihalenin Teknik Şartnamesinin 47. kalemindeki "Su Bazlı Plastik Boya, 15 litrelik plastik kutularda 100 kutu", 48. kalemindeki "Su Bazlı Antibakteriyel Boya, 15 litrelik kutularda 50 kutu" ve 80. kalemindeki "Elektrikli kapı kilidi karşılığı 50 adet" isimli malzemelerin Teknik Şartnamesine uygun olup olmadığı yönünde alınan Müşterek Teknik İnceleme Raporundaki tespit ve hesaplamalar sonucunda, muayene komisyonunca ihale dokümanına göre malın muayenesi ve kabulünün yapıldığını gösteren ... tarihli ve ... nolu Muayene Komisyon Raporu ile muayene ve kabulü yapılan malzemelerin depoya teslim alındığına ilişkin düzenlenen aynı tarihli ve aynı numaralı Taşınır İşlem Fişinin (TIF) içerik olarak gerçeği yansıtmadığı, zira söz konusu Müşterek Teknik İnceleme Raporunu düzenleyen teknik komisyonca yapılan hesaplamalar neticesinde ihale dokümanı çerçevesinde 15'er litrelik toplam 150 kutu boya teslim alınması gerekirken, teknik servis personelinin uyguladığı boya miktarı ve mevcutlara göre 15'er litrelik (120,75+9)=129,75 kutu boya teslim alındığı, buna göre (150-129,75)= 20,25 kutu boya teslim alınmadığı halde teslim alınmış gibi muayene ve kabul komisyonu üyeleri ile taşınır kayıt yetkilisince muayene ve kabul raporu ile TİF düzenlendiği, ayrıca, 50 adet alınan elektrikli kapı kilidi karşılığının Teknik Şartnameye uygun olmamasına rağmen, uygun olduğuna dair aynı görevlilerce aynı belgelerin düzenlendiği, bu suretle içerik olarak gerçeği yansıtmayan aldatıcı mahiyette belgelerle edimin ifasına fesat karıştırıldığının tespit edildiğinin anlaşıldığı, Bu durumda, disiplin soruşturması raporundaki anılan tespitler karşısında davacı şirket tarafından aksine bir delil sunulamadığı, atılı suçlama nedeniyle halihazırda cezai yönden bir soruşturma ve kovuşturma da bulunmadığı, eylemin sabit olduğu anlaşıldığından, disiplin soruşturmasında yer alan tespitlere itibar edilerek davacı şirketin 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, idarenin salt disiplin soruşturmasında yer alan tespitlere göre idari işlem tesis etmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, ilk derece mahkemesinin aksine bir delil sunmadıkları ve edimin ifasına fesat karıştırıldığı şeklindeki gerekçesinin hatalı olduğu, şirketin ihale gereği yerine getirmesi gereken edimleri, Teknik Şartnameye uygun olarak 08/12/2017 tarihinde hastaneye teslim ettiği, malzemelerin teslimi sırasında hastane yöneticiliği tarafından oluşturulan Muayene Komisyonunun aynı tarihli muayene raporu ile teslim edilen malzemelerin Teknik Şartnameye uygun olduğunu tespit ettiği ve onayladığı, teslim alınan kilitlerin şartnameye uygun olduğuna dair görevlilerce düzenlenen belgelerin içerik olarak gerçeği yansıtmamasından şirketin sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğu, teslim edilen malzemelerin görevlilerce tek tek incelendiği ve şartnameye uygunluğunun tespit edildiği, şirketin düzenlenen bu belgelere ne şekilde fesat karıştırdığının Teknik İnceleme Raporundan anlaşılmadığı, aynı şekilde teslim edilen boyaların sayısı ve niteliğine ilişkin muayene ve kabul raporunun da dosya içerisinde mevcut olduğu, şirketin teslim ile edimini yerine getirdiği, şirketin bu boyaların nerede ne şekilde kullanıldığını bilmesinin kendisinden beklenemeyeceği, komisyonca yapılan hesaplamadan 20,25 kutu boyanın kullanılmadığının anlaşıldığı, ancak bu boyaların eksik teslim edildiği anlamına gelmeyeceği, boyanın tam ve eksiksiz olarak teslim edildiğinin sabit olduğu, idare ve görevlilerin bu boyaları nerede kullandığını açıklayamadığı, ayrıca yasaklama kararının 4735 sayılı Kanun'un 26. maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen sürelere uyulmadan verildiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerin de kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler ile 08/12/2022 ve 01/03/2023 tarihli ara kararlarına verilen cevaplar incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Karabük Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesince, 05/09/2017 tarihinde gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "İnşaat ve Hırdavat Malzemesi Alımı" ihalesi uhdesinde kalan davacı şirket ile 05/10/2017 tarihinde sözleşme imzalanmış, 08/12/2017 tarihinde ihale konusu malzemeler hastaneye teslim edilmiş, bu durum Muayene Komisyonunun aynı tarihli muayene raporu ile belgelenmiştir. Bilahare mezkur sözleşme konusu mal alımı işiyle ilgili Sağlık Başdenetçisi tarafından yapılan soruşturma sonucunda düzenlenen ...tarihli ve ...sayılı Disiplin Soruşturma Raporunda, "Müşterek Teknik İnceleme Raporunu düzenleyen teknik komisyonca yapılan hesaplamalar neticesinde ihale dokümanı çerçevesinde, 15'er litrelik toplam 150 kutu boya teslim alınması gerekirken, teknik servis personelinin uyguladığı boya miktarı ve mevcutlara göre 15'er litrelik (120,75+9)=129,75 kutu boya teslim alındığı, buna göre (150-129,75)=20,2 kutu boyanın teslim alınmadığı, ayrıca 50 adet alınan elektrikli kapı kilidi karşılığının teknik şartnamesine uygun olmadığı (kapı kilit karşılığının teslim edildiği ancak şartnamenin 'a' maddesinde 'sıva üstü light buton-trafo ile takım olarak 50 adet olacaktır' şeklinde belirtilen buton ve trafonun şartnameye uygun olarak teslim edilmediği), hal böyle iken davacı şirketçe ihale dokümanında belirtilen miktar ve teknik özelliklerde malzeme teslim edilmiş gibi fatura düzenlendiği, bu suretle içerik olarak gerçeği yansıtmayan aldatıcı mahiyette belgelerle edimin ifasına fesat karıştırıldığı ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25/a ve c maddelerinde tanımlanan yasak fiil ve davranışlarda bulunan davacı şirketin ve şirketin sermaye hissesinin yarısından fazlasına sahip ortağının aynı Kanunun 26. maddesi gereğince 1 yıl ihalelere katılmaktan yasaklanmasının uygun olacağı" yönünde kanaat belirtilmiş olması nedeniyle söz konusu soruşturma raporuna ilişkin alınan Bakanlık Oluru üzerine davacı şirket ve şirketin sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortağı hakkında 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun "Yasak fiil ve davranışlar başlıklı 25. maddesinde, "Sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır: a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla sözleşmeye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek. ... c) Sözleşme konusu işin yapılması veya teslimi sırasında hileli malzeme, araç veya usuller kullanmak, fen ve sanat kurallarına aykırı, eksik, hatalı veya kusurlu imalat yapmak. ...", "İhalelere katılmaktan yasaklama" başlıklı 26. maddesinde, "25 inci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, 4734 sayılı Kanunun 2 nci ve 3 üncü maddeleri ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. ... Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. ..." kuralı yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava konusu uyuşmazlık, ihale üzerinde kalan ve sözleşme kapsamında yükümlülüğünü ihale konusu malları teslim etmek suretiyle yerine getirdiğini iddia eden davacı şirketin, ihaleyi gerçekleştiren idarede görevli memurlar hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda ihale dokümanında belirtilen miktarda ve teknik özelliklerde malzeme teslim edilmiş gibi fatura düzenlediğinin tespit edildiğinden bahisle hakkında tesis edilen ihalelerden yasaklama kararının iptali istemine ilişkin olup bu kapsamda davacı şirketin dava konusu yasaklama işlemine dayanak gösterilen fiilleri işleyip işlemediğinin ortaya konulması gerekmektedir. Bu hususun açıklığa kavuşturulmasını teminen 08/12/2022 tarihli ara kararı ile davalı idareden; davacı şirketin 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinin (a) ve (c) bentlerine aykırı hareket ettiğini ortaya koyan somut nedenlerin sorulmasına, bu aykırılıkların gerçekleştirildiğini kanıtlar nitelikteki tüm bilgi ve belgelerin istenilmesine, ayrıca davacı şirketin 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinin (a) ve (c) bentlerine aykırı hareket ettiğinden bahisle hakkında adli süreç başlatılıp başlatılmadığının, başlatıldı ise sürece ilişkin bilgilerin sorulmasına karar verilmiş; davalı idarece verilen cevap yazısı ve eklerinin incelenmesinden, idarece yalnızca mezkur ... tarihli ve ...sayılı Disiplin Soruşturma Raporu'nun tekraren sunulduğu, davacı şirketin 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinin (a) ve (c) bentlerine aykırı hareket ettiğini ortaya koyan somut nedenlerin açıklanmadığı, yalnızca bahsi geçen soruşturma raporuna istinaden oluşan kamu zararının tahsili amacıyla davacı şirket ve diğer davalılar aleyhine alacak davalarının açıldığı ve derdest olduğu bilgisinin verildiği görülmüştür. Bunun üzerine 01/03/2023 tarihli ara kararı ile ilgili adli yargı mercilerinden derdest dosyalar kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılıp yaptırılmadığı ve dosyaların karara bağlanıp bağlanmadığı sorulmuş, verilen cevaplara istinaden UYAP üzerinden yapılan araştırma sonucunda dava konusu ihale ile ilgili olarak davacı hakkında açılan kurum zararı nedeniyle alacak davasının işbu karar tarihi itibarıyla ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:...sayılı dosyasında derdest olup henüz bilirkişi raporunun dosyaya sunulmadığı anlaşılmıştır. Diğer taraftan, UYAP üzerinden yapılan incelemede davacı şirket hakkında aynı idarece aynı soruşturma raporuna istinaden farklı ihalelere ilişkin olarak da kurum zararı nedeniyle alacak davalarının açıldığı (... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:..., ...Asliye Hukuk Mahkemesinin E:... ve E:...), bu davalardan karara bağlanan ...Asliye Hukuk Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında verilen... tarihli ve K:...sayılı davanın reddi kararında atıf yapılan ...tarihli ve ... Soruşturma No'lu dosyada ilgili idare personeli memurlar hakkında "Kamu Görevlisinin Resmi Belgede Sahteciliği, Edimin İfasına Fesat Karıştırma, Kamu Kurum veya Kuruluşlarının İhalesine Fesat Karıştırmak, Görevi Kötüye Kullanmak" suçlarından yürütülen soruşturma sonucunda verilen K:... sayılı karar ile kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği görülmüştür. Söz konusu kovuşturmaya yer olmadığına dair karar incelendiğinde, söz konusu kararda işbu dava konusu ihaleye ilişkin olarak, "T.C. Sağlık Bakanlığı Denetim Hizmetleri Başkanlığı bünyesinde Sağlık Başdenetçisi ... tarafından düzenlenen ... tarihli ve ... sayılı Suç Duyurusu Raporu ve ekleri ile Karabük Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi görevlileri hakkında bir takım ihale işlemlerinde ve ihale sürecinde meydana gelen usulsüzlük iddiaları ile ilgili olarak Cumhuriyet Başsavcılığımıza suç duyurusunda bulunulduğu, yapılan suç duyurusu incelendiğinde Karabük Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görevli personellerden ... isimleri yazılı olanların ... İnşaat Taahhüt Elektrik Gıda ve İhtiyaç Maddeleri San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli firma ile yaptıkları satın almalarda usulsüzlükler yaptıklarının ve bu doğrultuda atılı Resmi Belgede Sahtecilik, Edimin İfasına Fesat Karıştırma, Kamu Kurum veya Kuruluşlarının İhalesine Fesat Karıştırmak suçlarını işlediklerinin iddia edilmiş olduğunun tetkik edildiği, ... ...tarihli ve ... kayıt numaralı ihalede 15'er litrelik toplam 150 kutu teslim alınması gerekir iken 15'er litrelik 129,75 kutu teslim alındığı, 50 adet elektrikli kapı kilidinin Teknik Şartnameye uygun olmayarak alındığı iddia edilmiş ise de ... İnşaat Taahhüt Elektrik Gıda ve İhtiyaç Maddeleri San. ve Tic. Ltd. Şti. isimli firmanın 15,00 TL ödemek yerine bir sonraki fiyat teklifi olan 46,40 TL'ye ürün alınmış olsa idi 1.570,00 TL şeklinde ortaya fazla kurum harcaması çıkmış olacağı, bahse konu kamu kurumunun kamu lehine davranış gösterdiği, düzenlenen raporun bu kısmındaki hususların şüphelilerin genel savunmalarının aksini ispat eder somut bilgi ve belgeler içermediği, ...Tüm bu hususlar nazara alındığında ... İzah edilen gerekçeler doğrultusunda şüphelilerin üzerlerine atılı iddia edilen eylemler sebebiyle bahse konu suçların oluşmadığı, her ne kadar suç duyurusuna dayanak raporda cüzi miktarda kamu zararlarının olduğundan bahsedilmiş ise de adı geçen kurum çalışanlarının hastane işleyişini, güvenliğini ve hastaların sağlığını ön plana koyarak davranışlarda bulunduklarının kabulü gerektiği, savunmaların aksini ispat eden bilgi, belge ve delillerin mevcut olmadığı, son olarak kamu görevlilerinin resmi bir belgeyi sahte olarak tanzim ettiklerine dair iddia dışında somut kamu davası açmayı gerektirir nitelikte ve yeterlilikte delil bulunmadığı ..." şeklinde tespit ve değerlendirmelere yer verildiği görülmüştür. Yukarıda yer verilen bilgiler çerçevesinde her ne kadar davalı idarece davacı şirketin "Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla sözleşmeye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek" ve "Sözleşme konusu işin yapılması veya teslimi sırasında hileli malzeme, araç veya usuller kullanmak, fen ve sanat kurallarına aykırı, eksik, hatalı veya kusurlu imalat yapmak" fiillerini işlediğinden bahisle 1 (bir) yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verilmiş ise de, davacının bu fiillerine konu olduğu iddia edilen ihale konusu malların teslimi üzerine düzenlenen 08/12/2017 tarihli Muayene Komisyon Raporu'nda "Hastanemiz satınalma komisyonu ... İnşaat'tan alınan 36 (otuzaltı) kalem malzemenin komisyonumuzca hastane idaresinin 08/12/2017 tarihli yazılı-sözlü talimatı doğrultusunda muayenesi yapılmış olup, işbu komisyon raporu şartname hükümlerine uygun olup, imza altına alınmıştır." şeklinde ifadelere yer verilmesi ve teslim sonrasında da herhangi bir uyuşmazlık yaşanmamış olması, davalı idarece mezkur disiplin soruşturma raporu dışında davacının söz konusu fiilleri işlediğine dair herhangi bir bilgi veya belge sunulamamış olması ve mezkur ihale kapsamında davacı şirketten yaptıkları satın almalarda usulsüzlük yaptıkları iddia olunan kamu görevlileri hakkında yapılan soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiş olması hususları birlikte değerlendirildiğinde davacı şirketin 4734 sayılı Kanun'un 25. maddesinin (a) ve (c) bentlerinde belirtilen fiilleri işlediğinin somut olarak ortaya konulamadığı anlaşıldığından, davacı şirketin 1 (bir) yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına dair işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 18/12/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.