Ticari satıştan kaynaklanan menfi tespit davasında, davacının zorunlu arabuluculuk son tutanağını muhtıraya rağmen sunmaması üzerine davanın usulden reddine dair Konya Asliye Ticaret Mahkemesi kararı.
Özet: Davacı, hakkında aynı alacak için mükerrer icra takibi yapıldığı gerekçesiyle borçlu olmadığının tespiti ve icra takibinin iptali talebiyle menfi tespit davası açmıştır; ancak mahkeme, ticari davalarda dava şartı olan arabuluculuk son tutanağının aslının, verilen kesin süreye ve muhtıraya rağmen sunulmaması üzerine, dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine karar vermiştir.
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : KATİP : DAVACI : DAVALI : DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : Konya . Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı 13/03/2026 tarihli ilamı ile verilen görevsizlik kararı üzerine dosya Mahkememize tevzi edilmiş, dosyanın yapılan incelemesi sonucunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; hakkında Konya .İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, ancak söz konusu alacağa ilişkin daha önce İstanbul Gaziosmanpaşa İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasında icra takibi yapıldığını, bu dosyaya yasal süresi içerisinde itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, aynı alacak için birden fazla icra takibi yapılmasının yasalara uygun olmadığını, sağlık sorunları nedeniyle çalışamaz durumda olduğunu, bu nedenlerle borçlu olmadığının tespitine, icra takibinin iptaline, kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. Davacı tarafın dava dilekçesi ekinde arabuluculuk son tutanağının aslını sunmadığı anlaşılmakla, davacı tarafa muhtıra çıkarıldığı, muhtıranın 11/04/2026 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davacı tarafça muhtıranın tebliğine rağmen, arabuluculuk son tutanağının aslının dosyaya sunulmadığı görülmüştür.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; davalının davacı aleyhine başlattığı icra takibine konu borçtan dolayı borcunun bulunmadığı iddiası ile açılan "Menfi Tespit" davasına ilişkindir. Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Davalının davacı aleyhine icra takibi başlattığı, ancak aynı alacağa ilişkin olarak daha önce de İstanbul Gaziosmanpaşa İcra Dairesi'nde icra takibi yapıldığı belirtilerek davacının Konya . İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasından davalıya borcunun bulunmadığı iddiası ile menfi tespit davası açıldığı anlaşılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret kanunun'na eklenen 5/A maddesi uyarınca 1.1.2019 tarihi itibarıyla Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiştir. Ayrıca Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. (HUAK m. 18/A/2, c. 1-3). Davacının arabulucuya başvurma zorunluluğunu yerine getirdiği bu halde, anlaşmazlığa ilişkin son tutanağı dava dilekçesine eklememesi şeklindeki noksanlıklar bu sayede tamamlanabilecektir.Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın ve dosya üzerinden davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir. (HUAK m. 18A/2, c. 4; HUAK Yönetmeliği m. 22/3). Burada dava şartı arabuluculuk sürecinin, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 115 inci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde, gider avansı yatırılmasında veya gerekli hallerde teminat gösterilmesinde olduğu gibi tamamlanabilen bir dava şartı eksikliği olarak düzenlenmediği görülmektedir. Bir başka ifadeyle, dava şartı noksanlığının giderilmesi ve arabulucuya başvurulması için mahkemece davacıya süre verilmeyecektir. (Ticari Uyuşmazlıklarda Dava Şartı Arabuluculuk Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü Arabuluculuk Daire Başkanlığı Yayını Birinci Baskı, Yazarlar; ... Ankara Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi Başkanı, ... Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Görevlisi) yine 7155 sayılı Kanun'un 23.maddesi ile eklenen 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-1.ve 2. Maddesinde;"(1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." şeklinde, 6100 sayılı HMK'nun 114/2.maddesinde;" (2) Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." şeklinde, HMK'nun 115/1.ve 2. maddesinde;" (1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder." şeklinde düzenlemeler yapıldığı 05/04/2023 Tarihli 32154 Sayılı Kanun'un Geçici 1. Maddesi; "(1) Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, 6102 sayılı Kanunun 5/A maddesinin birinci fıkrası ile 7036 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen menfi tespit ve istirdat davaları hakkındaki hüküm, 1/9/2023 tarihinde ve sonrasında açılacak davalar hakkında uygulanır." dikkate alındığında,Ayrıca Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin ... Esas - ... Karar ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamları ve Konya Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesi'nin 06/11/2020 Tarihli ... Esas ... Karar sayılı ilamı da göz önüne alındığında Davanın Mahkememizde açılış tarihinin 10/03/2026 olduğu, davacı tarafa çıkartılan muhtıranın 11/04/2026 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır. "6102 sayılı Türk Ticaret kanunun'na eklenen 5/A maddesi uyarınca 1.1.2019 tarihi itibarıyla Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiştir" şartı sağlanamadığı anlaşılmakla, davanın HMK'nun 115. ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilerek vicdani kanaat ile aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;1-Davanın DAVA ŞARTI YOKLUĞUNDAN USULDEN REDDİNE,2-Alınması gereken 732 TL başvuru harcı ile 732 TL peşin karar ilam harcı olmak üzere toplam 1.464 TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın, 6100 s. HMK.nun 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde ve re'sen davacıya iadesine,5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, Dair, tarafların yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi. 30/04/2026Katip Hakim Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.