Kısıtlının vasi tarafından sıkça değiştirilen yerleşim yeri adresleri nedeniyle İzmir ve Diyarbakır Sulh Hukuk Mahkemeleri arasında ortaya çıkan yetki uyuşmazlığında yargı yeri belirlenmesi.
Özet: Bu hukuki evrak, kısıtlı bir şahsın vasisi tarafından sürekli değiştirilen ikametgahı nedeniyle vesayet dosyasının farklı Sulh Hukuk Mahkemeleri arasında defalarca yetkisizlik kararlarıyla gidip gelmesi sonucu ortaya çıkan yargı yeri uyuşmazlığını ele almaktadır; mahkeme, Türk Medeni Kanununun ilgili maddelerine göre kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerinin yetkili olduğu ve yerleşim yeri değişikliğinin vesayet makamının iznine tabi olduğu hükmüne dayanarak, en son yasal olarak izin verilen yerleşim yeri değişikliğine göre dosyanın takip edileceği yetkili mahkemeyi belirlemiştir.
5. Hukuk Dairesi         2026/801 E.  ,  2026/2510 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/850 Esas, 2025/... Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Diyarbakır 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 18.12.2019 Tarihli ve 2019/691 Esas, 2019/1074 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış ve kendisine ... vasi olarak atanmıştır.
... 14.12.2020 tarihli dilekçesi ile kendisinin ve kısıtlının İzmir ili ... ilçesinde ikamet ettiklerinden dolayı dosyanın yetkisizlik kararı verilerek ... Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.
Mahkemece 25.12.2020 tarihli ek kararla, kısıtlının yerleşim yerinin ... Mahallesi .... Sokak No: ... .../İzmir olarak değişikliğine izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.
B. İzmir 9. Sulh Hukuk Mahkemesinin 24.02.2021 Tarihli ve 2021/214 Esas, 2021/256 Karar Sayılı Kararı
... 17.02.2021 tarihli dilekçesi ile kısıtlının yerleşim yeri adresinin tekrardan Diyarbakır iline taşınması sebebi ile dosyanın yetkisizlik kararı verilerek Diyarbakır Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.
Mahkemece 24.02.2021 tarihli kararla, kısıtlının yerleşim yeri adresinin ... ... Apartmanı B Blok Kat: ... No: ... .../Diyarbakır olarak değişikliğine izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.
C. Diyarbakır 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 08.09.2021 Tarihli ve 2021/888 Esas, 2021/777 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlının kısıtlılık halinin ve ...'ın vasilik görevinin devamına karar verilmiştir.
Mahkemece 20.10.2023 tarihli ek kararıyla, vasinin açmış olduğu 2022/1510 Esas sayılı satışa izin dosyası kapsamında 11.10.2023 tarih ve 2022/1510 Esas sayılı satışa izin dosyasının ikinci celse duruşmasında, vasinin "babam İzmir'de ablamın yanında yatalak hasta olarak tedavi görmektedir, bakım ve gözetimini ablam yapmaktadır, babam yaklaşık 3 yıldır İzmir'de ikamet etmektedir. Bundan sonra da İzmir'de kalacaktır" şeklinde ikrarda bulunduğu, ayrıca kısıtlının güncel adres kaydında ikametgahının İzmir olarak gözüktüğü gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
D. İzmir 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 06.02.2024 Tarihli ve 2024/276 Esas, 2024/260 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlının kısıtlılık halinin devamına, kendisine ...'ın vasi olarak atanmasına karar verilmiştir.
Vasi 24.09.2025 tarihli dilekçesi ile kısıtlıya yaklaşık 6 yıldır İzmir'de baktığını, ancak maddi sıkıntılar nedeni ile 20.09.2025 tarihinde Diyarbakır ili ... ilçesine taşındıklarını belirterek dosyanın aktarılmasını talep etmiştir.
Mahkemece 24.09.2025 tarihli kararla, kısıtlının yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi ... Sokak Dış Kapı No: ... .../Diyarbakır olarak değişikliğine izin verilmesine ve mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.
E. ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 14.10.2025 Tarihli ve 2025/850 Esas, 2025/... Karar Sayılı Kararı
Dosya kapsamında yapılan incelemede kısıtlının adresinin ... Mahallesi ... Sokak No: ... .../İzmir olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 4721 sayılı Kanun'un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:
“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.”
C. Değerlendirme
Kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesi için vesayet makamı olan İzmir 2. Sulh Hukuk Mahkemesince vasinin talebi üzerine 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı bulunduğuna göre vesayet dosyasının takibi ile ... Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
16.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.