**sigorta şirketinin uluslararası karayolu taşımacılığında hasarlanan mallara ödediği tazminatın taşıyıcıdan rücuen tahsili davasında itirazın iptali talebi.**

**Sigorta şirketinin uluslararası karayolu taşımacılığında hasarlanan mallara ödediği tazminatın taşıyıcıdan rücuen tahsili davasında itirazın iptali talebi.**

Özet: Davacı sigorta şirketi, sigortalısının uluslararası taşıma sırasında davalı taşımacı tarafından taşınan eşyalarda meydana gelen hasar nedeniyle sigortalıya ödediği 18.734,73 Euro tazminatın rücuen tahsili amacıyla davalı aleyhine açılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiştir. Davacı, hasarın taşıma sırasındaki yol koşulları ve ani frenleme nedeniyle eşyaların kayarak çarpışması sonucu meydana geldiğini savunurken, davalı taşımacı hasarın hatalı ambalajlama, yetersiz istifleme veya alıcı deposunda boşaltma sırasındaki forklift operatörü hatasından kaynaklandığını, bu nedenle CMR hükümleri gereği sorumluluk kabul etmediğini ileri sürmüştür. İlk derece mahkemesi, sigorta poliçesinin ve davacının halefiyetinin geçerli olduğunu kabul etmekle birlikte, bilirkişi raporlarına dayanarak hasarın taşıma sırasında oluşmadığı yönünde bir değerlendirme yapmıştır.

11. Hukuk Dairesi 2025/5164 E. , 2026/2463 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2022/1804 Esas, 2025/973 Karar

HÜKÜM : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2021/17 E., 2022/562 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı sigortalı ... Ağaç ve Tic. A.Ş.'nin Tataristan'da yerleşik alıcı...'ye "DAP ..." teslim şartlı olarak satıp ihraç ettiği "... , Akrilik ve Akrilik Astar" cinsi eşyaların nakliyat rizikolarına karşı ... numaralı Nakliyat ... Sigorta Poliçesi ile müvekkili tarafından sigortalandığını, davalının eşyaları taşımayı üstlenen taşımacı olduğunu, ihracat konusu 21 palette 20360 kg ... Akrilik ve ... cinsi eşyaların davalının temin ve tahsis ettiği "...5TT/... T" plaka sayılı araca İstanbul'dan yüklendiğini, taşıma konusu eşyaların varma yerine ulaştığında paletlerin aracın yol koşullarına uygun olarak hareket etmemesi, çok ani ve sert fren yapması gibi nedenlerle araç içinde kayarak birbirine çarpması sonucunda eşyalarda hasar oluştuğu gözlenerek antrepoya (gümrüklü depo) alındığını, istiflendiğini ve ekspertiz çalışmalarına başlandığını, yükün alıcısının durumu bildirmesi üzerine de davacı selefi sigortalı tarafından davalıya noter marifeti ile ihtarname keşide edildiğini, ekspertiz çalışmaları sonrası 18.734,73 euro zarar tespit edildiğini ve davacı tarafından 23.08.2019 tarihinde sigortalıya 18.734,73 euro sigorta tazminatının ödendiğini, bu suretle davacının sigortalının haklarına 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1472. maddesi gereğince ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 183 ve devamı maddeleri gereğince akdi halef olduğunu, davalı taşıyıcının meydana gelen hasar nedeniyle oluşan zararlardan davacı selefine, halefiyete binaen de davacıya karşı sorumlu olduğunu, sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tahsili için davalı aleyhine İstanbul 27. İcra Müdürlüğünün 2019/45293 E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, davalının itirazında haksız olduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; CMR belgesi üzerine herhangi bir hasar notu düşülmediğini, bağımsız eksperce yapılan inceleme ve tespitler sonucu, hasarın istiflemenin hatalı ve sabitlemenin yetersiz yapılması sonucunda nakliye sırasında meydana gelen olağan sarsıntılar sonucunda ve/veya akrilik emtiaların üzerine diğer parsiyel emtiaların istiflenmesi, düşmesi, devrilmesi neticesinde ayrıca bir sandık emtianın ise alıcı firma tesislerinde tahliyesi esnasında forklift operatörünün dikkatsizliği neticesi düşürülmesi sonucu hasarlanmış olduğunun belirlendiğini, sigortalı sorumluluğunda taşınan emtialardaki hasarın sebebinin yetersiz ve eksik istifleme/ambalajlama olduğunu, Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi (CMR) hükümleri gereği taşıyanın hatalı ambalajlamadan kaynaklı hasarlardan sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı sigortalı ...Ağaç ve Tic. A.Ş. tarafından yurt dışında bulunan alıcı ... Kastamonu ...'ye 21 kap / 20.360 Kg / 6710 mt palet ... , akrilik ve akrilik astar emtiasının teslim şartlı olarak satılıp ihraç edildiği, satıma konu emtiaların Adana/Türkiye, .../Tataristan arasındaki taşıma işini davalının üstlendiği, dava dışı sigortalının ihraç ettiği 21 palet yedek malzeme ticari emtiasının taşınma rizikolarına karşı davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından Nakliyat ... Sigorta Poliçesi ile sigorta örtüsü altına alındığı, 18.02.2019 tarihinde Adana/ Türkiye'den davalı şirkete ait ...TT/RT ... plakalı araçla sevk edilen emtianın 21.03.2019 tarihinde .../Tataristan'da alıcı deposunda tahliyesi esnasında paletlerin araç içinde kayarak çarpması sonucu hasar meydana geldiği görülerek, sigortacıya hasar ihbarında bulunulduğu, davacı sigortacının bu hasar nedeniyle sigortalısı adına 23.08.2019 tarihinde 18.734,73 euro ödeme yaptığı, dava dosyasına sunulu sigorta poliçesinin geçerli olup dava konusu taşıma risklerine karşı hasarlı emtiayı güvence altına aldığı, davacı ... şirketinin yapmış olduğu ödeme ve 22.08.2019 tarihli ibraname/temlikname belgesi ile sigortalının haklarına halef olduğu, davacı tarafından sigortalıya yapılan ödeme sonrasında bir yıllık süre aşılmadan icra takibi başlatıldığı, dosyada mevcut 31.05.2019 tarihli ekspertiz raporu ve hükme ve denetime elverişli bulunan bilirkişi kök ve ek raporlarına göre; hasarın taşıma sırasında oluşmayıp yükleme, istifleme veya araç boşaltma sırasında ve bu sebeplerle ambalaj yetersizliğinin birlikte katkısı ile meydana gelmiş olabileceği kanaati ile müterafik kusurun olduğu hususlarının tespit edildiği, taşımada asli sorunun istifleme-sabitleme, yük istiflerinde kayma ve tali olarak da ambalaj yetersizliğinden kaynaklandığının belirlendiği, bu nedenle davaya konu hasarın istif, yükleme ve ambalaj hatasından kaynaklandığının kabulü gerektiği, ambalaj ve istifleme davacının sigortalısına ait olsa bile nakliyeyi yapan davalı taşıyıcının yol şartları ve ulaşım süresini en iyi bilen kişi konumunda olup, istif ve ambalajın, emtiayı yerine sağlam olarak ulaştırma mükellefiyeti nedeniyle doğru yapılıp yapılmadığını kontrol etme, gözetme, yanlış istif ve ambalaj olması halinde bunu göndericiye bildirmekle yükümlü olduğu, bu bildirimi yapmasına rağmen gönderici aksine davranıyor ise, CMR belgesine bunu şerh düşmek suretiyle ancak sorumluluktan kurtulabileceği, davalı taşıyıcının bu şekilde düştüğü bir şerhin bulunmadığı, gözetim yükümlülüğü nedeniyle doğru istif, yükleme ve ambalaj yapılmamasından kaynaklı hasarlarda müterafik kusurlu sayılması gerektiği, yerleşik Yargıtay uygulamaları gereğince nakliyeciye yüklenen müterafik kusur oranı %25 olduğundan bu oranının kabul edildiği, davalı taşıyıcıya emtianın hasarlanmasında kasti, tamamen sorumlu kılacak bir kusur izafe edilemediğinden, taşıyıcının ancak bu müterafik kusur oranında sorumlu olduğu ve davacı ... şirketinin sigortalısı adına yaptığı ödemeyi halefiyet ilkesi uyarınca sorumlulardan rücuan talep edebileceği, davalı taşıyıcının davacının sigortalısının gerçek zararından sorumlu olacağı, davacı tarafından dava dışı sigortalısına hasar ödemesinde poliçedeki %10 ilave bedelden sözleşme tarafı olmayan taşıyanın sorumlu görülemeyeceği gerekçesiyle davalının İstanbul 27. İcra Müdürlüğünün 2019/45293 E. sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazının 17.031,57 euro tazminatın %25 oranına denk gelen 4.257,89 euro asıl alacak yönünden kısmen iptali, takibin bu miktar üzerinden takipteki şartlarla devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş, hüküm, taraf vekillerince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, davacı tarafından nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalanan ve hasarlanan emtia nedeniyle dava dışı sigortalıya ödenen tutarın, halefiyet ilkesi gereğince davalı taşıyıcıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine, 29.04.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.