Bölge Adliye Mahkemesinin, imalat kaynaklı gizli ayıplı plastik kasaların ticari alım-satımından doğan menfi tespit, istirdat ve itirazın iptali davasına ilişkin istinaf kararıdır.
Özet: Bu hukuki uyuşmazlık, davacının davalıdan satın aldığı plastik kasaların gizli ayıplı olduğunu, bu nedenle 3500 adedinin kullanılamaz durumda bulunduğunu ileri sürerek, söz konusu kasalar için borçlu olmadığının tespiti ve fazladan ödediği 12.153,99 TLnin faiziyle birlikte iadesini talep etmesi; davalının ise kasaların sözleşmeye uygun ve ayıpsız teslim edildiğini, davacının iddialarının mesnetsiz olduğunu ve aleyhindeki icra takibine itiraz eden davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunmadığını savunarak davanın reddini istemesi üzerinedir.
T.C. ... BAM .... HUKUK DAİRESİ
T.C....BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ .... HUKUK DAİRESİDOSYA NO : KARAR NO : T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN : ... (...)ÜYE : ... (...)ÜYE : ... (...)KATİP : ... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : ...NUMARASI : ... Esas, ... KararDAVACI : ... VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ..., DAVALI : VEKİLİ : Av. ..., DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit-İstirdat ve İtirazın İptali KARAR TARİHİ :KARAR YAZIM TARİHİ : ... ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ... Esas sayılı dosyasının İstinaf incelemesi neticesinde;TALEP :Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirketin TTK. Göre ticari hükmü şahıslar olup uzun yıllardan beri ticari alışveriş yapmakta olduğunu, bu sezon için davalı şirkete K668 II. Kalite plastik kasa satın alımı hususunda anlaşma yapıldığını, müvekkil şirketin Yenişehir-Yolören'de bulunan alım yerinden üreticilerden topladığı sivri biber, çarli biber dolma biber gibi ... toptancı hallerine yollamak üzere davalı şirketten .... Kalite plastik kaza satın aldığını, fatura no ... ile 16/07/2015 tarihinde 882 adet 7.056 TL değerinde 158886 fatura ile 16.128,00 TL değerinde 158898 fatura ile 102 adet 816 TL değerinde toplam 4.000 adet .... Kalite plastik kasa siparişi ile toplam 32.000,01 TL meblağlı alım yaptığını, satın aldığı mallara karşılık olarak davalı firmanın tahsilat makbuzu ile 15/11/2015 vadeli çek ile 7.500 TL 31/10/2015 vadeli çek ile 8.654,00 TL'si olmak üzere toplam 16.154,00 TL'sinin ödendiğini, satın alınan malların depoda stoklandığı ve kullanılmak üzere beklediği için ilk zamanlar talep ve kullanımına uygun olarak kullanıldığını, ancak sonradan plastik kasaların imalattank kaynaklandığı için ü rünlerin kırılmaya başladığını, kullanıma uygun imal edilmediğinin ortaya çıktığını, halen depoda kullanıma uygun olmayan 3500 adet plastik kasalar iade için beklediğini, davalı şirkete yapılan bildirim ile ayıp saptandığı halde geri alınmadığını ve müvekkil işrket hakkındaki icra takibine başlanıldığının öğrenildiğini, davalı şirketin basiretli tacir gibi davranmadığını, siparişe uygun ve kullanılmayacak evsafta ürünü haksız yere müvekkil şirkete kandırarak sattığını, bu nedenle yeni ortaya çıkan gizli ayıp nedeniyle davalı şirkete fazladan ödemiş bulunduklarını, müvekkil şirketin kasalar ile ürünler naklinin mümkün olmamasının ortaya çıkması ile zorunlu olarak 3. Şahıslardan fahiş bedelle benzer ürünü almak zorunda kaldığını, bu nedenlerle alım satım akdine konu yapılan ve sipariş ile teslimi yapılan 4000 adet k668 II. Kalite plastik kase Tropikal cinsi ürünün gizli ayıp nedeniyle kırılmış ve kullanılmayan halen ellerinde mevcut 3500 adet kasadan dolayı 28.000 TL'sinin borçlu olmadıklarının tespiti ile mallarin iadesine fazla ödenen 12.153,99 TL'sinin ödeme tarihinden işleyecek ticaret temerrüt faizi ile istirdatına yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkilin davacıdan olan alacağı için icra takibi başlattığını, ancak davacının itiraz ederek takibi durduğunu, bu hali ile davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararı olmadığını, müvekkil şirket ile davalı ... ... Gıda Tic. Ltd. Şti'nin uzun zamandan beri kasa alışverişi yaptığını, müvekkil şirket ile davalı şirket arasında buna ilişkin mevcut sözleşme bulunduğunu, II. Kalite Plastik Kasa şubesi ile müvekkil şirketin ... adresinde bulunan ... şubesi ile yapıldığını, taraflarla yapılan sözleşme neticesinde müvekkil şirket üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirererk tarafların anlaşmasına uygun II. Kalite Plastik Kasaları davalı şirkete zamanında teslim ettiğini ve akabinde davalı tarafça ödenmesi gereken tutarlara ait faturaları düzenleyerek ... şirketi aracılığı ile gönderdiğini, 19/10/2015 cari hesaplı muhtelif fatura alacağı olarak ödenmesi gereken toplam miktarın 15.846,01 TL olduğunu, faturaların 22/07/2015 tarihinde kaşe ile teslim alındığını, 29/07/2015 tarihinde iki faturanın Mahmut Barış tarafından teslim alınığını, 17/08/2015 tarihinde ise Ahmet AKYIL tarafından teslim alındığı kayıtlar ile sabit olduğunu, davalı tarafın borca itirazında dinlenebilir herhangi bir tarafın bulunmadığını, II. Kalite Plastik Kasa alım-satım konusunda karşılıklı mutabakata varıldığını, akabinde faturaların düzenlenerek davalı şirkete ulaştırıldığını, her ne kadar 22/10/2015 tarihinde çekilen ihtarnamede kasaların ayıplı olarak teslim edildiği iddia edilmiş ise de kasalar sözleşmesinin ifa amacına uygun olarak yaıptan ari olarak teslim edildiğini, kasalarda gizli ya da açık bir ayıbın söz konusu olmadığını, taraflar arasında yapılan sözlü anlaşmaya uygun ve eksiksiz bir şekilde kasaların teslim edilmiş olduğundan ayıp bulunmadığını bu nedenlerle davacı tarafca açılan haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, kötü niyetli davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Birleşen ... Esas sayılı dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkkili şirket ile davalı şirket uzun zamandan beri kasa alışverişi yaptıklarını, müvekkili şirket ile davalı şirket arasında II.Kalite Plastik Kasa satımı konusunda mutabakata varıldığını, taraflarca yapılan sözleşme neticesinde müvekkili şirket üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirerek tarafların anlaşmasına uygun II.Kalite Plastik Kasaları davalı şirkete zamanında teslim ettiğini ve akabinde davalı tarafça ödenmesi gereken tutarlara ait faturaları düzenleyerek ... şirketi aracılığı ile gönderildiğini, 19/10/2015 cari hesaplı muhtelif fatura alacağı olarak ödenmesi gereken toplam miktar 15.846,01.-TL olduğunu, faturaların teslim alındığını, davalı tarafından kendilerine ihtarname çekildiğini, 22/10/2015 tarihli ihtarname de, kasaların ayıplı olduğu iddia edilerek, müvekkiline ihtar çekildiğini, bu ihtarnamede kasaların gizli ayıp nedeniyle kullanılamaz durumda olduğunun iddia edildiğini, bu kasaların iade alınmasını, fazla ödeme yapıldığı iddiası ile 7.882,94.-TL'nin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile ödenmesi bildirildiğini, ihtarnameye cevap verildiğini, kasaların sözleşmenin ifa amacına uygun olarak ayıptan ari olarak teslim edildiğini, kasalarda gizli ya da açık bir ayıp sözkonusu olmadığını, taraflar arasında yapılan sözlü anlaşmaya uygun ve eksiksiz bir şekilde kasaların teslim edildiğini, ayıp olmadığını, davalının borca, faize ve borcun tüm ferilerine itirazının yersiz olduğunu, icra takip dosyasında işlemiş faiz talebinde bulunulmadığını, icra takip dosyasında faiz oranı da usul ve yasaya uygun olduğunu, davalı hakkında ... .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibini uzatmak amacıyla borca itiraz ettiğini, yapılan itirazın iptali ile haksız itirazın sebebi borçlu aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafı yükletilmesine karar verilmesini talep dava etmiştir. Birleşen dosya ... Esas sayılı dosyaya sunulan cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkemenin yerleşim yeri adresi olan Yenişehir mahkemeleri olduğunu, müvekkilin fatura no ... ile 16/07/2015 tarihinden 882 adet 7.056,00 TL değerinde, ... fatura ile 20/07/2015 tarihinde 1000 adet 8.000 TL değerinde, 158886 fatura ile 16.128,00 TL değerinde, 158898 fatura ile 102 adet 816.01 TL değerinde toplam 4.000 adet ... kalite plastik kasa siparişi ile toplam 32.000,01 TL meblağlı alım yapıldığını, satın alınan mallara karşılık olarak davacı firmanın tahsilat makbuzu ile 15/11/2015 vadeli çek ile 7.500 TL , 31/10/2015 vadeli çek ile 8.654,00 TL'si olmak üzere toplam 16.154,00 TL ödendiğini, satın alınan malların depoda saklandığı ve kullanılmak üzere beklediği için ilk zamanlar talep ve kullanımına uygun olarak kullanıldığını, ancak sonradan plastik kasaların imalattan kaynaklandığı için ürünlerin kırılmaya başladığı, kullanımına uygun imal edilmediğinin ortaya çıktığını, halen depoda kullanımına uygun olmayan 3500 adet plastik kasanın iadesi için beklediğini, davacı şirkete yapılan bildirim ile ayıp saptandığı halde ürünlerin geri alınamadığını, haksız ve kötüniyetli olarak müvekkil şirket hakkında da birleşen davaya konu icra takibi başlatıldığını, davacı tarafın kötü niyetli olduğunu, bu nedenle davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, alım satımı akdine konu yapılan ve sipariş ile teslimi yapılan 4000 adet K668 .... Kalite plastik kasa tropikal cinsi ürünün gizli ayıp nedeniyle kırılmış ve kullanamayan halen ellerinde mevcut 3500 adet kasadan dolayı 28.000,01 TL'si borçlu bulunmadığından tespiti ile malların iadesine, fazla ödenen 12.153,99 TL'sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile istirdatına, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı taraftan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ;Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, asıl davada, davacının ticare defterlerine göre davalı yana 15.846,00 TL borçlu olmakla birlikte borcun dayanağı olan davalı yandan satın alınan kasalarda gizli ayıp olduğundan davalı şirketin bu bedeli artık tahsil etme imkanının bulunmadığı, davacı tarafça fazla ödenen 12.153,99 TL bedelin istirdadı talep edilmiş ise de, fazla ödenen bir bedel bulunmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının 3.500 adet kasadan dolayı 15.846,01 TL miktarınnda borçlu olmadığının tespitine, 12.153,99 TL bedelin istirdadı talebinin reddine, Birleşin dava yönünden ise, davanın reddine karar verilmiştir. TARAFLARCA İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı/birleşik davalı ... Ürn. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde; müvekkil şirket ile davalı şirket arasındaki uyuşmazlığın toplam miktarının 28.000,00 TL olduğunun ticari kayıtlarla sabit olduğunu, gizli ayıplı olduğu ve müvekkil firmanın kullanımının mümkün olmadığı bilirkişi raporu ile tespit edilen 3.500 adet plastik kasanın müvekkil depolarında iade için beklediğinin keşfen sabit olduğunu, davalı satıcı firma ile aralarındaki ticari alışverişin 4.000 adet kasaya yönelik olduğunu, bunların 500 adet kadarının kullanılmak istendiğini, ancak kırılma sonucu ayıp ortaya çıkınca kalan kısmın kullanılmayarak depoya çekildiğini, mahkemenin toplam alışverişi 3.500 kasa gibi niteleyerek hatalı yorum yaptığını, ticari işlem hacminin 32.000,00 TL olduğunun faturalarla sabit olduğunu, kullanım sonucu kırılıp atılan 500 adet plastik kasanın parasının hesaptan düşülerek bakiye 28.000,00 TL'lik kısmın dava konusu yapıldığını, bu nedenle 3.500 adet kasa nedeniyle davalı firmaya fazladan ödenen 12.153,99 TL'nin istirdadı talebinin reddi kararının hatalı olduğunu belirterek mahkeme kararının kısmen istinafı ile istirdat ve kötü niyet tazminatı yönleriyle incelenerek ortadan kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı/birleşik davacı ... San. İnş. Tar. Turz. ve Tic. A.ş. vekili istinaf dilekçesinde; ... ....İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile davalı hakkında başlatılan takip itiraz nedeniyle durdurulmuş olduğundan davalının menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunmadığını, bu nedenle asıl davanın öncelikle hukuki yarar yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, Bilirkişi raporu ile müvekkil firmanın davacı firmadan 15.846,00 TL alacaklı bulunduğunun tespit edildiğini, ayrıca ayıplı mal itirazında bulunan davacı şirketin faturaya itiraz etmediği gibi faturayı kabul edip malları kullandığını, ayrıca keşifte gösterilen kasaların müvekkile ait olduğu varsayımda dahi kasaların hangi şartlarda ve ne kadar süre ile kullanıldığı, kullanılan süre sonunda taşıma nedenli olarak zarar görüp görmediğinin de belli olmadığını bu nedenle birleşen dosya yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: Asıl davada dava, davalıdan satın alınan plastik kasaların ayıplı olması nedeniyle ödenen bedelin istirdadı ve bakiye borçtan dolayı borçlu olunmadığının tespitine yönelik menfi tespit davası, birleşen davada ise, taraflar arasındaki kasa alım satımına dayalı ticari ilişkiden kaynaklanan bakiye alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir. Dosyaya sunulan deliller ve incelenen ticari defterler kapsamına göre taraflar arasında 4.000 adet plastik kasa alım satımına dayalı ve toplam tutarı 32.000,00 TL olan ticari ilişki bulunduğu, kasalardan 3.500 adedinin gizli ayıplı olduğu iddiasıyla ihtilaf konusu olduğu, 500 adet kasanın ise davacı tarafından kullanıldığı hususunun ihtilafsız olduğu, bu nedenle 500 adet kasaya yönelik herhangi bir talep bulunmadığı tartışmasızdır. İhtilaf konusu olan 3.500 kasanın toplam bedelinin faturalara göre (her bir kasa 6,7797x3500=23.728,95 (23.728,95x%18 KDV =4.271,21) 23.728,95+4.271,21=28.000,21 TL olduğu, bu bedelin 12.153,99 TL'lik kısmının ödendiği, 15.846,01 TL kısmının ise birleşen davada takibe konu edildiği, davacı ile davalının sunmuş olduğu cari hesap ekstrelerinin birbirini teyit ettiği,Yapılan bilirkişi incelemesi sonucu, davalı tarafından davacıya satılan kasaların ayıplı olduğu, ayıbın olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkarılamayacağı, dava konusu kasalar her ne kadar ikinci kalite olmuş olsa bile bu şekilde imalatta kullanılan malzemelerin TSE EN 15345 plastikler geri kazanılmış plastikler – polipropilenden (PP) geri kazanılmış bileşenlerin karekterizasyonunu taşımaları gerektiği, ancak kasaların bu özelliği taşımadığı, enjeksiyon ürün imalatının hatalı ve gizli ayıplı olduğu, kasalardaki ayıbın kullanım sonucu ortaya çıktığı ve ayıbın ortaya çıkmasını takiben makul sürede davacı şirket tarafından Yenişehir Noterliği 22/10/2015 tarih 9488 nolu ihtarnamesi ile davalı şirkete ayıp ihbarında bulunulduğu anlaşılmıştır. Dosya kapsamına göre satışı yapılan kasalardaki gizli ayıbın makul süreden daha önce öğrenildiğini ispat yükü davalıdadır. Davalı tarafça bu yönde herhangi bir delil sunulmamıştır. Menfi tespit davası itirazın iptali davasından önce açılmış olduğundan davacının dava açmakta hukuki yararının bulunduğu kabul edilmelidir. Davacı tarafından istirdadı talep edilen ödemelerin tarihlerinin bildirilmediği gibi bu husus ticari defterlerden de tespit edilemediğinden ve davalıya gönderilen ihtarnamede de ödeme için bir süre verilmediğinden alacağın dava tarihinden itibaren muaccel olduğu kabul edilerek dava tarihinden itibaren avans faizi yükletilmesi gerekir. Davaya konu edilen 3.500 adet kasanın tamamının gizli ayıplı olduğu tespit edildiğinden ve bu kasalar kullanılmamış olup iadeye hazır şekilde bekletildiğinden davacı vekilinin istirdada yönelik istinaf talebinin kabulü ile asıl davanın kabulüne, davacı tarafça ödenen 12.153,99 TL'nin dava tarihinden itibaren yürütülecek avans faizi ile birlikte istirdadına, davacı elinde bulunan 3.500 adet kasanın davalıya iadesine, kötü niyet tazminatı koşulları oluşmadığından davacı yanın bu hususa yönelik istinaf talebinin reddine, Davalı vekilinin istinaf taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda açıklanan gerekçe ile; A- Davalı/birleşen dosya davacısı ... San.İnş.Tarım Turizm ve Tic.A.Şirketi vekilinin asıl dava yönünden istinaf taleplerinin HMK 353/1-b-1 maddesine göre ESASTAN REDDİNE, B-Davacı/birleşen dosya davalısı ... ... Gıda Ltd şirketi vekilinin istinaf talebinin kabulü ile; ... ....Asliye Ticaret Mahkemesi ... gün ... Esas ... sayılı kararının ASIL DAVA YÖNÜNDEN KALDIRILMASINA, Asıl dava yönünden DAVANIN KABULÜNE, 1-Davacının 3.500 adet kasadan dolayı davalıya 15.846,01 TL miktarında borçlu olmadığının tespitine, ödenen 12.153,99 TL bedelin dava tarihinden itibaren yürütülecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ...-Alınması gereken 1.912,68 TL nispi harçtan peşin alınan 478,20 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.434,48 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan 1.366,60 TL yargılama gideri ve 510,00 TL harcın (dava açılış aşamasında alınan peşin harç, başvuru harcı ve vekalet harcı olmak üzere) davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT'ye göre belirlenen 3.360,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ...-Kullanılmayan gider avanslarının karar kesinleştikten sonra resen yatıranlara iadesine, 6-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, Birleşen ... ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası yönünden; 1-Davalı/birleşen dosya davacısı ... San.İnş.Tarım Turizm ve Tic.A.Şirketi vekilinin istinaf taleplerinin HMK 353/1-b-1 maddesine göre ESASTAN REDDİNE,İstinaf yargılaması yönünden;1-İstinaf yoluna başvuran asıl dava davacısı ... tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının iadesine, ...-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 1,082,44 TL harçtan, peşin olarak yatırılan 270,61 TL harcın mahsubu ile bakiye 811,83 TL harcın birleşen dosya davacısı ... San. İnş. Tarım Turz. ve Tic. A.Ş.'den tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-İstinaf yoluna başvuran davacı ve davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerlerinde bırakılmasına, artan tutarın istek halinde iadesine, 4-Kararın ilk derece mahkemesince tebliğine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oy birliği ile kesin olarak karar verildi. 09/05/2018 ... Başkan ... e-imzalı... Üye ... e-imzalı... Üye ... e-imzalı... Katip ... e-imzalı