zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki trafik kazası sonrası yaralanma sebebiyle sürekli ve geçici iş göremezlik ile bakıcı gideri tazminatı taleplerine ilişkin itiraz hakem heyeti kararının temyiz incelemesi.

Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki trafik kazası sonrası yaralanma sebebiyle sürekli ve geçici iş göremezlik ile bakıcı gideri tazminatı taleplerine ilişkin itiraz hakem heyeti kararının temyiz incelemesi.

Özet: Davacı sürücünün trafik kazasında yaralanıp malul kalması üzerine zorunlu mali sorumluluk sigortacısından talep ettiği sürekli ve geçici iş göremezlik ile bakıcı gideri tazminatlarına ilişkin davada, itiraz hakem heyetinin müterafik kusur indirimiyle tazminatı düşürmesi üzerine; davacı vekili kusur indirimi ve vekalet ücreti, davalı vekili ise kazanın iş kazası niteliği, maluliyet tespiti, hesaplama metodolojisi ve teminat kapsamı itirazlarıyla kararı temyiz etmiş olup, uyuşmazlık tazminat miktarı ve sorumluluk sınırları etrafında devam etmektedir.

4. Hukuk Dairesi 2024/14775 E. , 2026/5722 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2024/1332 Değişik İş – 2024/1327 Karar

İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 01.06.2021 tarihinde davacının sevk ve idaresindeki araç ile davalı ... tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yapılan aracın karıştığı trafik kazasında davacının yaralandığını ve malul kaldığını, davalı ... şirketine yapılan başvuruya olumlu yanıt verilmediğini ileri sürerek açtığı belirsiz alacak davasında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 10.000,00 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı, 5.000,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 15.050,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 388.663,49 TL'ye, geçici bakıcı gideri talebini 2.119,34 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigorta şirketine mevzuata uygun alınmış maluliyet raporu ile başvuru yapılmadığını, başvuru şartının yerine getirilmediğini, talebin usulden reddi gerektiğini, kaza iş kazası olduğundan davacıya peşin sermaye değerli ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, maluliyet raporu ile medikal firma raporu arasındaki çelişkilerin giderilmesi gerektiğini, hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,65 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, geçici bakıcı gideri, geçici iş göremezlik süresi taleplerinin poliçe kapsamında olmadığını, sigorta şirketinin sorumluluğunu yerine getirdiğini, kusur oranına itiraz edildiğini, kusur oranının belirlenmesi için bilirkişi raporu alınması gerektiğini, temerrüt oluşmadığından faiz talebinin yerinde olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, 388.663,49 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 330,51 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 2.119,43 TL bakıcı gideri toplam 391.113,43 TL tazminatın 11.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunulması üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile itirazın kısmen kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, %20 müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle 310.930,80 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 264,41 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 1.695,55 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 312.890,76 TL tazminatın 11.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; müterafik kusur indirimi yapılmasının yerinde olmadığını, dizlik takmanın yasal zorunluluk olmadığını, yaralanmanın bacak bölgesinde olması ve kask takıp takmamanın yaralanmaya etkisi bulunmaması sebebiyle müterafik kusur indirimi yapılması yönündeki talebin reddi gerektiğini, İtiraz Hakem Heyetinin yeni bir karar verdiği ve bu nedenle İtiraz Hakem Heyeti karar tarihindeki AAÜT'ye göre vekalet ücretinin belirlenmesi gerektiğini, vekalet ücreti yönünden aleyhe bozma yasağı uygulanamayacağını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kazanın iş kazası olduğunu, hali hazırda ödeme yapılmadığını ancak ileride ödeme yapılıp yapılmayacağının bilinemeyeceğini, ileride yapılması gereken ödemenin tazminat hesabından tenzil edilmesi gerektiğini, maluliyetin hatalı belirlendiğini, medikal firma raporunda maluliyet oranının %3 olarak belirlendiğini, bu durumda raporda belirlenen %8 oranının olması gerekenden yüksek olduğunu, iki rapor arasındaki çelişkinin giderilmesi gerektiğini, geçici iş görememezlik, geçici bakıcı gideri taleplerinin sigorta şirketinin sorumluluğunda olmadığını, hesap yanlış metodla yapılmış olduğundan tazminatın yüksek tespit edildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... şirketinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasını yaptığı aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan ve malul kalan davacı sürücünün bakiye sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat yükümlüsünün durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir veya tamamını kaldırabilir. Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde 6098 sayılı Kanun'un 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 78. maddesinde "Belirli sürücülerin ve yolcuların, araçların sürülmesi sırasında koruyucu tertibat kullanmaları zorunludur... Kullanma ve yolların özelliği gözetilerek hangi tip araçlarda sürücülerinin ve yolcularının şehiriçi ve şehirlerarası yollarda hangi tarihten itibaren kullanılacağı yönetmelikte belirtilir." düzenlemesi yapılmıştır.

Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150. maddesinde "Belirli sürücülerin ve yolcuların, araçların sürülmesi sırasında koruyucu tertibat kullanmaları mecburidir.

(Değişik ikinci fıkra:RG-19/2/2014-28918) Sürücü ve yolcular için, nicelik ve nitelikleri bu Yönetmeliğin ekinde yer alan (1) sayılı cetvelde ve Karayolları Trafik Kanununa göre çıkarılan diğer yönetmeliklerde gösterilen koruyucu tertibatlardan;

a) Üç tekerlekli yük motosikletleri hariç, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı,” şeklinde düzenlenme bulunmaktadır.

Somut olayda; her ne kadar diz bölgesinden yaralanan davacının, kaza sırasında koruyucu ekipman olarak dizlik kullanmadığı gerekçesiyle %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmış ise de yönetmeliğin ilgili maddesinde motosiklet sürücüleri için dizlik zorunlu koruyucu ekipman olarak düzenlenmediğinden bu şekilde indirim yapılması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Peşin alınan harcın istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

12.05.2026 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.