2942 sayılı kamulaştırma kanununun 10. maddesine dayalı kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında bölge adliye mahkemesince düzeltilerek verilen hükmün temyiz incelemesi.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayalı kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında Bölge Adliye Mahkemesince düzeltilerek verilen hükmün temyiz incelemesi.

Özet: Taraflar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili davasında, ilk derece mahkemesince iki kez kabul kararı verilmiş; ancak bölge adliye mahkemesi, ilkinde kararı kaldırıp dosyayı yeniden incelemesi için geri göndermiş, ikincisinde ise istinaf başvurularını esastan reddetmekle birlikte kamu düzeni gereği kararı düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurmak suretiyle davanın kabulüne karar vermiştir, temyiz incelemesine konu olan uyuşmazlık emsal karşılaştırması, taşınmaz değeri ve düzenleme ortaklık payı kesintisi gibi hususlara dayanmaktadır.

5. Hukuk Dairesi 2025/11971 E. , 2026/2567 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/1084 Esas, 2024/1877 Karar

KARAR : Esastan ret /Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Malatya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/538 Esas, 2023/112 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince yapılan değerlendirme sonucu İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Malatya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 17 57... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için tespit edilen bedelin taşınmazın gerçek değerini yansıtmadığını, taşınmazın değerinin uzman bilirkişilerce tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğini, Malatya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2019/128 değişik iş sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporlarını kabul etmediklerini, değişik iş dosyasında tespit edilen bedelin düşük olduğunu, söz konusu bölgede dairelerin ortalama fiyatının 400-500 bin TL civarında olduğunu, dava konusu taşınmazın konumu ve bulunduğu mevkii itibarıyla şehrin tüm alt ve üst yapı olanaklarından faydalandığını ve kamulaştırmaya konu taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesi gerektiğini, dava konusu taşınmazdan daha önce düzenleme ortaklık payı kesintisi yapıldığından, bir kez daha düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmaması gerektiğini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz ile emsal satışa ait taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine esas oluşturacak kıyaslamalar yapılırken, emsal taşınmaz ve dava konusu taşınmazın nitelik ve özelliklerini, konumunu, eksik ve üstün yönlerini, merkeze olan uzaklıklarını somut olarak değerlendirecek ve birbiriyle kıyaslama yapacak şekilde gerekçeli ve ayrıntılı değerlendirme yapmak yerine, soyut ve eksik değerlendirme yapıldığını, dava konusu taşınmaz için %100 daha değerli olarak belirlenmesi kabul edilemeyeceğini, dava konusu taşınmaz için de imar planı kararı ile yapılaşma koşulunda ve nüfusta artış olması nedeniyle %45 düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılması gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

2.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın emsale göre daha değerli (dava konusu taşınmazın emsale göre en az 2 kat daha değerli olduğundan) olduğunu ve metrekare birim fiyatının en az 1900-2000 TL olması gerekirken, bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın emsalden %100 daha değerli olduğu kabul edilerek metrekare birim fiyatı 1.062,86 TL olarak gösterilmesinin doğru olmadığını, dava konusu taşınmaz TOKİ kapsamına alındıktan sonra inşaat yapı yoğunluğunun 1,20'ye düşürüldüğü, bu sebeple dava konusu taşınmazın zemin değerinin 1,80 yoğunluğa göre hesaplanması gerektiğini ileri sürerek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu, arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği ancak hükmün 3 nolu bendinde kamulaştırma bedelinden ödenmesine karar verilen bedelin hatalı olarak yazıldığı, doğru bedel olan 25.363,55 TL olarak düzeltilmesi gerektiği gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddi ile kamu düzeni gereğince resen yapılan değerlendirme sonucu İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; üzerindeki ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumu gözetilerek maktuen değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraf vekillerinden peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

17.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.