Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde, mal teslimi gerçekleşmediği iddiasıyla bedelsiz kalan çekten kaynaklı menfi tespit ile icra takibinin iptali ve kötüniyet tazminatı istemli dava özeti.
Özet: Davacı, üçüncü bir firmadan mal alımı karşılığında düzenlediği ancak malların teslim edilmemesi üzerine iadesini beklediği 1.730.000 TL bedelli çekin davalı tarafından icra takibine konulması nedeniyle borçlu olmadığının tespiti, icra takibinin iptali ve davalının kötüniyetli eylemleri sebebiyle tazminat talebiyle menfi tespit davası açmış; davacı, mal teslimi gerçekleşmediğinden çekin bedelsiz kaldığını iddia ederken, davalı ise çekin bedelsizliğinin yazılı delillerle davacı tarafından ispatlanması gerektiğini, kötüniyet iddialarının asılsız olduğunu ve davanın reddedilmesini talep etmiştir.
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... Esas - ... Karar
T.C. TÜRK MİLLETİ ADINA KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : ... ...KATİP : ... ...DAVACI : ... - (T.C. Kimlik No: ...) VEKİLİ :DAVALI : ... - (T.C. Kimlik No:...) ...DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı aleyhine girişilen takipte dayanak gösterilen çekten kaynaklı davalının davacıdan herhangi bir alacağı bulunmadığını, söz konusu takibin iptali gerektiğini, davacının yük taşımacılığı alanında faaliyet gösteren ticaret firması olduğunu, davacının ticari faaliyeti gereği dava dışı ... Tic. Ltd. Şti., davacı ile temasa geçtiğini, ürettikleri kırma taş ürünlerini almak isteyen davacının ürün karşılığında çek kesmek koşuluyla sözlü anlaşma yaparak alım-satım yapmak için anlaştıklarını, davacı ise satın almak istediği ürün karşılığında kendisine ait çek kestiğini, akabinde işbu çekleri anılan şirkete vermek üzere dava dışı ... , teslim aldığına dair suretlerini imzalayarak davacıdan imza karşılığı teslim aldığını, taraflar arasındaki anlaşma sonucunda, davacının alacağı malları yukarıda adı geçen dava dışı şirket tarafından alamadığından anlaşma gereği mal alım karşılığı kesmiş olduğu ve teslim etmiş olduğu bedelsiz kalan çeklerin kendisine verilmesini istemiş olmasına rağmen anılan şirket yetkilisi söz konusu çekleri davacıya iade etmediğini, güvene dayalı olarak tarafların sözlü anlaşmaları gereği; davacı çeklerin kendisine iade edilmesini beklerken ... Bankası A.Ş. ... Şubesi’nin ... seri numaralı, 25/07/2025 keşide tarihli, 1.730.000,00 TL bedelli çeke ilişkin Konya .İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile 28.07.2025 tarihinde davacı aleyhine iptalini istedikleri icra takibi başlatılarak dosya üzerinden alınan ihtiyati haciz ile davacının tüm mal varlıklarına haksız kazanım ve kötü niyetli bir şekilde haciz ve tüm araçlara yakalama işlemleri gerçekleştirildiğini, davacının mal varlığı davalı yanca hacze konu edildiğini, mal varlığının tehlikeye düşmesi nedeniyle davacı müzayaka halinde olduğunu, bu durum dosya borcu halen devam ettiğinden davacının daha da fazla zarara uğratacak ve mağdur edeceğini, dolayısıyla davacının zarara düçar olmuş ve bu zarar katlanarak büyüyeceğini, açık bir icra tehdidi söz konusu olduğundan; İ.İ.K.'nun ilgili maddeleri uyarınca icra dosyasının durdurulması yönünde ihtiyat-i tedbir kararı verilmesi telafisi mümkün olmayan zararları önleyeceğini belirterek, davanın kabulü ile Konya .İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasından ötürü davalı tarafa borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin iptaline, davalının kötüniyetli biçimde davacının borcu olmadığı takibe konu çekten kaynaklı alacağı üzerinden haksız kazanıma yönelik takibe geçmesi ve haciz işlemlerini gerçekleştirmesi nedenleriyle takip miktarının en az %20 oranında hesaplanacak kötüniyet tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin icra takibinin yapıldığı yer veya alacaklının yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, kambiyo takibine konu edilen icra dosyalarına ilişkin açılan menfi tespit davalarında ispat yükü davacı borçluda olduğunu, eldeki davada da davacı, kırma taş ürünleri karşılığı düzenlenen çekin, ürünlerin teslim edilmemesi nedeni ile belirsiz kalmasına rağmen takibe konu edildiğini belirterek, çek nedeni ile borçlu bulunmadığının tespiti istediğini, hukuki ilişkiden mücerret olan senetteki keşideci imzası da inkar edilmediğini, davacı ödeme vasıtası olarak düzenlenen çekin avans olarak verilmesine rağmen malın teslim edilmediğini iddia ettiğini, bu durumda ispat yükünün somut olayda davacı - borçluda olduğunu, öncelikle çekin bedelsizliğini yazılı delil ise ispat edilmesi gerektiğini, ayrıca davalının kötü niyetini de davacının ispat edilmesi gerektiğini, dava dışı şirket hakkındaki iddiaların bu davanın konusu olmadığını, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında takibin durdurulmasına karar verilemeyeceğini, davacının tedbiren takibin durdurulması talebinin reddi gerektiğini belirterek, teminatsız olarak takibin durdurulması talebinin reddine, ispatlanamayan davanın esastan reddine, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir. Dilekçeler aşaması tamamlanmış, taraflara duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilerek duruşma açılmıştır.Mahkememizce Konya Ticaret Sicili Müdürlüğü'ne, Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'na, Konya Defterdarlığı'na, Konya CBS'ye, Konya . İcra Müdürlüğü'ne yazılar yazılarak gerekli bilgi ve belgeler getirtilerek dosyamız arasına alınmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava; davacı tarafça iş karşılığında davalı tarafa verilen çeklerin bedelsizliği sebebi ile başlatılan icra takibine de konu olan çeklerden dolayı davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti talepli "Menfi Tespit" davası olduğu görülmüştür. Mahkememizce Konya . İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı takip dosyasının incelenmesinde; alacaklısının ..., borçlusunun ... olduğu, borcun 25/07/2025 tarihli 3493203 seri numaralı, 1.730.000.000 TL bedelli çekten kaynaklandığı, toplam 1.900.483,03 TL üzerinden takip başlatıldığını görülmüştür. Davacı vekili 08/04/2026 tarihli dilekçesi ile; davadan feragat ettiklerini, yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin bulunmadığını belirtmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava “Menfi Tespit” davasıdır. Feragat, davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir. (HMK 307. md.) Feragat ve kabul, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır. Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafından ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir. Feragat ve kabul, kayıtsız ve şartsız olmalıdır. (HMK 309. md.) Feragat ve kabul, hüküm kesinleşinceye kadar her zaman yapılabilir. (HMK 310. md.) Feragat ve kabul, kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. 6100 Sayılı HMK yönetmeliğinin Karar verilmiş dosyalara ilişkin işlemler başlığının 57. Maddesi ile Bölge Adliye Ve Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdarî Ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 215. Maddesi ve (HMK 311. md.) Feragat ve kabul, beyanında bulunan taraf, davada aleyhine hüküm verilmiş gibi yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edilir. Feragat ve kabul, talep sonucunun sadece bir kısmına ilişkin ise yargılama giderlerine mahkûmiyet, ona göre belirlenir. (HMK 312 md.) Vekilin davadan feragat edebilmesi için vekaletnamede buna ilişkin özel yetki bulunması gerekir. (HMK 74/1. md.) Dâvadan feragat veya dâvayı kabul veya sulh muhakemesinin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilâm harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır. (Harçlar Kanunu 22/1. md.) Anlaşmazlık, feragat nedeniyle ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur. (AAÜT 6. md.) Feragat edilmiş olmasından dolayı davalı tarafın yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden genel kurallardan farklı uygulamayı gerektiren davacı lehine bir beyanı olduğu takdirde bu beyana göre işlem yapılmalıdır. Ayrıca feragat halinde alınacak harç ise; Davadan feragat halinde nispi değil maktu harç alınır. Yargıtay . HD.'nin ... Esas, ... K. Sayılı 25/03/2014 tarihli kararı ile davadan feragat edilmesi halinde davacıdan nispi değil maktu karar ve ilam harcının 2/3 üne hükmedilmesi gerekir. Feragat beyanı belirtilen kurallarla birlikte değerlendirildiğinde ve Yargıtay HGK 25/01/1984, ... , HD'nin 14/12/2010 tarihli ... sayılı ve . HD'nin 10/02/2005, ... sayılı ilamlarının da aynı doğrultuda olduğu anlaşıldığından davacı yanın davadan feragat ettiği anlaşıldığından, davanın feragat nedeniyle reddine, her ne kadar 09/04/2026 tarihli duruşma zaptında sehven kesin karar olarak karar verilmiş ise de; dava değerinin kesinlik sınırının üzerinde olduğu istinaf yargı yolunun açık olduğu anlaşılmış aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan gerekçelerle ;1-Davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,2-Peşin alınan 29.544,08 TL maktu karar ve ilam harcından, karar tarihi itibariyle alınması gereken (ve Harçlar Kanunu'nun 22. maddesi gereğince 732 TL maktu harcın 1/3'ü olarak hesap edilen) 244 TL'nin mahsubu ile kalan 29.300,08 TL fazla harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya İADESİNE, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde BIRAKILMASINA,4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına, 5-Davacı tarafından yatırılan gider avansının artan kısmının 6100 s. HMK.nun 333. maddesine göre karar kesinleştiğinde re'sen davacıya İADESİNE,6-Arabuluculuk görüşmelerinden dolayı Hazine tarafından (suçüstü ödeneğinden) yapılan 4.600 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, bu amaçla 492 s. Harçlar Kanunu'nun 28/a maddesi gereğince harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, Dair, tarafların yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, 6100 s. HMK'nın 345. maddesi gereğince (2) hafta içerisinde ilgili BAM Hukuk Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. 09/04/2026Katip ... Hakim ...Bu belge 5070 sayılı kanun uyarınca Elektronik İmza ile imzalanmıştır.