Devlet yolu kamulaştırması sonrası kalan taşınmazda oluşan değer kaybı ve erişim engeli nedeniyle talep edilen tazminat davasının temyiz incelemesi.
Özet: Davacının, kamulaştırılan parsellerinin bir kısmından arta kalan bölümünde devlet yolu inşaatı sonrası oluşan V kanal ve istinat duvarı nedeniyle taşınmaza ulaşımının kesilmesi ve değer kaybı iddiasıyla açtığı tazminat davasında, ilk derece mahkemesi davanın reddine karar vermiş, istinaf mahkemesi ise söz konusu taşınmazın daha önce kısmi kamulaştırmaya tabi tutulduğu ve önceki kesinleşen kararda kalan kısımda değer kaybı olmadığı gerekçesiyle başvuruyu esastan reddetmiş, davacı vekili bu kararı Yargıtaya temyiz etmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/6866 E.  ,  2026/2595 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/948 Esas, 2025/351 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/329 Esas, 2023/227 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırılan bölümden arta kalan kısımda oluşan değer kaybı bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.
Davacı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 17.02.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.
Duruşma günü davacı vekili Avukat ... gelmiş, davalı idare vekili duruşmaya katılmamıştır.
Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 06... parsel sayılı taşınmazın paydaşı olduğunu, taşınmazın ...-... bölünmüş yoluna cepheli olduğunu, dava konusu taşınmazın üzerinde yaklaşık 50 yıldan bu tarafa köy evi bulunduğunu, taşınmazın önünden yukarıda belirtilen Devlet yolunun geçirilmesi sonucunda taşınmazın girişinde, davalı idare tarafından yağmur suyunun akması için "V kanal" tesis edildiğini, bu kanal nedeniyle müvekkilin taşınmazına giriş yapamadığını, yine söz konusu Devlet yolunun inşaasında dava konusu parselin batı cephesinde kalan kadastral yolun da 5 metre yüksekliğinde beton bir istinat duvarı yapılarak meydana getirilen köprü sonucunda artık taşınmazın yolla bağlantısının tamamen kesildiğini, mevcut haliyle müvekkilinin maliki olduğu taşınmazına ulaşımının söz konusu Devlet yolunun inşasından sonra tümüyle ortadan kalktığını, taşınmazın değerini azalttığını belirterek, belirlenecek tazminatın davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde; dava konusu 4.000,00 m² yüzölçümlü 247 parsel sayılı taşınmazın 1.305,08 m²sinin Yassıören-Subaşı ayrımı Devlet yolu kamulaştırma sahasında kalmasından dolayı idarelerince kamulaştırma işlemine tabi tutulduğunu, kamulaştırmanın ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/245 Esas, 2014/731 Karar sayılı kararı ile kesinleşerek tamamlandığını, ... ilçesi, ... Mahallesi 4.000,00 m² yüzölçümlü, 247 parselin kamulaştırma harici kalan alanın 22/A kadastro yenilemesi sonucunda 1 06... parsel numarasını almış olduğunu ve dava konusu edilen ... Mahallesi 1 06... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma sahaları dışında olduğunu, kamulaştırma harici kısımlarda davacı vekilinin ulaşım imkanının ortadan kalktığı, değer düşüklüğü meydana geldiği iddialarının yol yapım çalışmalarının niteliği itibari ile gerçek dışı olduğunu beyan ederek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin kararının hatalı olduğunu belirterek davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın kök hali 247 nolu parsel iken kısmi kamulaştırma işlemine tabi tutulduğu, mahkemenin ilk kararında kalan kısımda değer kaybı olmayacağının kabul edildiği ve mahkemenin bu kararının kesinleştiği gözetildiğinden davanın reddine karar verilmesinde usul ve kanuna aykırılık görülmediği belirtilerek davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dava konusu 4.000,00 m² yüzölçümlü 247 parsel sayılı taşınmazın 1.305,08 m²sinin Yassıören-Subaşı ayrımı devlet yolu kamulaştırma sahasında kalmasından dolayı kamulaştırma işlemine tabi tutulduğu, ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/245 Esas, 2014/731 Karar sayılı kararı ile kamulaştırma bedel tespit tescil davası açıldığı, kararın Dairemizin denetiminden geçerek kesinleştiği, eldeki davada ise davacının kamulaştırılan alandan arta kalan 2.768.85 m²lik bölümde değer düşüklüğü talep ettiği anlaşılmıştır.
3. Yapılan inceleme sonrası alınan bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın kuzey cephesinin asfalt yol olduğu, yol ile parsel arasında beton drenaj kanalının olduğu, yine parselin batısında cadde bulunduğu, caddenin mahalle merkezi ile bölünmüş yolun kuzey tarafında bulunan arazilere ulaşımın sağlandığı köprüden geçmekte olduğu, kamulaştırma sonrası taşınmazın kadastral yolla bağlantısının kesildiği, bağlantı yoluna ait köprünün ve istinat duvarının 7.62 metre altında bırakılarak parsel ve üzerindeki yapıların kullanım haklarının kısıtlandığı, bu nedenle oluşan bu durum nedeni ile taşınmazda değer kaybı oluştuğu tespit edilmiştir.
4. Bu durumda mahkemece taşınmazın bir kısmının kamulaştırılmasından sonra taşınmazın kamulaştırılan bölümünden arta kalan kısmında yeni durum sebebiyle değer düşüklüğü oluştuğu kabul edilerek, işin esasına girilerek inceleme yapılması gerekirken yazılı gerekçeler ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Davacıdan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.