Mirasçılarca, yol yapımı nedeniyle kamulaştırılan muhdesat bedelinin düşük olduğu iddiasıyla açılan artırım davasında uzlaşma ve değer tespitine ilişkin ret kararı.
Özet: Davacılar, Malatyadaki taşınmazları üzerinde yol çalışması nedeniyle kamulaştırılan betonarme daire, odunluk, tuvalet ve otuz bir adet ağaç gibi muhdesatlar için idarece belirlenen ve ödenen 239.840,60 TL kamulaştırma bedelinin düşük olduğunu ileri sürerek artırılması talebiyle dava açmış, ancak ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi tarafından, Kamulaştırma Kanununun 8. maddesi uyarınca taraflar arasında anlaşma sağlanıp bedelinin ödenmiş olması gerekçesiyle, davaları reddedilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/12272 E.  ,  2026/2568 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1240 Esas, 2024/1551 Karar
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Malatya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/145 Esas, 2024/95 Karar
Taraflar arasındaki muhtesat kamulaştırma bedelinin artırılması istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacılar vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin miras bırakanı ...'ın Malatya ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde kain 9 59... nolu parselde kayıtlı taşınmazın maliki olduğunu, murisin 2005 yılında vefatı ile veraseti davacı müvekkillerine kaldığını, dava konusu taşınmaz üzerinde müvekkillerine ait 151,36m²'lik betonarme bir daire ile 52,50 m²lik bir odunluk, 3,00m²lik bir WC ile dışbudak, kayısı, incir, erik, ayva, armut, dut ve asma olmak üzere 31 adette 20 yaşlarında ağaçları ... yolu çalışması nedeniyle yol inşaatı içinde kaldıklarından davalı idare tarafından kamulaştırıldığını ve idare tarafından bu muhdesatlar için kıymet takdir komisyonunun 239.840,60 TL değer takdir ettiğini, davalı idarenin, iş bu muhdesatlar için kıymet takdir komisyonunun belirlemiş olduğu bedeli banka kanalı ile Nisan 2022 tarihinde davacı müvekkillerine ödediğini, takdir edilen belirlenen bedelin çok düşük olduğunu beyanla; tüm muhdesatlar için açılan belirsiz tazminat davasında ağaçlar için 500,00 TL ve konut, odunluk, WC için şimdilik 500,00 TL olmak üzere toplam 1.000,00 TL nin davalı idareden tahsiline karar verilmesini" talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu yerin ... Kentsel Dönüşüm Alanı içerisinde olup, yürürlükteki uygulama imar planında ... Yolu üzerinde kaldığını, ... yolu üzerinde hakkı bulunan bölgedeki tüm hak sahipleri ile görüşmelerin yapıldığını, kanun gereği öncelikle uzlaşma teklifinde bulunulduğunu, uzlaşma teklifini kabul edenlerle uzlaşma sağlandığını, dava konusu ... Mahallesi 9 59... nolu parsel üzerindeki konut, odunluk, wc ve ağaç gibi muhdesatlar yol güzergahı üzerinde kalmakta olup, müvekkil belediye tarafından tespit yapılarak 18... tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabındaki birim fiyatların kullanıldığını ve enkaz Kıymet Takdir Komisyonu Raporu düzenlendiğini, düzenlenen enkaz Kıymet Takdir Komisyonu Raporunda, bir adet konut mimarlık ve mühendislik hizmet bedellerinin 3. sınıf A Grubu yapılarda 2.250 TL, bir adet odunluk 1. sınıf B Grubu yapılarda 640TL ve WC ise 1. sınıf B Grubu yapılarda 640 TL olarak değerlendirildiğini ve ağaçlar da Tarım Kredi İl Müdürlüğünden alınan bilgiler doğrultusunda komisyon raporunun hazırlandığı, dava konusu yerin maliki ...'ın varisleri adına ... tarafından 01.03.2022 tarihinde hazırlanan Kıymet Takdir Komsiyonu Raporu imzalandığını ve müvekkil belediye tarafından o günün koşullarında değeri üzerinden fazlasıyla ödemesinin yapıldığı, davacıların belirlenen bedeli düşük bulup işbu davayı açmalarının, açıkça dürüstlük kurallarına aykırı olduğu gibi hakkın da kötüye kullanılması olduğunu beyanla; açılan haksız davanın reddine karar verilmesini" talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; idare tarafından, taşınmaz üzerindeki muhdesatlar için kıymet belirlenirken taşınmaz sahipleri ile uzlaşma yapılmadığı, hissedarlardan sadece ...' ın imzasının alındığı, kamulaştırma bedeli diğer hissedarların hesabına yatırılırken hissedarların hiçbirinden imza ve beyan alınmadığı iddialarını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı idare ile tapu hisseli maliki muris ... mirasçısı ... (asaleten ve ... varisleri adına) arasında 4650 sayılı Kanun ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 8 inci maddesi gereğince anlaşma tutanağı tanzim edilmiş olduğu, anlaşma tutanağına göre toplam muhdesat bedelinin 239.840,60 TL olarak belirlendiği, davalı idare tarafından davacıların hesaplarına ödememenin yapıldığı, dava dilekçesinde de, davalı idare tarafından Enkaz Kıymet Takdir Komisyonunun belirlediği 239.840,60 TL muhdesat bedelinin banka kanalı ile Nisan 2022 tarihinde davacılara ödendiğinin belirtildiği hususu da dikkate alınarak dava konusu taşınmazlardaki muhdesatlara yönelik kamulaştırma işlemi taraflar arasında varılan uzlaşma ile sonuçlandırıldığından, aynı Kanunun 8/7 inci maddesinin "satın alınan veya trampa edilen taşınmaz mal, kaynak veya irtifak hakkı sahibinden kamulaştırma yolu ile alınmış sayılır ve bu şekilde yapılan kamulaştırmaya veya bedeline karşı itiraz davaları açılamaz."hükmü uyarınca davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü istinaf sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.