konya asliye ticaret mahkemesinde karara bağlanan, haksız fiilden kaynaklanan zincirleme trafik kazası sonrası araç hasarı, kullanım mahrumiyeti ve değer kaybı tazminatı davası.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde karara bağlanan, haksız fiilden kaynaklanan zincirleme trafik kazası sonrası araç hasarı, kullanım mahrumiyeti ve değer kaybı tazminatı davası.

Özet: Üç aracın karıştığı bir trafik kazasında kendi aracına dolaylı yoldan çarpılması sonucu meydana gelen hasar, araç mahrumiyeti ve değer kaybı nedeniyle davalılardan (kazaya karışan diğer araçların sürücüleri/sahipleri ve sigorta şirketleri) maddi tazminat talep eden davacı şirketin başvurusunda; davalı sigorta şirketleri, talep edilen tazminat kalemlerinin poliçe kapsamı dışında kaldığını, zamanaşımı, faiz türü ve başlangıcı ile ilgili itirazlarını ileri sürerek davanın reddini istemiş, mahkeme ise kusur oranlarının tespiti için dosyayı bilirkişiye tevdi etmiştir.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO:

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ:

DAVALILAR :1-

VEKİLLERİ :

:2-

VEKİLİ :

DAVA :Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 11.11.2022 tarihinde .... San. Tic. A.Ş. adına kayıtlı, ... sevk ve idaresinde olan ... (ZMMS ve Kasko Sigortası ... Sigorta A.Ş.) plaka sayılı araç, ... mahallesinde bulunan ... Sanayi Sitesi içerisindeki .... Sokak istikametinden .... Sokak istikametine doğru seyir halindeyken, ... isimli şahıs adına kayıtlı, ... sevk ve idaresinde olan ... (ZMMS Sigortası ... Sigorta A.Ş.) plaka sayılı araç, ... . Sokak istikametinden ... Sokak istikametinde seyir halinde olan araca ... . sokakta çarptığını, çarpmanın etkisi ile ... plaka sayılı araç spin atarak ... Caddesi istikametinden ... Sokak istikametine doğru yol alan davacı şirket adına kayıtlı, ... sevk ve idaresinde olan ... plaka sayılı araca çarptığını, fazlaya ve bedel artırımına ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; davacının aracında meydana gelen hasar nedeniyle (aracın hasarsız bedelinden sovtaj bedelinin düşülmesi sonrasında kalan miktar) 300,00 TL ve araçtan mahrum kalması nedeniyle 100,00 TL ve araç değer kaybı olarak 100,00 TL olmak üzere toplam 500,00 TL maddi tazminatın ticari faiziyle birlkte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine (davalı sigorta şirketlerinin teminat limitleri ile sorumlu tutulmasına), yargılama giderleri ile vekalet ücretinin müşterek ve müteselsilen olmak üzere davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinden özetle; araç mahrumiyet taleplerinin poliçe kapsamında olmaması sebebiyle reddi gerektiğini, aracın tamirinin ekonomik olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, (başvuru sahibinin görevlendirdiği eksperin düzenlemiş olduğu raporu kabul etmediklerini), yargılama sırasında konusunda uzman bilirkişi eliyle rapor alınmasını,

kazadaki kusur oranlarının tespit edilmesi, aracın rayiç değeri, geçmiş kazaları ve tamir gören kalemlerinin değerlendirmede dikkate alınmasını,

hasar kalemlerinin tespit edilmesi ve de kaza ile uyumlu olup- olmadığının belirlenmesini, değerlendirme yapılırken de davalı sigorta şirketin indirim -iskonto hakkının gözetilmesini, davalı sigorta şirketinin poliçe limitinin üstündeki değerlerden sorumlu olmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek ile birlikte; kusur oranının tespiti bakımından dosyanın Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini, talebi kabul etmemek üzere; davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinin belirtilen esaslara uygun olarak belirlenmesi gerektiğini,

haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmektedir.

Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; belirsiz alacak davasına ilişkin şartlar davacı yanın açmış olduğu dava bakımından oluşmadığı, zamanaşımına ilişkin itirazlarımız saklı olduğunu, kazanç kaybı ve benzeri talepler dolaylı zarar olduğunu, KTK kapsamında işleten sorumluluğu kanundan kaynaklı tehkile sorumluluğu olduğunu, dolayısıyla kanundan kaynaklı sorumlulukta dar yorum yapmak zorunlu olduğunu, davalı şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, başvuru konusu araç ikame tazminatı talebi zorunlu trafik poliçesi teminatı kapsamında olmadığını, davalı şirketin yürürlükte bulunan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları kapsamında sorumlu olmayacağı açık olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacıya ait aracın pert olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği uzman bilirkişilerce değerlendirilmesi gerektiğini, hiçbir kabul anlamına gelmemek kaydıyla birlikte, davalı şirketten tahsili talep edilen faiz türü hatalı olduğunu, faiz başlangıç tarihi hatalı olduğunu, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle fazlaya ilişkin dava, itiraz ve beyan hakları saklı kalmak kaydıyla davanın öncelikle dava şartı eksiliğinden reddini, esasa girilmesi halinde esas yönünden savunmalarım kapsamında dosyanın esastan reddini, aksi yönde kanaat halinde yine savunmaları kapsamında kusur ve müterafik kusur indirimleri de uygulanarak karar verilmesine yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Mahkememiz ara kararı gereğince kusur oranının tespiti için dosyanın bilirkişi ... ' e tevdii ile düzenlenen 13/10/2023 tarihli bilirkişi raporundan özetle; ... Plakalı Kamyonet Sürücüsü ...” 2918 sayılı KTK nun Madde 52/1-b (Sürücüler Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun getirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar.) Tali Kural ihlali olup %50 (yüzde ellik oranında kural ihlalinin olduğu; ... plakalı Kamyonet Sürücüsü ... ise yine aynı kanunun Madde-47/1-d (Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer “sping yaparak, araç trafiğini tehlikeye soktuğu” kural, yasak, zorunluluk ve yükümlülüklere, uymamak) Tali Kural ihlali olup %50 (yüzde elli) oranında kural ihlalinin olduğu; ... Plakalı Otomobil Sürücüsü ... ' ın ise bu kazada herhangi bir kural ihlalinde bulunmadığını şeklinde bilirkişi raporu düzenlediği anlaşılmıştır.

Mahkememiz ara kararı gereğince makine mühendisi bilirkişisi ... ' a tevdii ile düzenlenen 16/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davaya konu ... plaka sayılı otomobilin ağır hasarlı olduğu, onarımının mümkün olduğu ancak rantabi olmayacağı, onarılması halinde onarım masraflarının aracın rayiç değerinin %50 sini geçeceği, onarılması halinde başka parça ve işçiliklerinde çıkabileceği, pert edilmesi gerektiği kaza taril değerinin 520.000,00-TL olduğu ” toplam hasar miktarının 460.000,00 -TL olacağı, pert işlemine itibariyle hasarsız halinin değerinin 980.000,00-TL hasarlı halinin tabi tutulan araçta ayrıca değer kaybı çıkmayacağı, araç mahrumiyetinden kaynaklı zararın 6.000,00-TL olacağı şeklinde bilirkişi raporu düzenlediği anlaşılmıştır.

Mahkememizin ara kararı gereğince sigorta konusunda uzman bilirkişi ... , makine mühendisi bilirkişisi ... ve makine mühendisi bilirkişisi ... ' dan oluşan bilirkişi heyetinin hazırladığı 07/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu ... plaka sayılı aracın olay tarihi (11.11.2022) itibariyle rayiç değerinin 780.000,00 TL olduğu, dava konusu ... plaka sayılı aracın meydana gelen olay neticesinde oluşan hasar tutarının iskontosuz KDV Dahil 501.500,00 TL olduğu, dava konusu ... plaka sayılı aracın 11.11.2022 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası neticesinde oluşan hasarın onarımı teknik olarak mümkün olsa da ekonomik olmayacağı, dava konusu ... plaka sayılı aracın onarımının ekonomik olmadığı değerlendirildiğinden, pert-total işleminin yapılması uygun ve yerinde bir karar olduğu, ... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle sovtaj (hurda) değerinin 400.000,00 TL olduğu, dava konusu ... plaka sayılı aracın hasarsız rayiç değerinin 780.000,00 TL, Sovtaj değerinin 400.000,00 TL, gerçek zararın 380.000,00 TL olduğu, ... plakalı araç için, ... Sigorta A.Ş. tarafından 25.08.2022 - 2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ..... poliçe nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin düzenlendiği,meydana gelen hadise sonucu %50 kusurlu belirlenmesi neticesi gerçek zarar tutarının 190.000,00 TL'lik kısmından sorumlu olduğu, ... plaka sayılı araç için, ... Sigorta A. Ş. tarafından 06.10.2022 - 2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... poliçe numaralı ZMS Sigorta Poliçesinin düzenlenmiş olduğu, meydana gelen hadise sonucu %50 kusurlu belirlenmesi neticesi gerçek zarar tutarının 101.750,00 TL'lik kısmından sorumlu olduğu (27.01.2023 tarihinde ... SİGORTA A.Ş. Hesabına 98.250 TL ödeme sonrası kalan Zms poliçesi teminat sorumluluğu), sigorta teminat limiti dışında kalan 88.250,00 TL'lik gerçek zararın ... plakalı araç maliki ..., sürücüsünün ... 'nun Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve 85/5. maddeleri hükmü gereği müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, dava konusu aracın tamirinin teknik olarak mümkün olduğu ancak ekonomik olmadığı, araç pert-total olarak değerlendirildiğinden ikame araç temini için makul sürenin 30 gün olduğu, olay tarihi itibariyle ikame araç bedelinin 14.190,00 TL mertebesinde olduğu, araç mahrumiyet tazminatının sigorta teminatı kapsamında olmaması yanı sıra meydana gelen olayda kusur oranı mertebesinde; ... plakalı araç maliki ... Otomotiv Sanayi Ticaret A. Ş., sürücüsü ..., ... plakalı araç maliki ..., sürücüsünün ... Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve 85/5. maddeleri hükmü gereği müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları şeklinde bilirkişi heyet raporu hazırladıkları anlaşılmıştır.

Aynı bilirkişi heyetinin 03/03/2025 tarihli ek raporunda özetle; Dava konusu ... plaka sayılı aracın olay tarihi (11.11.2022) itibariyle rayiç değerinin 980.000,00 TL olduğu, dava konusu ... plaka sayılı aracın meydana gelen olay neticesinde oluşan hasar tutarının iskontosuz KDV Dahil 501.500,00 TL olduğu, dava konusu ... plaka sayılı aracın hasarsız rayiç değerinin 980.000,00 TL, Sovtaj değerinin 400.000,00 TL, gerçek zararın 580.000,00 TL olduğu, dava konusu araç Pert - Total olarak değerlendirildiğinden Değer Kaybı hesabı yapılmadığı, araç mahrumiyet tazminatı yönünden makul süre ve kira bedeli hususunda kök raporda herhangi bir değişikliğe gidilimediği, ... plakalı araç için, ... Sigorta A.Ş. tarafından 25.08.2022 - 2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ..... poliçe nolu Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin düzenlendiği, meydana gelen hadise sonucu %50 kusurlu belirlenmesi neticesi gerçek zarar tutarının 150.000,00 TL'lik kısmından sorumlu olduğu, (... plakalı araç için 01/12/2022 tarihinde) 50.000,00-TL tutarında ödemesi gerçekleştirildiği, ... nolu Genişletilmiş Kasko poliçesi İ.M.M poliçesi limitlerince geriye kalan bakiye zarar 140.000,00 TL'den sorumlu olduğu, ... plaka sayılı araç için, ... Sigorta A. Ş. tarafından 06.10.2022 - 2023 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... poliçe numaralı ZMS Sigorta Poliçesinin düzenlenmiş olduğu,meydana gelen hadise sonucu %50 kusurlu belirlenmesi neticesi gerçek zarar tutarının 101.750,00 TL'lik kısmından sorumlu olduğu (27.01.2023 tarihinde ... Sigorta A.Ş. Hesabına 98.250 TL ödeme sonrası kalan Zms poliçesi teminat sorumluluğu), sigorta teminat limiti dışında kalan 188.250,00 TL'lik gerçek zararın ... plakalı araç maliki ..., sürücüsünün ... Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. ve 85/5. maddeleri hükmü gereği müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları şeklinde bilirkişi ek raporu düzenledikleri anlaşılmıştır.

Aynı bilirkişi heyetinin 06/01/2026 tarihli ek raporunda özetle; Dava konusu ... plaka sayılı aracın olay tarihi (11.11.2022) itibariyle rayiç değerinin 980.000,00 TL olduğu, dava konusu ... plaka sayılı aracın meydana gelen olay neticesinde oluşan hasar tutarının iskontosuz KDV Dahil 501.500,00 TL olduğu, dava konusu ... plaka sayılı aracın hasarsız rayiç değerinin 980.000,00 TL, Sovtaj değerinin 400.000,00 TL, gerçek zararın 580.000,00 TL olduğu, dava konusu araç Pert - Total olarak değerlendirildiğinden Değer Kaybı hesabı yapılmadığı, araç mahrumiyet tazminatı yönünden makul süre ve kira bedeli hususunda herhangi bir değişikliğe gidilmediği, kasko poliçesi ikame teminatı yer alması durumunda sigortalanan aracın onarım sürelerine bağlı ilgili kiralık araç hizmeti sağlanabilmekte lakin, kasko poliçesinde yer alan ihtiyari mali mesuliyet teminat limiti Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesinin aşan kısmı için devreye giren bir teminat olması ayrıca ilgili trafik sigortalı genel şartları teminat dışı kalan haller k maddesi uyarında ''Gelir kaybı, kâr kaybı, iş durması ve kira mahrumiyeti gibi zarar verici olguya bağlı olarak oluşan yansıma veya dolaylı zararlar nedeniyle yöneltilecek tazminat talepleri,

'' teminat dışı olduğu, yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü kök raporda da belirtilmiş 3.şahışlara sigortalıların kusurları neticesinde verilen hasara bağlı meydana gelen mahrumiyet zararının trafik + kasko sigorata poliçesi ihtiyarı mali mesuliyet poliçesi teminatları dışında olduğu şeklinde bilirkişi ek raporu düzenledikleri anlaşılmıştır.

Mahkememizin ara kararı ile sigorta hukuku konusunda uzman bilirkişi ..., makine mühendisi bilirkişisi ... ve makine mühendisi bilirkişisi İhsan Karakuş' dan oluşan bilirkişi heyetinin hazırladığı 06/04/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davaya konusu aracın onarımının ekonomik olmayacağından dolayı hasarlı olarak değerlendirilmesi gerekerek, pert edilmesi gerektiği, aracın pert edilmesinden dolayı değer kaybının olmayacağı,

... Plakalı çekicinin 11/11/2022 tarihinde karıştığı kazadan dolayı kaza tarihinde meydana gelen zarar miktarının 980.000 TL olduğu, sovtaj değerinin 400.000 TL olduğu ve gerçek zarar miktarının ise sovtaj değeri düşüldükten sonra 980.000-400.000= 580.000,00 TL olacağı, ... plakalı aracın hasarlanması nedeniyle davacı şirketin uğradığı araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinde 14.190,00 TL ( ondört bin yüz doksan lira) olduğu, işbu tespite göre, 580.000,00 TL Araç Hasar Bedeli ve 14.190,00 TL Araç Mahrumiyet Bedelinin; 100.000,00 TL sinden ... Sigorta A.Ş. KTK ZMSS Poliçesi kapsamında sorumlu olduğu, 100.000,00 TL sinden ... Sigorta A.Ş. KTK ZMSS Poliçesi kapsamında sorumlu olduğu, 380.000,00 TL sinden ... Sigorta A.Ş. İMM (Kasko) Poliçesi kapsamında sorumlu olduğu, 14.190,00 TL sinden ... Sigorta A.Ş. İMM (Kasko) Poliçesi kapsamında sorumlu olduğu şeklinde bilirkişi raporu düzenledikleri anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyasına kazandırılan bilirkişi raporları taraflara usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği görülmüştür.

Davacı vekili ıslah dilekçesi sunmuş ve ıslah harcını Mahkememiz dosyasına yatırmıştır.

Dava; Tazminat davasıdır.

Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekili davalı aleyhine Tazminat davası açmıştır.

Konunun 6098 sayılı TBK.49.maddesi ve KTK.85. ve devam eden maddelerinde düzenlendiği TBK.49/1. maddesinde; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür." şeklinde, KTK.85. maddesinde;"Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." şeklinde, KTK'nun 86/1.maddesinde;"İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur." şeklinde, KTK'nun 91/1.maddesinde;"İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." şeklinde, KTK'nun 92.maddesinde(6704 S.K. 4. Mad. İle değişiklik öncesi);"Aşağıdaki hususlar, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamı dışındadırlar.a) İşletenin; bu Kanun uyarınca eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilere karşı yöneltebileceği talepler,b) İşletenin; eşinin, usul ve füruunun, kendisine evlat edinme ilişkisi ile bağlı olanların ve birlikte yaşadığı kardeşlerinin mallarına gelen zararlar nedeniyle ileri sürebilecekleri talepler,c) İşletenin; bu Kanun uyarınca sorumlu tutulmadığı şeye gelen zararlara ilişkin talepler, d) Bu Kanunun 105 inci maddesinin üçüncü fıkrasına göre zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı altında yapılacak motorlu araç yarışlarındaki veya yarış denemelerindeki kazalardan doğan talepler,e) Motorlu araçta taşınan eşyanın uğrayacağı zararlar, f) Manevi tazminata ilişkin talepler." şeklinde, KTK'nun 97.maddesinde(6704 S.K. 5. Mad. İle değişiklik öncesi);"Zarar gören, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde doğrudan doğruya sigortacıya karşı talepte bulunabileceği gibi dava da açabilir." şeklinde, KTK'nun 99.maddesinde(6704 S.K. 6. Mad. İle değişiklik öncesi);" Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." şeklinde düzenlemeler yapıldığı, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A-1. maddesinde de, sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceğinin düzenlendiği görülmüştür.

Mahkememizin ara kararı ile sigorta hukuku konusunda uzman bilirkişi ..., makine mühendisi bilirkişisi ... ve makine mühendisi bilirkişisi ... ' dan oluşan bilirkişi heyetinin hazırladığı 06/04/2026 tarihli hükme esas alınan bilirkişi raporunda özetle; davaya konusu aracın onarımının ekonomik olmayacağından dolayı hasarlı olarak değerlendirilmesi gerekerek, pert edilmesi gerektiği, aracın pert edilmesinden dolayı değer kaybının olmayacağı,

Yargıtay . Hukuk Dairesi’nin ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Yargıtay uygulamasına göre değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Kazanın oluş şekline göre değişkenlik göstermekle birlikte, kazalı bir araçta hayatın olağan akışına göre değer kaybı oluşacağı muhakkaktır. Kazalı bir araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı veya oluşan değer kaybının miktarı; aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarın nitelik ve niceliği vs. gibi hususlara bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Değer kaybı; bahsedilen kriterler göz önüne alınarak, aracın hasarsız hâliyle ve kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki ikinci el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki hâline göre serbest piyasadaki ikinci el piyasa değeri arasındaki farkın tespit edilmesiyle bulunur.

Yargıtay . Hukuk Dairesi’nin ... E. ... K. Sayılı ilamında; “Araçta meydana gelen değer kaybının; aracın serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değeri ile aracın yaşı, özellikleri, hasar miktarı ve hasarlı kısımların özelliği ve daha önce karışmış olduğu kaza da dikkate alınarak kazadan sonraki onarılmış halinin rayiç değeri tespit edilip bu iki miktar arasındaki azalmaya göre hesaplanması gerektiği,

Yargıtay . Hukuk Dairesi'nin ... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile ... Esas ... Karar sayılı ilamı ve ... Esas ... Karar sayılı ilamları (... : Araç mahrumiyetinde makul süre) dikkate alınarak,

"Somut olayda; davaya konu araç pert- total işlemi gördüğünden, değer kaybı olamayacağından bu yöndeki talebin reddine karar verilmiştir.

Davacı yan kaza tarihinden itibaren faiz talep etmişse ZMMS' ler için KTK 97- 99. Maddelerine göre temerrüt tarihi tespit edilmiştir. Davalı sigorta şirketinin sorumluluğu KASKO poliçesine dayanmaktadır. Bu nedenle TTK 1446. Ve 1427. Maddesi dikkate alındığında 45 gün sonra temerrüde düşmektedir. Bu düzenleme dikkate alınarak temerrüt tespit edilmiştir.

Davalıların sorumluluklarında poliçe çeşidine göre değerlendirme yapılarak karar verilmiştir. (öncelikle oluşan zararın ZMMS poliçesinden karşılanması gerektiği- araç mahrumiyeti hariç) Dolayısıyla hasar bedeli öncelikle ZMMS poliçelerinden karşılanmalıdır. Baki hasar bedeli kasko poliçesinden karşılanmalıdır sıralama ilkesine itibar edilerek hüküm kurulmuştur.

Belirsiz alacak davası olduğundan (dava dilekçesinde HMK' nın 107. Maddesine göre açıldığı da sabittir.) zaman aşımı def' ine itibar edilmemiştir.

En son alınan rapor dosya kapsamına uygun denetlenebilir olduğu sonuç ve kanaati ile hükme esas alınmıştır."

YARGITAY . HUKUK DAİRESİ ... E. , ... K.05.06.2014 "Sigortacı, ZMSS sözleşmesinden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlü olduğundan, aracın onarımı yapılsın yada yapılmasın onarıma ilişkin fatura olsun yada olmasın hasar bedeli üzerinden hesaplanan KDV'yide (3065 sayılı KDV Kanunu uyarınca) zarar görene ödemek zorundadır. Bu nedenle mahkemece, tespit edilen zararın, KDV ilave onarıma ilişkin fatura olmadığı vs. gerekçelerle KDV hariç tazminata hükmedilmei de doğru değildir."

KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ . HUKUK DAİRESİ ... ... 06.04.2022 " ...................4- KDV eklenmemesi gerektiğine dair itirazda; 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 1.maddesine göre Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir. Davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmeti de anılan yasa gereğince KDV'ye tabidir. Kesinleşen hasar miktarına ilişkin fatura ibraz edilmese dahi, davacı lehine KDV dahil edilerek hasar bedeline hükmedilmesi yerinde olup itirazın reddi gerekmiştir. (YARGITAY . Hukuk Dairesi ... E ... K )

KONYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ . HUKUK DAİRESİ ... ... 02.07.2020 "...... Davacı vekilinin KDV tutarının hesaplamaya dahil edilmesi gerektiği istinafı yönünden ; Sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan faydalanan kimsenin ancak gerçekten uğradığı zararı tazmine mecbur olduğundan, hasar bedeli nedeniyle davacının 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu gereğince ödenmesi gereken KDV’yi de davacıya ödemekle yükümlüdür. 3065 sayılı KDV Kanunu'nun 1.maddesine göre Türkiye'de yapılan sınai, ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyet çerçevesinde, yapılan teslim ve hizmetler katma değer vergisine tabidir. Davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmeti de anılan yasa gereğince KDV'ye tabidir. Kesinleşen hasar miktarına ilişkin fatura ibraz edilmese dahi, davacı lehine KDV dahil edilerek hasar bedeline hükmedilmesi gerekirken yazılı olduğu gibi hüküm kurulması doğru görülmemiştir. İtirazlar yerindedir. Nitekim Yargıtay HD nin ... esas ... karar ,... esas ... karar , ... esas ... karar sayılı ilamları....."

TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."

Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,

Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, alınan bilirkişi rapor/ları, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, Mahkememizce benimsenen hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ileDavacının, davasının kısmen kabul kısmen reddi ile; Davacının, davalılar ... Sigorta AŞ (ZMMS ve İMM [Kasko poliçesi] ile sorumlu) ve ... Sigorta AŞ (ZMMS ile sorumlu ) aleyhine açılan; hasar, değer kaybı, araç mahrumiyeti (... Sigorta AŞ hariç) davası nedeniyle; Hasar Bedeli: 580.000,00TL, Araç Mahrumiyeti Bedeli 14.190,00TL olmak üzere toplam 594.190,00TL'nin (davalı ... Sigorta AŞ yönünden hasar bedeli olarak 100.000,00TL ile sorumlu temerrüt tarihi 21/12/2022 ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere, davalı ... Sigorta AŞ yönünden 100.000,00TL, ZMMS poliçesinden, 394.190,00TL İMM - kasko poliçesinden kaynaklı sorumlu olmak üzere 100.000,00TL için 23/12/2022'den itibaren tarihinden itibaren 394.190,00TL için 27/01/2023 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, dair mahkememizde oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE

1-Davacının, davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; Davacının, davalılar ... Sigorta AŞ (ZMMS ve İMM [Kasko poliçesi] ile sorumlu) ve ... Sigorta AŞ (ZMMS ile sorumlu ) aleyhine açılan; hasar, değer kaybı, araç mahrumiyeti (... Sigorta AŞ hariç) davası nedeniyle; Hasar Bedeli: 580.000,00TL, Araç Mahrumiyeti Bedeli 14.190,00TL olmak üzere toplam 594.190,00TL'nin (davalı ... Sigorta AŞ yönünden hasar bedeli olarak 100.000,00TL ile sorumlu temerrüt tarihi 21/12/2022 ve poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere, davalı ... Sigorta AŞ yönünden 100.000,00TL, ZMMS poliçesinden, 394.190,00TL İMM - kasko poliçesinden kaynaklı sorumlu olmak üzere 100.000,00TL için 23/12/2022'den itibaren tarihinden itibaren 394.190,00TL için 27/01/2023 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 40.589,12-TL harçtan dava başında yatırılan 179,90-TL peşin harç ile 10.141,00-TL ıslah harcının toplamı olan 10.320,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 30.268,22-TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye irad KAYDINA,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 95.070,40-TL vekalet ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.' den 79.060,55-TL' lik kısmının; davalı ... Sigorta A.Ş.' den 16.009,85-TL' lik kısmının müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

4-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre (reddedilen miktar üzerinden) hesaplanan 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta Anonim Şirketi' ne VERİLMESİNE,

5-Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre (reddedilen miktar üzerinden) hesaplanan 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... Sigorta Anonim Şirketi' ne VERİLMESİNE,

6-Davacı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan ilk yargılama harcı olan ile 385,40-TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7-Davacı tarafından yapılan Islah Harcı olan 10.141,00-TL ile, 25.957,00-TL bilirkişi ücretleri, tebligat, posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 36.098,00-TL'nin; 36.090,78-TL' lik kısmının (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi' nden 30.013,09-TL' lik kısmının, davalı ... Sigorta Anonim Şirketi' nden 6.077,69-TL' lik kısmının) alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerine BIRAKILMASINA,

8-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine YER OLMADIĞINA,

9-Davacı tarafından dava başında depo edilen gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,

10-6102 sayılı TTK'nun 5/A maddesi kapsamında arabuluculuğa başvurulduğundan 4.600,00-TL arabulucu ücretinin 6235 sayılı Kanunu 18/A-13.maddesi gereğince 4.599,08-TL' lik kısmının (davalı ... Sigorta Anonim Şirketi' nin 3.824,60-TL' nin; davalı ... Sigorta Anonim Şirketi' nden 774,48-TL) müştereken ve müteselsilen alınarak hazine'ye gelir KAYDINA, geri kalan kısmının davacıdan alınarak hazine'ye gelir KAYDINA,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/05/2026

Katip Hakim