Dolandırıcılık suçu yargılamasında Bölge Adliye Mahkemesinin CMK 280/1-e,f hükümlerine aykırı bozma kararının Yargıtay Ceza Genel Kurulu içtihadıyla geçersizliği.
Özet: Bu hukuki evrak, dolandırıcılık suçundan bir sanık hakkında verilen mahkumiyet kararının yargılama sürecini incelemekte olup, bölge adliye mahkemesinin ilk derece mahkemesi kararını kanunda sınırlı olarak belirtilen bozma nedenlerinin dışında bir gerekçeyle bozarak dosyayı geri göndermesinin, Yargıtay Ceza Genel Kurulu içtihadı uyarınca hukuka açık ve ağır aykırılık teşkil ettiğini ve bu nedenle müteakip tüm yargılama işlemlerinin hükümsüz sayılabileceğini, böylece istinaf mahkemelerinin bozma yetkisinin yasal sınırlar içerisinde kullanılması gerektiğini vurgulamaktadır.
11. Ceza Dairesi         2025/2597 E.  ,  2026/6365 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2024/4193 E., 2024/2675 K.
SUÇ : Dolandırıcılık
HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma
Yapılan ön inceleme neticesinde; sanık hakkında kurulan hükmün temyiz edilebilir olduğu, temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle;
I. HUKUKİ SÜREÇ
A. İlk Derece
Karadeniz Ereğli 3. Asliye Ceza Mahkemesinin 28.03.2022 tarihli ve 2020/ 41... /151 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında dolandırıcılık suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 157/1. maddesi uyarınca katılan sayısınca ayrı ayrı mahkûmiyetine karar verilmiştir.
B. İstinaf
Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 01.03.2023 tarihli ve 2022/1932 Esas, 2023/390 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafiinin istinaf başvurusu yerinde görülmekle, duruşma açılmaksızın yapılan yargılama neticesinde sanık hakkında TCK'nın 43/2 maddesinin uygulanmasının gerekip gerekmediği tartışılmadan karar verildiği gerekçesiyle, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 289/1. maddesi uyarınca hükümlerin bozulmasına karar verilmiştir.
C. Bozmadan Sonraki Yargılama Süreci
1. Bozma üzerine, Karadeniz Ereğli 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, 04.06.2024 tarihli ve 2023/191 Esas, 2024/331 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında dolandırıcılık suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 157/1, 43/2, 53. maddeleri uyarınca neticeten 5 yıl 7 ay 15 gün hapis ve 562.500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
2. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 04.12.2024 tarihli ve 2024/41 93... /2675 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince dolandırıcılık suçundan kurulan hükme yönelik duruşma açılmaksızın yapılan inceleme neticesinde sanık müdafinin istinaf başvurusunun kabulü ile, 5271 sayılı Kanun'un 280/1-a ve 303/1-a maddeleri gereği ilk derece mahkemesi hükmündeki adli para cezası miktarı günlüğü 20,00 TL. den hesaplanmak suretiyle 112.500,00 TL'ye indirilmek suretiyle hükmün düzeletilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
II. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Lehe kanun hükümleri uygulanmasına, beraatine karar verilmesine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde, Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açılmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği haller sınırlı olarak şu şekilde belirlenmiştir:
''Bölge adliye mahkemesi, dosyayı ve dosyayla birlikte sunulmuş olan delilleri inceledikten sonra; e) İlk derece mahkemesinin kararında 289 uncu maddenin birinci fıkrasının (g) ve (h) bentleri hariç (g-Hükmün 230. madde gereğince gerekçeyi içermemesi, h-Hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması) diğer bentlerinde belirtilen bir hukuka aykırılık nedeninin bulunması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
f) Soruşturma veya kovuşturma şartının gerçekleşmediğinin veya önödeme ve uzlaştırma usulünün uygulanmadığının anlaşılması ya da davanın ilk derece mahkemesinde görülmekte olan bir dava ile birlikte yürütülmesinin zorunlu olması hâlinde hükmün bozulmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine.... karar verir.''
Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı Kararı ile Bölge Adliye Mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararlarına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle "hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları" gerektiğine hükmolunmuştur.
Belirtilen mevzuat hükümleri ve Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun içtihadı gözetildiğinde; ilk derece mahkemesi kararlarının hangi hallerde bozulabileceği kanuni düzenleme ile sınırlı şekilde belirlenmiş olup, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 01.03.2023 tarihli 2022/1932 Esas, 2023/390 Karar sayılı bozma kararının 5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenlerine uygun olmadığı anlaşılmıştır. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesi tarafından, Karadeniz Ereğli 3. Asliye Ceza Mahkemesinin, kararına yönelik sanık müdafiinin istinaf başvurusu üzerine, 5271 sayılı Kanun’un 280/1-g maddesi uyarınca duruşma açılarak ve taraflar çağırılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan maddenin ikinci fıkrasına göre hüküm kurulması gerektiği halde, kanunda sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri göz ardı edilerek dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde verilen Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 04.12.2024 tarihli ve 2024/41 93... /2675 Karar sayılı hükmün düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine kararı hukuka aykırı bulunmuştur.
III. KARAR
Değerlendirme ve gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle sanık müdafinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden, başkaca yönleri incelenmeyen Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesinin, 04.12.2024 tarihli ve 2024/41 93... /2675 Karar sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi uyarınca Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,
Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,
10.06.2026 tarihinde karar verildi.