Kamulaştırma bedeli tespiti davasında bedelin depo edilmemesi sebebiyle usulden reddedilen kararın istinaf ve temyiz incelemesi.
Özet: Bir kamulaştırma bedeli tespiti ve yol olarak terkini davasında, ilk derece mahkemesi kamulaştırma bedelinin süresi içinde depo edilmemesi nedeniyle davayı usulden reddetmiş; taşınmazın değerlemesine ve vasfına ilişkin itirazlarda bulunan bir kısım davalılar vekilinin istinaf başvurusu, bölge adliye mahkemesince ilk kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunarak esastan reddedilmiş, dosya şimdi temyiz incelemesi için yüksek mahkemeye taşınmıştır.
5. Hukuk Dairesi         2025/5737 E.  ,  2026/2591 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/4474 Esas, 2024/2370 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/142 Esas, 2024/278 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın bir kısım davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.
Bir kısım davalılar vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 17.02.2026 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.
Duruşma günü davacı idare vekili Avukat ... gelmiş, davalılar vekilleri duruşmaya katılmamıştır.
Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 3321 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın taşınmaz için teklif ettiği değerin çok düşük olduğunu, taşınmazın meskun mahale yakın olduğunu ve asfalt mahalle yoluna cephesinin olduğunu, taşınmazın arta kalan kısmı bakımından değer azalışı verilmesi hususunun bilirkişilerce değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.
2.Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın mevcut özellikleri değerlendirildiğinde arsa olarak değerlendirilmesi ve hesaplamanın bu doğrultuda yapılması gerektiğini, taşınmazın arta kalan kısmı bakımından ekonomik değerini yitirip yitirmediğinin tespit edilerek değer kaybı olması halinde bu bedelin de davalı tarafa ödenmesi gerektiğini belirtmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırma bedelinin verilen süreler içerisinde depo edilmemesi nedeniyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Bir kısım davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın zemin değerinin hatalı olduğunu, dava konusu taşınmazın tarla vasfında olduğu tespit edilerek raporun buna göre düzenlendiğini, vasfının arsa olduğuna yönelik iddialarının araştırılmadığını, münavebeye esas alınan ürünlerin verimlerinin düşük alındığını, taşınmazın nitelikleri gözetildiğinde objektif değer artışının %30 gibi düşük oranda tatbik edildiğini, kamulaştırmadan arta kalan kısmında meydana gelen değer azalış oranının %5 oranında düşük tutulması suretiyle dava konusu taşınmazın gerçek kamulaştırma bedeline hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, taşınmaz üzerinde bulunan 1.200 adet gümüş yapraklı ıhlamur ağaçlarının kamulaştırma bedelinin tespit edilmediğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile fark kamulaştırma bedelinin bankaya yatırılması yönünde İlk Derece Mahkemesince usulüne uygun süreler verilmesine rağmen kamulaştırma bedelinin depo edilmediği, davalı tarafın istinaf dilekçesinin belirlenen bedele yönelik olup esasen davanın içeriğine yönelik olduğu, ancak bedelin halen depo edilmeyip davanın esasına ilişkin verilmiş bir karar bulunmadığı da gözetildiğinde davanın usulden reddine yönelik verilen Mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesi ile bir kısım davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde belirttiği hususları tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Tespit edilen kamulaştırma bedelinin bloke edilmesi için davacı idare vekiline usulüne uygun verilen süreler içerisinde kamulaştırma bedelinin depo edilmediği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile ilgili hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Bir kısım davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Aleyhine temyiz olunan davacı idare yararına 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekâlet ücretinin temyiz eden bir kısım davalılardan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.