Yurt dışında ikamet eden kısıtlı Türk vatandaşının vesayet davasında, Türkiyede yerleşim yeri olmaması sebebiyle 5718 sayılı Kanun 41. maddesine göre yargı yeri belirlenmesi.
Özet: Türk vatandaşı olup yurtdışında ikamet eden ve Türkiyede yerleşim yeri bulunmayan kısıtlı adayı için vasi atanması istemine ilişkin davada, İzmir ve İstanbul Sulh Hukuk Mahkemelerinin yetkisizlik kararları üzerine ortaya çıkan yargı yeri uyuşmazlığında, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 41. maddesi uyarınca, ilgilinin Türkiyede yerleşim yeri olmaması halinde Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinin yetkili olacağı değerlendirilerek, davanın İzmir 11. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğine karar verilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2026/694 E.  ,  2026/2506 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/1133 Esas, 2025/1129 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. İzmir 11. Sulh Hukuk Mahkemesinin 30.10.2025 Tarihli ve 2025/1871 Esas, 2025/1739 Karar Sayılı Kararı
Dosyanın yapılan incelenmesinde her ne kadar kısıtlının yurt içi ikamet adresi bulunmasa da 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 41 inci maddesinde Türk vatandaşlarının kişi hallerine ilişkin davaları, yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye'de yer itibarıyla yetkili mahkemede, bulunmaması halinde ilgilinin sakin olduğu yer, Türkiye'de sakin değilse Türkiye'deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı takdirde Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görüleceğinin düzenlendiği, dava konusu somut olayda kısıtlının nüfusa kayıtlı olduğu yerin .../İstanbul olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. İstanbul 11. Sulh Hukuk Mahkemesinin 24.11.2025 Tarihli ve 2025/1133 Esas, 2025/1129 Karar Sayılı Kararı
Nüfusa kayıtlı olduğu yerin yerleşim yerine karine teşkil etmeyeceği, kısıtlı adayının Türkiye'de yerleşim yerinin bulunmaması sebebiyle, vesayetine ilişkin davanın, 5718 sayılı Kanun'un 41 inci maddesine göre Ankara, İstanbul veya İzmir Mahkemelerinden birinde görülebileceği, bu haliyle İzmir Sulh Hukuk Mahkemesinin de davaya bakmakta yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi uyarınca vasi atanması istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 5718 sayılı Kanun'un “Türklerin kişi hâllerine ilişkin davalar” başlıklı 41 inci maddesi şöyledir:
“Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları, yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye’de yer itibariyle yetkili mahkemede, bulunmaması hâlinde ilgilinin sâkin olduğu yer, Türkiye’de sâkin değilse Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı takdirde Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, kısıtlı adayının yerleşim yeri adresinin Forchheim/Almanya Federal Cumhuriyeti olduğu, Türkiye'de sakin olduğu yerin bulunmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın İzmir 11. Sulh Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İzmir 11. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
16.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.