Vasi tarafından talep edilen kısıtlının yerleşim yeri değişikliği konusunda, Medeni Kanunun 412. maddesi uyarınca vesayet makamının izni olmaksızın değişiklik yapılamayacağından yetkili Sulh Hukuk Mahkemesinin belirlenmesi.
Özet: Kısıtlının vasisi, kendi adres değişikliği nedeniyle vesayet dosyasının başka bir mahkemeye gönderilmesini talep etmiş, ancak mahkemeler kısıtlının yerleşim yerinin cezaevine girmeden önceki adresi olduğunu ve Türk Medeni Kanununun 412. maddesi uyarınca vesayet makamının izni olmadan değiştirilemeyeceğini belirtmiş; dolayısıyla, yerleşim yeri değişikliğine dair yetkili vesayet makamından izin alınmadığı gerekçesiyle dosyanın takip edileceği yer olarak kısıtlının önceki yerleşim yerindeki mahkemenin yetkili olduğu tespit edilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2026/520 E.  ,  2026/2496 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2025/1625 Esas, 2025/1582 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 19.11.2020 Tarihli ve 2020/718 Esas, 2020/925 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 407 nci maddesi gereğince kısıtlanmış ve annesi ...'in velayeti altında bırakılmıştır.
Vasi 13.06.2025 tarihli dilekçesi ile hükümlüye vasi olarak atandığını ve kendisinin adresinin .../Bilecik olduğunu bu nedenle dosyanın Bilecik Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.
Mahkemece 17.07.2025 tarihli ek karar ile kısıtlının ceza infaz kurumu girmeden önceki yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi ... Sokak No:... .../Muğla olduğu, ... ilçesinde yeni yargı teşkilatı kurulduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 07.10.2025 Tarihli ve 2025/778 Esas, 2025/734 Karar Sayılı Kararı
Velinin sunmuş olduğu dilekçesi ile adres değişikliğinden dolayı dosyanın .../Bilecik adresine gönderilmesini talep ettiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
C. ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 07.10.2025 Tarihli ve 2025/778 Esas, 2025/734 Karar Sayılı Kararı
Hükümlünün yerleşim yerinin cezaevine girmeden önceki yerleşim yeri adresi olacağı, vasi kendi adresinin Bilecik olması nedeniyle dosyanın gönderilmesini ve kısıtlının yerleşim yerini değiştirmeyi talep etmişse de hükümlünün cezaevinde olduğu, cezaevine girmeden önceki yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi ... Sokak No:... .../Muğla adresi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 407 nci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının yerleşim yerinin değiştirilmesine izin verilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:
“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.”
C. Değerlendirme
Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olmadığından vesayet dosyasının takibinde ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
16.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.